«Pulini toʻlayapman, demak...» - xususiy maktab haqidagi eng keng tarqalgan 8 ta notoʻgʻri qarash
Yangi oʻquv yili arafasida koʻplab ota-onalarda farzandi uchun maktab tanlash borasida savol paydo boʻladi: davlat maktabinimi yoki xususiy?
«Pulini toʻlayapman, demak...» - xususiy maktab haqidagi eng keng tarqalgan 8 ta notoʻgʻri qarash
Yangi oʻquv yili yaqinlashar ekan, koʻplab ota-onalar farzandi uchun qaysi maktabni tanlash haqida oʻylay boshlaydi: davlat maktabinimi yoki xususiy?
Soʻnggi yillarda Oʻzbekistonda xususiy taʼlim taʼlim tizimining muhim tarkibiy qismiga aylandi. Ota-onalar zamonaviyroq yondashuvlarni, ingliz tilini chuqur oʻrganishni, qoʻshimcha fanlarni, kichik sinflarni, turli toʻgaraklarni va maktab bilan yanada yaqin aloqani kutmoqda. Bu, albatta, tabiiy: farzandi taʼlimiga katta mablagʻ sarflayotgan oila shunga yarasha sifatni kutishga haqli.
Shu bilan birga, xususiy maktablar rivojlanishi bilan yana bir qarash ham paydo boʻldi: goʻyoki taʼlim uchun toʻlov qilish taʼlimning oʻziga xos tamoyillarini avtomatik ravishda oʻzgartirar ekan. Talablar majburiy boʻlmay qoladi, baholar kafolatlanadi, farzandning natijasi uchun javobgarlik esa toʻliq maktab zimmasiga oʻtadi.
Aslida esa yaxshi xususiy maktab talablarning yoʻqligi bilan emas, balki taʼlim muhitining sifati va farzandga taqdim etadigan imkoniyatlarining koʻpligi bilan ajralib turadi.
1-mif. «Men taʼlim uchun pul toʻlayapman - demak, farzandim uchun faqat maktab javobgar. Farzandimning taʼlimi uchun pul toʻlangan, shuning uchun boʻsh vaqtimni oʻzimga bagʻishlashim kerak».
Reallik: Taʼlim har doim ikki tomonlama jarayon va hamkorlikdir. Maktab, albatta, katta masʼuliyatni oʻz zimmasiga oladi: taʼlim jarayonini tashkil etadi, xavfsizlikni taʼminlaydi, malakali mutaxassislarni tanlaydi va oʻquvchining rivojlanishini kuzatib boradi. Ammo taʼlimni toʻliq boshqa birovning zimmasiga yuklab boʻlmaydi.
Oʻzbek xalqining dono maqoli bor: «Qars ikki qoʻldan chiqadi». Bitta qoʻl bilan tugun bogʻlab boʻlmasligini tushunish muhim. Taʼlimda ham xuddi shunday.
Oʻqituvchi har kuni oʻquvchiga oʻz vaqtida kelish kerakligini eslatishi mumkin, ammo uyda kechikish odatiy hol hisoblanadigan boʻlsa, bu odatni oʻzgartirish qiyin.
Eng zamonaviy laboratoriyalar va kutubxonalarni taqdim etish mumkin, ammo fanlarni oʻquvchi oʻrniga oʻzlashtirib boʻlmaydi.
Xususiy maktab - «masʼuliyatni topshirish» xizmati emas, balki farzandni tarbiyalash va oʻqitishda oilaning asosiy hamkoridir.
2-mif. «Xususiy maktabda qoidalarni oʻzimizga moslashtirishimiz mumkin».