Shimoliy Koreya ikki qavatli uranni boyitish inshootini qurdi, deydi kuzatuvchi tashkilot

Shimoliy Koreya ikki qavatli uranni boyitish inshootini barpo etdi, deydi kuzatuvchi tashkilot

Shimoliy Koreya 2022 yilda oʻzini yadroviy davlat deb eʼlon qildi va oʻz qurollaridan hech qachon voz kechmaslikka vaʼda berdi

Xalqaro atom energiyasi agentligi (XAEA) Shimoliy Koreya oʻzining asosiy Yonbyondagi yadroviy majmuasida yangi ikki qavatli uranni boyitish inshootini qurganini maʼlum qildi.

Xabar qilinishicha, yangi inshoot uranni boyitish uchun ishlatiladigan yigirma sakkiztagacha tsentrifuga kaskadlarini joylashtirish imkoniyatiga ega.

Yadroviy kuzatuvchi tashkilot direktori Rafael Grossi qurol darajasidagi materiallarning uzluksiz ishlab chiqarilishini "jiddiy xavotir" uygʻotuvchi masala deb taʼrifladi.

XAEA, shuningdek, Pxenyan boshqa boyitish obʼyektida kengaytirilgan qoʻshimcha binoni ishga tushirganini maʼlum qildi. Sunʼiy yoʻldosh tasvirlariga asoslangan ushbu xulosalar Shimoliy Koreya yadroviy infratuzilmasining kengayishda davom etayotganidan dalolat beradi.

Shu hafta boshida eʼlon qilingan bayonotda Grossi Yonbyonda yangi bino paydo boʻlganini aytdi. 2009 yilda Pxenyan tomonidan chiqarib yuborilgan agentlikning Shimoliy Koreyada inspektorlari yoʻq va oʻz baholashlarida sunʼiy yoʻldosh tasvirlariga tayanadi.

28 avgust kuni chop etilgan hisobotga koʻra, XAEA binoning mavjudligini ilk bor shu yilning iyun oyida qayd etgan. Hisobotda aytilishicha, yetakchi Kim Chen In 3 iyun kuni "yangi ishga tushirilgan yadroviy materiallar ishlab chiqarish zavodi"ga tashrif buyurgan va tashkilot uni Yonbyondagi boyitish inshooti deb topgan.

XAEA hisobotiga koʻra, Kim mamlakatning "sezilarli darajada kengaytirilgan ishlab chiqarish quvvatini" olqishlab, bu "yirikroq rejalarni amalga oshirish imkoniyatini taqdim etishini" aytgan.

XAEA, shuningdek, shu yilning yanvar oyida poytaxt Pxenyan yaqinidagi Kangsondagi boshqa boyitish inshootida ham ishlar boshlangani belgilari borligini maʼlum qildi. Unda aytilishicha, Kangsonda qoʻshimcha bino ilk bor 2024 yilda qurilgan.

Hisobot sunʼiy yoʻldosh tasvirlari, ochiq manbalardagi maʼlumotlar va davlat OAVlaridagi fotosuratlarga asoslangan.

"KXDR yadroviy dasturining davom ettirilishi va yanada rivojlantirilishi BMT Xavfsizlik Kengashining tegishli rezolyutsiyalarini ochiqdan-ochiq buzish hisoblanadi va bundan chuqur afsusdamiz", dedi Grossi shu hafta boshida eʼlon qilingan bayonotida.

Shu yilning aprel oyida XAEA Shimoliy Koreya yadroviy bombalar ishlab chiqarish quvvatini oshirayotganga oʻxshashini bildirib, Yonbyonning sezilarli darajada kengayishini kuzatib borayotganini qayd etgan edi.

Kim shu yil boshida "yangi foydalanishga topshirilgan" yadroviy boyitish obʼyektida suratga tushgan edi

Avgust oyida Janubiy Koreya prezidenti Li Chje Myon Shimoliy Koreya bilan ikki davlat oʻrtasidagi urushni rasman tugatish boʻyicha muzokaralar oʻtkazishni taklif qilib, bu "Shimolning yadroviy salohiyati rivojlanishini toʻxtatishning samarali yoʻllarini" muhokama qilish uchun maydon boʻlishi mumkinligini aytdi.

Shimoliy Koreya ushbu taklifga hali javob bergani yoʻq.

Shimoliy Koreya 2022 yilda oʻzini yadroviy davlat deb eʼlon qildi va soni oʻnlab deb taxmin qilinadigan oʻz qurollaridan hech qachon voz kechmaslikka vaʼda berdi.

Li avvalroq Pxenyan yiliga yana 15-20 ta jangovar kallak ishlab chiqarayotganini aytgan va oʻtgan yili BBC'ga bergan intervyusida AQSh Prezidenti Donald Tramp va Kim oʻrtasida ishlab chiqarishni muzlatish boʻyicha kelishuvni qoʻllab-quvvatlashini bildirgan edi.