Dunyo aholisi 65 yilda 5 milliarddan ziyodga köpaydi
1960–2025-yillarda Yer aholisi 3,02 milliarddan 8,2 milliardga yetdi. Biroq bu ösiş dunyo mintaqalarida bir xil keçmagan. Sahroi Kabirdan janubdagi Afrikada aholi qariyb olti baravar köpaygan bölsa, Yevropa va Markaziy Osiyoda ösiş 1,4 baravarni taşkil etgan.
Dunyo aholisi 65 yil ichida 5 milliarddan ko‘proqqa oshdi
Jahon banki maʼlumotlari asosida tayyorlanib, Voronoi platformasida eʼlon qilingan infografika dunyo aholisi 65 yil davomida qanday o‘zgarganini ko‘rsatadi. Unda sayyoraning yetti mintaqasi bo‘yicha 1960 va 2025-yillardagi ko‘rsatkichlar taqqoslangan.
Infografikadagi har bir nuqta 10 million kishini anglatadi. Kulrang nuqtalar 1960-yildagi aholi sonini, rangli nuqtalar esa 2025-yilga qadar unga qancha aholi qo‘shilganini bildiradi. Tasvirni soddalashtirish uchun ko‘rsatkichlar 10 milliongacha yaxlitlangan.
Umumiy hisobda dunyo aholisi shu davrda taxminan 2,7 baravar ko‘paygan. Boshqacha aytganda, sayyorada yashovchilar soniga 5,2 milliardga yaqin kishi qo‘shilgan.
Eng katta nisbiy o‘sish Sahroi Kabirdan janubdagi Afrikada kuzatilgan. 1960-yilda bu hududda qariyb 228 million kishi yashagan bo‘lsa, 2025-yilga kelib ularning soni 1,32 milliardga yetgan. Bu 5,8 baravar o‘sish degani. Mintaqa aholisi 65 yilda bir milliarddan ziyodga ko‘paygan.
Keyingi o‘rinda Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqni, shuningdek, Afg‘oniston hamda Pokistonni qamrab olgan guruh turadi. Bu mamlakatlarning jami aholisi 158 milliondan 828 millionga yetgan — o‘sish taxminan 5,2 baravarni tashkil qilgan.
Bu yerda mintaqalar qanday guruhlanganiga eʼtibor berish kerak. Jahon banki 2025-yil 1-iyuldan Afg‘oniston va Pokistonni Janubiy Osiyo guruhidan Shimoliy Afrika va Yaqin Sharq guruhiga o‘tkazgan. Taqqoslash izchil bo‘lishi uchun avvalgi yillarning mintaqaviy ko‘rsatkichlari ham shu tasnif bo‘yicha qayta hisoblangan.
Janubiy Osiyoda aholi soni 508 milliondan qariyb 1,69 milliardga yetgan. Infografikaga ilova qilingan maʼlumotlarda aynan shu raqam keltirilgan. Demak, mintaqa aholisi 65 yilda taxminan 1,18 milliardga yoki 3,3 baravarga ko‘paygan. Bu hisobga Afg‘oniston va Pokiston kirmaydi.
Lotin Amerikasi va Karib havzasi mamlakatlarida ham sezilarli o‘sish kuzatilgan. Bu yerda yashovchilar soni 219 milliondan 667 millionga yetgan. Yaʼni mintaqa aholisi qariyb uch baravar ko‘payib, unga 448 million kishi qo‘shilgan.
Aholi soniga qo‘shilgan odamlar miqdori bo‘yicha eng katta o‘sish Sharqiy Osiyo va Tinch okeani mintaqasida qayd etilgan. 1960-yilda bu hududda 1,04 milliard kishi yashagan bo‘lsa, 2025-yilga kelib ko‘rsatkich 2,39 milliardga yetgan. Farq — taxminan 1,35 milliard kishi.
Biroq mazkur mintaqa 1960-yildayoq dunyodagi eng ko‘p aholi yashaydigan hudud bo‘lgan. Shu sababli qo‘shilgan aholi soni eng katta bo‘lsa ham, nisbiy o‘sish 2,3 baravarni tashkil etgan.