Tezroq, arzonroq va g‘alatiroq: qanday qilib sun’iy intellekt Xitoy mikrodramalarini egallab oldi?

Tezroq, arzonroq va g‘alatiroq: sun’iy intellekt Xitoy mikrodramalarini qanday egallab oldi?

China Netcasting Services Association ma’lumotiga ko‘ra, 2026-yilning ilk uch oyida Xitoyda qariyb 128 mingta mikrodrama ishlab chiqarilgan va ularning taxminan 95 foizida sun’iy intellekt generatsiyalaridan foydalanilgan.

Ikkinchi chorakda bunday loyihalarning ulushi 64 foizgacha pasaygan bo‘lsa-da, ko‘lam baribir hayratlanarli. May oyiga borib mikrodramalarni 851 million kishi tomosha qilgan, bozorning o‘zi esa allaqachon 100 milliard yuandan (15 mlrd dollar) yuqori baholanayotgan edi.

Demak, bu shunchaki bir necha studiyaning yangi trenddagi tajribasi emas: sun’iy intellekt Xitoy ko‘ngilochar sanoatining eng tez o‘sayotgan yo‘nalishlaridan biriga kirib kelib, serial ishlab chiqarish yondashuvini asta-sekin o‘zgartirmoqda. Albatta, kontent yaratuvchilar va tomoshabinlar uchun ko‘plab qulayliklar bor, ammo tomoshabin bunday kinoni qancha vaqt ko‘ra oladi?

Xitoy mikrodramalari, shuningdek mikrodoramalar deb ham ataladi, ingliz tilida esa ko‘pincha ultrashorts deyiladi, qisqa videolar madaniyatidan kelib chiqqan va asosan smartfonda ko‘rish uchun mo‘ljallangan. Bir epizod atigi bir necha daqiqa davom etishi mumkin, butun hikoya esa ko‘pincha o‘nlab juda qisqa bo‘laklardan tuziladi.

Bu yerda eng muhimi xronometraj emas, balki tezlikdir. Qahramonlarning tomoshabin bilan uzoq tanishishga vaqti bo‘lmagani uchun konflikt deyarli darhol yuzaga keladi. Bir necha soniyadan so‘ng — yangi burilish. Yana ozgina vaqt o‘tib — iqror, xiyonat, mushtlashuv yoki kliffxenger. Natijada tish yuvish yoki metroda ketish paytida “faqat bitta qismni ko‘raman” degan fikrdan “mayli, yana besh daqiqa” holatiga oson o‘tib ketasiz.

Aynan shu model bir vaqtlar sanoatni shu qadar muvaffaqiyatli qilgan. Platformalar prodyuserlarga ssenariylar, moliyalashtirish va katta hajmdagi ishlab chiqarish uchun rag‘batlar bergan, kompaniyalar esa imkon qadar ko‘proq hikoya chiqarishga urinib kelgan. Ba’zi rejissyorlar bozor eng qizigan pallada tom ma’noda holdan toyib ishlashgan: suratga olish kuniga 14-16 soat davom etishi mumkin edi, bitta loyiha esa sanoqli kunlarda yakunlanishi kerak bo‘lardi.

Sun’iy intellekt ayniqsa jonli suratga olish oson bo‘lgan maishiy hikoyalarda emas, balki byudjetga borib taqaladigan holatlarda vosita sifatida yaxshi ishlaydi.

Osmondan tushayotgan, bulutlar orasidan uchib o‘tib, boshqa joyga qo‘nayotgan qahramonni tasavvur qiling. An’anaviy mikrodramada bunday kadr uchun arqonlar, tryuk mutaxassislari, maydonni tayyorlash va suratga olish uchun ko‘p vaqt kerak bo‘lardi... Endi esa aktyorning kichik yashil ekran oldidagi dumaloq stolga yotishi kifoya. Qolgan hamma narsani — osmonni, parvozni, kamera harakatini, atrof manzarani — sun’iy intellekt qo‘shib beradi. Butun kadrni yaratish yarim soatdan kam vaqt oladi va mablag‘ni tejaydi.

Fentezi va fantastikada sun’iy intellektdan ayniqsa faol foydalanilishi ajablanarli emas. Bu yerda keng ko‘lamli janglar, parvozlar, sehr-jodu, parallel olamlar va umuman, haqiqiy dekoratsiyada uch daqiqalik epizod uchun juda qimmatga tushadigan hamma narsani qilish mumkin.

Biroq generatsiya qilingan videolarning asosiy muammosi shundaki, sun’iy intellekt chiroyli kadr yaratishi mumkin, lekin har doim ham “aynan o‘sha” kerakli kadrni bera olmaydi. Qahramonning kiyimi o‘zgarib qoladi, divan birdan ikki kishilikdan bir kishilikka aylanadi, teri haddan tashqari silliq ko‘rinadi, xonadagi buyumlar sahnalar orasida joyini o‘zgartirib yuboradi, kamera yoki qahramon harakatini esa bir necha bor qayta qilishga to‘g‘ri keladi — xullas, skriptni qayta-qayta yozish har qanday odamni charchatadi.

Studiyalardan birida xodimlar bitta kadrni ketma-ket uch-besh marta generatsiya qilishlari mumkin, tig‘iz paytlarda esa navbatdagi urinish uchun 10-20 daqiqa kutishga to‘g‘ri keladi. Sanoat ichida bunday jarayon hazil tariqasida “karta tortish” deb ataladi: siz generatsiyani yana ishga tushirasiz va bu safar model muvaffaqiyatli variant beradi deb umid qilasiz. Ba’zan u haqiqatan ham shunday qiladi, ba’zan esa boshidan boshlashga to‘g‘ri keladi.

