Amazon’da robotlar soni milliondan oshdi. Bu xodimlar uchun nimani anglatadi?
Amazon foydalanayotgan robotlar soni bir milliondan oshdi. Ular buyurtmalarni tezroq yetkazish va xarajatlarni kamaytirishga yordam bermoqda. Biroq mashinalarning xodimlar bilan yonma-yon ishlashi mehnat surʼati, xavfsizlik va ish oʻrinlarining kelajagi haqidagi savollarni ham kuchaytirmoqda.
Amazon’da robotlar soni milliondan oshdi. Bu xodimlar uchun nimani anglatadi?
Kompaniyaning robotlar flotiga mexanik manipulyatorlar, yuk tashuvchi harakatchan platformalar va yuk tagliklarini saralaydigan yirik mashinalar kiradi. Ular Amazon’ning keng logistika tizimida mahsulotlarni ko‘chirish va saralash jarayonlarini tezlashtiradi.
Hozirda kompaniyada to‘liq yoki qisman ish vaqti asosida 1,5 milliondan ortiq kishi ishlaydi. Avtomatlashtirishning kengayishi ularning kundalik ish tartibiga ham ta’sir qilmoqda.
Jorj Meyson universiteti biznes professori Bred Grinvud Ars Technica’ga bergan intervyusida bu o‘zgarishning ikki jihatiga e’tibor qaratdi: robotlar odamlarga tobora yaqin masofada ishlamoqda va ish sur’atini belgilash imkoniga ega bo‘lmoqda.
Uning izohiga ko‘ra, avvallari avtomatlashtirilgan tizimlar ko‘pincha xodimlardan ajratilgan hududlarda ishlagan. Xavfli vazifa mashinaga topshirilganda, uning odam bilan bevosita yonma-yon bo‘lmasligiga harakat qilingan. Endi esa omborlarda inson va robot ish maydonlari tobora yaqinlashmoqda.
Grinvudning fikricha, mashinalarning ish sur’atini belgilashi xodimlar uchun yangi bosim manbaiga aylanishi mumkin. Robotlar operatsiyalarni tezlashtirgan sari, odamlardan ham shu sur’atga moslashish talab etiladi.
Kompaniya uchun esa avtomatlashtirish logistikadagi kechikishlarni kamaytirish, xarajatlarni tushirish va samaradorlikni oshirish imkonini beradi. Ekspert bahosiga ko‘ra, inson mehnatiga ehtiyojning kamayishi xodimlarning ish beruvchi bilan yakka tartibda yoki jamoaviy muzokaralardagi mavqeini ham zaiflashtirishi mumkin.
Materialda mehnat xavfsizligi masalasiga ham e’tibor qaratilgan. Robotlar haqidagi texnologik yangiliklar keng yoritilayotgan bir paytda, ishlab chiqarishdagi jarohatlanish muammosi kamroq ko‘zga tashlanishi mumkinligi ta’kidlangan. Biroq keltirilgan matnda robotlar ko‘payishi bilan jarohatlar o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatuvchi aniq statistika berilmagan.
Xodimlarni xavotirga solayotgan yana bir masala — personalni boshqarishda sun’iy intellektdan foydalanish. Xususan, ishchilar faoliyatiga baho berish va kadrlarga oid qarorlarni avtomatlashtirish mehnat munosabatlarida inson nazoratining o‘rni haqidagi savollarni keltirib chiqarmoqda.