Qirgʻiziston BMT Xavfsizlik kengashiga aʼzo boʻlgach, “Tolibon” undan qoʻllab-quvvatlashni soʻradi
Qirgʻiziston BMT Xavfsizlik kengashiga kirgach, “Tolibon” undan yordam soʻradi
“Tolibon” tashqi ishlar vaziri Amir Xon Muttaqiy Qirg‘izistondan BMT Xavfsizlik kengashida “Tolibon” pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlashni so‘radi. Bunga sabab Bishkekning 2027-yilda ushbu kengashda doimiy bo‘lmagan o‘rinni egallashi hisoblanadi.
“Tolibon” Tashqi ishlar vazirligi tarqatgan bayonotga ko‘ra, Muttaqiy bu iltimosni 15-sentyabr kuni Qirg‘iziston tashqi ishlar vaziri Jeenbek Kulubaev bilan telefon orqali suhbatda bildirgan.
Qirg‘iziston iyun oyida Xavfsizlik kengashining 2027—2028-yillar uchun 10 ta doimiy bo‘lmagan a’zosidan biri sifatida saylangan edi. Mamlakat 15 a’zodan iborat kengashda veto huquqiga ega besh doimiy a’zo — Xitoy, Fransiya, Rossiya, Britaniya va AQSH bilan birga ishlaydi.
“Tolibon” vazirligi ma’lumotiga ko‘ra, Muttaqiy Qirg‘izistonning kengashga saylanishini muhim yutuq deb baholagan. U Xavfsizlik kengashi doirasida Afg‘oniston va Qirg‘iziston o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlik hamda qo‘llab-quvvatlashning ahamiyatini ta’kidlagan.
Ikki vazir yuqori darajadagi delegatsiyalar almashuvi, muntazam siyosiy maslahatlashuvlar va ikki tomonlama aloqalarni mustahkamlash masalalarini muhokama qilgan. Shuningdek, ular siyosiy munosabatlar va iqtisodiy hamkorlikni, jumladan savdo, investitsiyalar hamda qo‘shma loyihalarni kengaytirishni ko‘rib chiqqan.
Qirg‘iziston “Tolibon” hukumatini rasman tan olmagan. Shunga qaramay, 2024-yilda mamlakat “Tolibon”ni terrorchilik tashkilotlari ro‘yxatidan chiqargan va Kobul rasmiylari bilan siyosiy hamda iqtisodiy aloqalarni davom ettirib kelmoqda. Qirg‘iziston delegatsiyalari Afg‘onistonga ham tashrif buyurgan.
“Tolibon” G‘arb tomonidan qo‘llab-quvvatlangan hukumat ag‘darilgach va AQSH boshchiligidagi xorijiy kuchlar olib chiqib ketilgach, 2021-yil avgust oyida Afg‘onistonda hokimiyatni egallagan edi. Rossiya “Tolibon” hukumatini rasman tan olgan yagona davlat bo‘lib qolmoqda. Boshqa bir qancha hukumatlar, jumladan qo‘shni va mintaqaviy davlatlar, rasmiy tan olmasdan turib diplomatik munosabatlar yoki ishchi aloqalarni saqlab kelmoqda.
Afg‘onistonning BMTdagi o‘rnini hanuz avvalgi hukumat tayinlagan diplomat egallab turibdi. “Tolibon” bu o‘rinni egallashga bir necha bor urinib ko‘rgan, biroq BMT bu da’voni tan olmagan.