Alimentga arizani qanday topshirish kerak?
Oila kodeksiga koʻra, ota-onalar nikohda boʻlishlari yoki alohida yashashlaridan qatʼi nazar, oʻzlarining voyaga yetmagan farzandlarini taʼminlashlari shart. Agar ota yoki ona ushbu majburiyatni bajarmasa, aliment tomonlarning kelishuviga binoan yoki sud orqali undiriladi. 2026 yil 1 sentyabrdan boshlab bir nafar bola uchun aliment miqdori oyiga 360 400 soʻmdan kam boʻlishi mumkin emas.
Aliment uchun arizani qanday berish kerak?
Oila kodeksining 96-moddasiga muvofiq, ota-onalar oʻzlarining voyaga yetmagan bolalariga taʼminot berishi shart. Bu majburiyat otaga ham, onaga ham yuklatiladi.
Ota-onalar alimentlarni oʻz ixtiyori bilan, oʻzaro kelishuvga koʻra toʻlashga haqlidirlar. Bunday holda sudga murojaat qilish talab etilmaydi. Alimentning miqdori, uni toʻlash tartibi va muddatini ota-onalar notarial tasdiqlangan kelishuvda ham belgilashlari mumkin. Kelishuvga koʻra alimentlar: daromadning muayyan ulushi shaklida; vaqti-vaqti bilan toʻlanadigan qatʼiy pul summasi shaklida; bir yoʻla toʻlanadigan pul summasi shaklida; mol-mulkni topshirish yoʻli bilan yoki boshqa usulda toʻlanishi mumkin.
Taraflar tomonidan kelishilgan voyaga yetmagan bola uchun aliment miqdori sud tomonidan undirilishi mumkin boʻlgan summadan kam boʻlmasligi kerak.
Agar ota-onalardan biri bolaning taʼminotida ishtirok etmasa, aliment sud orqali undiriladi. Buning uchun aliment olish huquqiga ega boʻlgan shaxs biror-bir belgilangan muddatni kutishi shart emas. Qoida tariqasida, aliment sudga murojaat qilingan kundan eʼtiboran undiriladi.
Aliment undirish toʻgʻrisidagi ishlar fuqarolik ishlari boʻyicha sudlar tomonidan koʻrib chiqiladi.
Aliment undirish toʻgʻrisidagi ariza, qoida tariqasida, javobgarning yashash joyidagi sudga beriladi. Shu bilan birga, aliment talab qiluvchi shaxs oʻz yashash joyidagi sudga ham murojaat qilishi mumkin.
Aliment undirish haqidagi daʼvolar boʻyicha daʼvogarlar davlat bojini toʻlashdan ozod qilingan. Ushbu qoida «Davlat boji toʻgʻrisida»gi Qonunning 8-moddasida mustahkamlab qoʻyilgan.