Gonkongning postkolonial davrdagi birinchi rahbari 89 yoshida vafot etdi
1997 yilgi topshirilishdan keyin Gonkongning birinchi rahbari boʻlgan Tung Chi-xvaning vakolat muddati inqirozlar va norozilik namoyishlari bilan belgilandi.
Gonkongning mustamlakachilikdan keyingi birinchi rahbari 89 yoshida vafot etdi
Gonkong Xitoy boshqaruviga qaytganidan keyingi birinchi rahbari Tung Chi-xva 89 yoshida vafot etdi.
Kemechilik imperiyasining sobiq vorisi 1997 yil iyul oyida, Buyuk Britaniya Gonkongni Xitoyga qaytarib, 150 yildan ortiq davom etgan Britaniya hukmronligiga chek qoʻygan paytda, oxirgi Britaniya gubernatori Kris Pattendan lavozimni qabul qilib olgan edi.
Tungning lavozimdagi sertashvish davri Osiyo moliyaviy inqirozi, ikkita yirik epidemiya va uning hukumatiga nisbatan tanqidlarga sabab boʻlgan tarixiy norozilik namoyishlari bilan kechdi. U oxir-oqibat 2005 yilda isteʼfoga chiqdi.
Mahalliy OAV xabariga koʻra, Tung seshanba kuni kechqurun yaqinlari davrasida vafot etgan. Uning idorasi Tungni «oʻz vatani va xalqiga sodiq» inson boʻlganini maʼlum qildi.
«Uning olijanob xarakteri va halolligi qalblarimizda abadiy yashaydi», deyiladi bayonotda.
1937 yilda Shanxayda tugʻilgan Tung Buyuk Britaniyadagi Liverpul universitetida mashinasozlik muhandisligi darajasini olgan, soʻngra AQShga koʻchib oʻtib, u yerda General Electric kompaniyasida qariyb oʻn yil davomida faoliyat yuritgan.
U 1969 yilda Gonkongga koʻchib oʻtdi va otasining Orient Overseas kemechilik konglomeratiga qoʻshildi, keyinchalik 1991 yilda uning boshqaruvini oʻz qoʻliga oldi.
Uning siyosiy faoliyati 1992 yilda, Pattenning ijroiya kengashiga tayinlanganidan boshlangan.
Siyosiy tajribasi kam boʻlsa-da, Tung hokimiyat topshirilganidan keyin Gonkongni boshqarish uchun Pekin tomonidan tanlangan deb keng taxmin qilinardi. U, ayniqsa, 1980-yillarning oʻrtalarida global iqtisodiy pasayish davrida Xitoy davlat banklari uning oilaviy biznesini qutqarishga yordam berganidan keyin, sodiq rahbar sifatida koʻrilgan.
1996 yil yanvar oyida Xalq qurultoyi saroyida boʻlib oʻtgan qabul marosimida Xitoyning oʻsha paytdagi prezidenti Tszyan Tszemin gavjum zal boʻylab oʻtib, Tung bilan qoʻl berib koʻrishgan edi — koʻplab suratlarga muhrlangan ushbu lahza oʻsha paytda Pekinning Tung nomzodini oliy lavozimga qoʻllab-quvvatlashi sifatida baholangan.
Tung lavozimga kirishganidan koʻp oʻtmay Osiyo moliyaviy inqirozi yuz berdi va bu uy-joy narxlarining keskin tushib ketishiga olib keldi. Uning maʼmuriyati, shuningdek, bir qator sogʻliqni saqlash inqirozlariga, jumladan, 1997 yildan 2002 yilgacha davom etgan parranda grippi epidemiyasiga va 2003 yildagi Sars (ogʻir oʻtkir respirator sindrom) tarqalishiga duch keldi.
Tungning eng katta siyosiy sinovi 2003 yil iyul oyida, uning ikkinchi vakolat muddati davrida yuz berdi. Oʻshanda yarim million Gonkong aholisi fuqarolik huquqlarini cheklashidan xavfsirab, taklif etilayotgan milliy xavfsizlik toʻgʻrisidagi qonunga qarshi namoyishga chiqdi.
Keng koʻlamli noroziliklardan soʻng, uning maʼmuriyati qonun loyihasini qaytarib oldi, bu esa 2005 yil mart oyida Tungning isteʼfoga chiqishiga ham turtki boʻldi.
Oʻsha paytda uning sogʻligʻi yomonlashayotgan edi, garchi baʼzilar Pekin uni lavozimidan ketishga majbur qilganini aytsa-da.
Keyinchalik, 2020 yilda Pekin Gonkongga milliy xavfsizlik toʻgʻrisidagi qonunni joriy qildi. Rasmiylar buni barqarorlikni saqlash uchun zarur deb atadi. Biroq tanqidchilar buni «Gonkongning tugashi» deb taʼriflab, shaharda qoʻrquv muhitini yuzaga keltirganini aytishdi.
Tungning soʻnggi bor omma oldida koʻrinishi 2021 yil iyul oyida, Xitoy Kommunistik partiyasi tashkil topganining 100 yilligiga bagʻishlangan tadbirda boʻlgan edi. Xabarlarga koʻra, u bir necha oydan keyin yurak operatsiyasini boshdan kechirgan.
Undan rafiqasi va uch farzandi qoldi.