Issiqxonalarning ekologik xavfsiz ishlashini qanday taʼminlash mumkin
Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 22 oktyabrdagi 586-son qarori bilan Toshkent shahri va Toshkent viloyatining qator tumanlaridagi issiqxona xoʻjaliklari uchun alohida atrof-muhitni muhofaza qilish rejimi joriy etildi. Qattiq yonilgʻidan foydalanadigan issiqxonalar 2026 yil 1 dekabrga qadar muqobil isitish turlariga oʻtishlari yoki belgilangan ekologik talablarga rioya qilinishini taʼminlashlari shart.
Issiqxonalarning ekologik xavfsiz ishlashini qanday taʼminlash mumkin
Vazirlar Mahkamasining 22.10.2026 yildagi 586-son qarori bilan Toshkent shahri va unga tutash hududlardagi issiqxona xoʻjaliklarining ekologik xavfsiz foydalanilishini taʼminlashga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlar belgilandi.
Hujjat Toshkent shahar aglomeratsiyasida atmosfera havosi sifatini yaxshilash, issiqxona xoʻjaliklarining atrof-muhitga va aholi salomatligiga salbiy taʼsirini kamaytirish, zamonaviy, energiya samarador va kam emissiyali isitish texnologiyalariga oʻtish, ekologik nazoratning raqamli mexanizmlarini joriy etish hamda ekologik modernizatsiyani davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashni taʼminlash uchun qabul qilingan.
Toshkent shahri, Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq, Qibray, Yangiyoʻl, Zangiota va Toshkent tumanlari issiqxona xoʻjaliklari faoliyati uchun alohida tabiatni muhofaza qilish rejimi joriy etiladigan hududlar sifatida belgilandi.
Hujjat bilan alohida hududlarda joylashgan issiqxonalarga qoʻyiladigan ekologik talablar toʻgʻrisidagi nizom tasdiqlandi.
Alohida hududlarning davlat ekologik ekspertizasining ijobiy xulosalari asosida isitish tizimiga ega issiqxona xoʻjaliklari faqat tabiiy gaz, shu jumladan suyultirilgan gaz, elektr energiyasi, geotermal, quyosh va ikkilamchi issiqlik energiyasida ishlashi kerak.
Qattiq yoqilgʻidan (koʻmir, biomassadan tayyorlangan briket va pelletlar) foydalanadigan issiqxona xoʻjaliklari 2026 yil 1 dekabrga qadar issiqxonalarni isitish turini yuqorida koʻrsatilgan isitish turlariga oʻzgartirishlari shart.
Qattiq yoqilgʻidan foydalanishga faqat quyidagi barcha talablarga bir vaqtning oʻzida rioya qilinganda yoʻl qoʻyiladi: qozonxona qurilmalarini yoqilgʻi yetkazib berish va yonish jarayonini boshqarishning avtomatik tizimi, shuningdek belgilangan samaradorlikka ega chang va gazni tozalash uskunalari bilan jihozlash.
Bundan tashqari, qozonxona qurilmalaridan atmosferaga chiqariladigan tashlanmalar hajmini milliy standartga muvofiq oʻlchaydigan, Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasining axborot tizimlariga integratsiya qilinishini va real vaqt rejimida maʼlumotlarni uzluksiz uzatishni taʼminlaydigan uzluksiz avtomatik monitoring tizimi (CEMS) oʻrnatilishi kerak.
Shuningdek, qozonxona qurilmalari, chang-gazni tozalash uskunalari va avtomatik monitoring tizimlari uchun muvofiqlik sertifikatini olish, shuningdek qozonxona qurilmalari va moʻri kanallaridagi jarayonlarni uzluksiz monitoring qilish imkonini beruvchi onlayn kameralarni oʻrnatish zarur.
Alohida hududdagi issiqxona xoʻjaliklarini ekologik modernizatsiya qilishni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash uchun quyidagi chora-tadbirlar joriy etiladi:
Hujjat Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida davlat tilida eʼlon qilingan va 23.10.2026 yildan kuchga kirdi.