«Hammamiz singanmiz»: 5 funt uchun doʻstingizning ketidan quvgan boʻlarmidingiz?
Doʻstingizdan qaytarib berishini soʻraydigan eng kam pul miqdori qancha?
«Hammamiz chorak pulsiz qolganmiz»: Doʻstingizdan 5 funt soʻrab orqasidan yurarmidingiz?
Siz tushlik pulini toʻlashingiz, uyga qaytish uchun taksi haqini berishingiz yoki doʻstingizga keyinroq qaytarib berishi sharti bilan qahva sotib olishingiz mumkin, ammo kunlar oʻtsa ham bu puldan darak boʻlmaydi.
Xoʻsh, bu haqda qachon yana eslatasiz va qanchalik kichik summani soʻrash noqulay hisoblanadi?
Baʼzi odamlar uchun 5 dollar (3,70 funt sterling) eslatib qoʻyish uchun yetarli asos boʻlsa, boshqalar uchun doʻstidan 20 dollardan (15 funt sterling) kam boʻlgan istalgan summani qaytarishni soʻrash, bu yoʻqotishga koʻnikishdan koʻra noqulayroq tuyuladi.
Genri Peynning aytishicha, u «8,50 dollar soʻrab soʻrov yuborgan, lekin 8 dollardan pastiga tushmagan boʻlardi».
Nyu-Yorklik 21 yoshli yigitning taʼkidlashicha, u bir marta eslatishi mumkin, ammo «ikki marta soʻrov yuborish aqldan ozishdir».
«Yana bir bor soʻrov yuborgandan koʻra, oʻsha 8,50 dollardan voz kechganim maʼqul».
U baʼzida oʻzi ham pul qaytarishi kerak boʻlgan tomonda boʻlishi va unutib qoʻyishi mumkinligini tan oladi.
«Men pulini qaytarmagan har bir kishiga aytadiganim — shunchaki unutib qoʻyganman, menga bemalol ikkinchi marta soʻrov yuborishingiz mumkin».
19 yoshli Kaz Jahanbinining aytishicha, pul qaytarishni soʻrashga majbur boʻlishning oʻzi gʻazabni keltirishi mumkin.
«Agar kimdir menga biror narsa sotib olsa, men unga darhol pulini qaytaraman. Shuning uchun ular haqida oʻylaganimda, kechikishga nima sabab boʻldi ekan, deb hayron boʻlaman».
Uning doʻstlik va pul masalasidagi qoidasi shunday: «hamyoningizni yaqin tuting, lekin doʻstlaringizni undan ham yaqinroq tuting».
Uning doʻsti Nuriya ham bunga qoʻshiladi va talaba sifatida «har bir qoʻshimcha dollar muhim» ekanini aytadi, lekin u odatda doʻstidan faqat pul 10 dollardan oshgandagina qaytarishni soʻragan boʻlardi.
Betsi britanlar va amerikaliklar oʻrtasida madaniy farq bor deb hisoblaydi
19 yoshli britaniyalik talaba Betsi Bruk-Teylor uchun pul soʻrash chegarasi besh funtni tashkil etadi, chunki uning aytishicha, «har bir kichik narsa ham yordam beradi».
U Buyuk Britaniya va AQSh oʻrtasida madaniy farq bor deb oʻylaydi va «hammamiz chorak pulsiz qolgan boʻlsak-da, amerikaliklar bir oz saxiyroq shekilli», deydi.
Betsi, shuningdek, AQShda Venmo kabi toʻlov ilovalari keng qoʻllanishi sababli texnologiya kichik qarzlarni uzishni osonlashtiradi deb hisoblaydi.
Venmo foydalanuvchilarga ilova orqali pul yuborish va soʻrash imkonini beradi, jumladan, agar kimdir toʻlamagan boʻlsa, eslatma yuborish funktsiyasi ham bor.
«Buyuk Britaniyada esa siz hisob raqami va bank kodini soʻrashingiz kerak, bu maʼlumotlar esa hammada ham tayyor boʻlavermaydi», deydi u.
19 yoshli Annika Vaylet uchun doʻstidan qaytarib soʻraydigan summa u doʻsti uchun muntazam ravishda toʻlab yurishi yoki yurmasligiga bogʻliq.
«Men bu safar men toʻlayman, keyingi safar sen toʻlaysan qabilida ish tutishni afzal koʻraman, lekin agar men doimiy ravishda toʻlasam-u, sen toʻlamasang, unda men oʻsha 5 dollarni soʻrayman».
Koʻpchilikdan farqli oʻlaroq, Annika pul haqidagi suhbatlarni noqulay deb hisoblamaydi.
«Men juda qatʼiyatliman, buni noqulay deb bilmayman. Agar doʻstim boʻlsang, pulimni qaytarib berishing kerak».
Annikaning doʻsti Hanako Stepper pul soʻrashni noqulay deb bilishini, lekin bunday boʻlmasligini xohlashini aytadi.
«Men hech qachon hech kimning orqasidan yurmaganman — shunchaki pulim qaytmasa, xafa boʻlaman».
Annika pul soʻrashga qiynaladigan odamlarga «jasur va qatʼiyatli boʻlishni» maslahat beradi.
«Agar ular buning uchun sizni tanqid qila boshlashsa, balki bu ularning yaxshi doʻst emasligidan dalolatdir».
Moliyaviy ekspert Lora Pomfretning aytishicha, koʻp odamlar pul qaytarishni soʻrashdan xijolat boʻlishadi, ayniqsa britanlar buni juda noqulay deb bilishlari mumkin.
«Biz pul soʻrash masalasida koʻpincha haddan tashqari britancha yoʻl tutamiz», deydi u va odamlar «xasis» boʻlib koʻrinishdan xavotirlanishlari mumkinligini qoʻshimcha qiladi.
Uning doʻstlardan pulni qaytarishni soʻrash boʻyicha asosiy maslahatlari quyidagicha:
Uning qoʻshimcha qilishicha, qarzni soʻrash uchun juda kichik deb oʻzingizni ishontirmasligingiz kerak, chunki «agar siz pulning qaytarilishini xohlasangiz, summaning ahamiyati boʻlmasligi kerak».
Agar oʻsha doʻstingiz qayta-qayta pul toʻlamasa, Pomfret keyingi safar u uchun toʻlamoqchi boʻlganingizda buni eslashni va yaxshilab oʻylab koʻrishni taklif qiladi.
BBC suhbatlashgan bir necha kishi, agar kimdir qayta-qayta toʻlashdan boʻyin tovlasa, summaning oʻzi unchalik ahamiyatli boʻlmay qolishini aytdi.
Nyu-Yorklik 21 yoshli talaba Ella Feyning aytishicha, 15 dollar — bu taxminan u pul soʻrash haqida oʻylay boshlaydigan chegaradir.
Agar qarz sezilarli darajada katta boʻlsa, Ella voz kechishdan oldin taxminan uch marta soʻrashini, lekin buni shunchaki unutib yubormasligini aytadi.
«Mening shunday doʻstlarim borki, endi ular bilan birga boʻlganda toʻlov ularning kartasidan amalga oshirilishi kerakligini bilaman, chunki ular baribir menga pulni qaytarishmaydi».
Uning doʻsti Katrina Dimingot bunga qoʻshiladi va unga «bir-birimizga pul qaytarmaydigan, shunchaki navbat bilan bir-birimizga narsa olib beradigan» tizim koʻproq maʼqul kelishini aytadi.