Shunday qilib, inson mehnati yo‘qolib ketmaydi — u shunchaki boshqa shaklga kiradi. Endi rejissyor operator va rassomga sahna qanday ko‘rinishda bo‘lishini soatlab tushuntirishi shart emas. Buning o‘rniga u doimiy ravishda o‘nta, yigirmata yoki yuzta variantdan qaysi birini qoldirishni hal qilishi kerak bo‘ladi. Shuningdek, qahramonlarning kadrdan kadrga o‘zgarmasligini, his-tuyg‘ular me’yorida rivojlanishini va final haqiqatan ham keyingi seriyani ochishga majbur qilishini kuzatib borishi kerak.

Shubhasiz, sun’iy intellekt bir necha soniya ichida tasvir va video yaratishga qodir. Ammo aynan qaysi kadr yakuniy versiyaga kirishi va g‘oyaning barcha parametrlariga mos kelishini hal qilish baribir inson zimmasida qoladi.

Yangi texnologiyalar ko‘plab xodimlarning ish o‘rnini yo‘qotish xavfini tug‘dirmoqda — bu sohaning eng dolzarb muammosidir. Sun’iy intellekt ommalashishidan oldin bitta mikrodramani suratga olish uchun o‘nlab xodimlar: aktyorlar, rejissyorlar, operatorlar, rassomlar, grimchilar, tryukchilar va vizual effektlar bo‘yicha mutaxassislar kerak bo‘lardi. Endi esa bu vazifalarning bir qismi muqarrar ravishda qisqarmoqda.

Xitoy mikrodramalarining asosiy markazlaridan biri bo‘lgan Chjenchjouda kompaniyalar allaqachon jonli suratga olish jarayonlarini kamaytirishni boshlagan. Masalan, “Zhoutu Culture” studiyasida loyihalar ishlab chiqarish hajmi oyiga taxminan 200 ta mikrodramadan 30 taga tushgan, xodimlar soni esa 500 dan ortiq kishidan 200 ga yaqin kishigacha qisqargan. Xonalarning bir qismini shaxsiy AI-studiya egallagan.

Aktyorlar uchun vaziyat yanada murakkab, chunki sun’iy intellekt nafaqat dekoratsiyalarni, balki aql bovar qilmas hikoyalarning asosiy qahramonlarini ham tejashga yordam beradi.

Rejissyorlarning bir qismi deyarli darhol sun’iy intellektga o‘tgan, boshqalari esa bunday noodatiy san’atdan voz kechgan. Rejissyor Li Jun, masalan, rad javobini an’anaviy mikrodrama hali ham rejissyorga bog‘liqligi bilan izohlagan: aktyorlar, yorug‘lik, kamera, maydonchadagi kutilmagan holatlar bilan ishlashga to‘g‘ri keladi: “Bajarilgan ishdan olinadigan his butunlay boshqacha”. Uning fikricha, AI ishlab chiqarishida juda ko‘p narsa shunchaki yaxshi prompt (so‘rov) tuzish va keyin natijani tanlab olishga borib taqaladi.

G‘alati paradoks yuzaga kelmoqda: texnologiya ishlab chiqarishni yengillashtiradi, ammo ayrimlar u yaratish jarayonining o‘zini va yakuniy natijani unchalik qiziqmas hamda qadrsiz qilib qo‘ymayaptimi, degan savolni bera boshlamoqda.

Hozir Xitoy studiyalari faqat qisqa seriallar ustida tajriba o‘tkazmayapti. Xuddi shu texnologiyalar reklama roliklari, promoroliklar, vizual effektlar va haqiqiy aktyorlar yoki avtomobillar umuman kerak bo‘lmaydigan sahnalarni yaratishda ham qo‘llanilmoqda. Qidian Interactive kompaniyasi esa parallel ravishda o‘zining to‘liq metrajli sun’iy intellekt filmini ishlab chiqmoqda.

Aslida mikrodramalar dastlabki tajribalar uchun qulay maydonga aylandi. Ular qisqa, tez ishlab chiqariladi, auditoriyadan darhol reaksiya oladi va ijodkorlardan voqea ishladimi-yo‘qmi, buni tushunish uchun yillar kutishni talab qilmaydi.

Sanoat asta-sekin shunday yangi modelni sinovdan o‘tkazmoqdaki, unda an’anaviy kasblarning bir qismi skriptlar bilan ishlashga aylanadi, rejissyor, ssenariy muallifi va rassom esa bir vaqtning o‘zida generatsiya qilingan variantlar ulkan oqimining muharrirlariga aylanadi.

Sun’iy intellekt bir kun kelib bitta iboradan o‘n yoki hatto 90 daqiqalik video yaratishni o‘rganib olishi ehtimoldan xoli emas — Xitoy kino sanoati mutaxassislari allaqachon bunday istiqbolni jiddiy muhokama qilmoqda.

Aynan shuning uchun Xitoyning sun’iy intellekt mikrodramalari hozir faqat yangi serial formati sifatida emas, balki qiziq. Aslida, bu cheksiz generatsiya, g‘oyalarni juda tez sinovdan o‘tkazish hamda “o‘ylab topish” va “yaratish” o‘rtasidagi tobora qisqarib borayotgan masofa bilan, umuman, kino ishlab chiqarish kelajakda qanday ko‘rinish olishi mumkinligining kichik repetitsiyasidir. Ammo buning natijasi yanada qiziqarliroq va yaxshiroq bo‘ladimi — bu savolga hozircha hatto sun’iy intellekt ham javob bera olmayapti.