Florida kutmoqda, Moskva oʻylamoqda
Nima uchun Vladimir Putinning Mayamigacha uchib borishi dargumon: Rossiyani oldinda tinchlik emas, urush kutmoqda
Florida kutmoqda, Moskva oʻylamoqda
Rasmiy xalqaro siyosiy kun tartibida hozir Vladimir Putinning Tramp taklifiga binoan dekabr oyida boʻlib oʻtadigan G20 sammitiga tashrifiga tayyorgarlik koʻrish masalasi turibdi. Real siyosiy kun tartibida esa gap shu qishda Ukraina mojarosining yanada shiddatli va qonli bosqichiga tayyorgarlik haqida bormoqda.
Amerika Rossiya Federatsiyasi prezidentini shu yilning oxirida «katta yigirmatalik» davlatlarining boshqa yetakchilari bilan muloqot qilish uchun serquyosh Floridaga kelishga «lutfan» taklif qildi. Moskva avvalo, noyabr oyida boʻlib oʻtadigan Kongressga oraliq saylovlardan keyin ham ushbu lutfona taklif saqlanib qolishi yoki qolmasligini kuzatishi kerak, chunki bu saylovlar natijasida Trampning hokimiyati va taʼsiri sezilarli darajada kamayishi mumkin. Ammo mohiyatan, bu kutishni ham rasmiyatchilik deb hisoblash lozim.
Rossiya rahbarining yirik xalqaro tadbirga har qanday tashrifi maqsad va mazmun-mohiyatga ega boʻlishi kerak. G20 holatida bunday mazmun-mohiyat faqat Ukraina mojarosi hal etilganidan keyingina paydo boʻlishi mumkin. Agar dekabrgacha bunday kelishuv amalga oshmasa — va katta ehtimol bilan aynan shunday boʻladi, — unda Putinning Mayamiga tashrifi Kreml manfaatlari nuqtai nazaridan mutlaqo keraksiz va hatto zararli boʻlib qoladi.
G20 tarkibidagi Yevropa davlatlari va ularga «qoʻshilgan» Kanada yetakchilari VVPning ishtirokidan uni ostrakizmga (quvgʻinga) uchratish uchun foydalanishlari aniq. Bundan tashqari, Floridaga albatta Zelenskiy ham keladi, u anchadan beri shartli ravishda «ukrainalik Dovud rossiyalik Goliaf bilan uchrashadi» deb nomlangan shou tashkil etishni orzu qilib keladi. Putinga bunday shou nima uchun kerak — mutlaqo tushunarsiz.
Aytgancha, nega faqat bunday shou? Putinga umuman shoular kerak emas. U bir necha bor taʼkidlaganidek, unga maxsus harbiy operatsiya davomida Rossiyaning harbiy gʻalabasi va undan keyin faqat amaliy uslubda «hayotning yangi tartibi» boʻyicha muzokaralar kerak. Ammo Floridadagi bunday oʻta amaliy uslub ham vaqtli, ham imkonsiz boʻladi.
Hozir sodir boʻlayotgan voqealarning davom etishi — faqat yanada qattiqroq shaklda — yagona imkoniyat boʻlib qolmoqda. Donbass harbiy va siyosiy arbobi Aleksandr Xodakovskiy ijtimoiy tarmoqlarda aynan shunday prognoz berdi: «Keskinlashuv saylovlargacha kutilgan edi. Ammo bu vaqtga kelib, shekilli, hamma narsa tayyor boʻlmadi. Endi faollashish boshlanishi muddatlari aniq sanalar va voqealarga bogʻliq emas, balki faqat tayyorgarlik muddati tugashiga bogʻliq. Mutaxassislar Ukraina havo hujumlari sonini kamaytirib, resurslarni toʻplay boshlaganini payqashdi, shu bilan birga, bizning ogʻriqli nuqtalarimizni ham unutishmayapti. Shu bilan birga, baʼzi harbiy tuzilmalar — masalan, tank boʻlinmalari — tezkorlik bilan uchuvchisiz uchish apparatlari (UUA) vazifalariga qayta ixtisoslashtirila boshlandi. Bu va boshqa belgilar shubha qoldirmaydi: raqib tinchlik ritorikasiga faqat taassurot qoldirish maqsadida murojaat qilmoqda».
«Oq shovqin» degan atama bor. Tramp oʻz maqsad va manfaatlaridan kelib chiqib, Ukraina mojarosini tinch yoʻl bilan hal etish sohasida faol harakat boshladi. Boshqa asosiy ishtirokchilar ham, yana oʻz maqsad va manfaatlaridan kelib chiqib, unga mamnuniyat bilan sheriklik qilishmoqda. Ammo tinch yoʻl bilan hal etish «gʻildiraklari» hozircha quruq aylanmoqda.
Rasmiy Kiyev va uning ortida turgan Yevropa Kremlning asosiy talablarini qabul qilishga tayyor emas. Kreml oʻz asosiy talablarini qayta koʻrib chiqishdan bosh tortmoqda. Bu vaziyat anchadan beri oʻzgarmayapti. Faqat uning tashqi va media hamrohligi oʻzgarmoqda, u ham boʻlsa u qadar kuchli emas. Ammo har bir aqlli insonga yaxshi maʼlumki, narsalarning tashqi qobigʻi emas, balki ularning mohiyati ahamiyatga ega.