2027 yildan Özbekistonda suv va kanalizatsiya tariflarini tasdiqlaş tartibi özgaradi

2027 yildan Özbekistonda suv va kanalizatsiya tariflarini tasdiqlaş tartibi özgartiriladi

2027 yil 1 yanvardan Özbekistonda içimlik suvi va kanalizatsiya xizmatlari tariflarini tasdiqlaş vakolati Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Idoralararo tarif komissiyasiga ötkaziladi. Yangi tartib har bir hududda narxlarni alohida belgilash o‘rniga yagona iqtisodiy asoslangan mezonlardan foydalanishni nazarda tutadi. Bu haqda “Özsuvta’minot” AJ vakillari ishtirokida ötkazilgan matbuot anjumanida ma’lum qilindi. Unda sohadagi korxonalarning moliyaviy holati, iste’molchilar qarzdorligi va suv ta’minoti tizimida kutilayotgan özgarişlar haqida ham söz yuritildi.

Yana bir yangilik 2027 yil 1 apreldan joriy etilishi rejalashtirilgan. Unga köra, byudjet tashkilotlari uchun suvga yagona tarif belgilanishi közda tutilmoqda.

Xarajatlarning ortishi suv ta’minoti narxiga ta’sir qilmoqda

“Özsuvta’minot”da tushuntirilishicha, xizmatlar tannarxiga elektr energiyasi narxi, infratuzilmani ta’mirlash xarajatlari, xodimlarning iş haqi va jalb qilingan kreditlarga xizmat körsatish bilan boğliq sarflar ta’sir körsatadi.

Bunda elektr energiyasi narxining bosqichma-bosqich oshirilishi ham omillardan biri böldi. 2023 yil 1 oktyabrdan elektr energiyasi tarifi 450 sömdan 900 sömga, 2025 yil 1 maydan 1 000 sömga, 2026 yil 1 iyundan esa 1 100 sömga yetkazildi. Şu tariqa, uç yil içida elektr energiyasi uchun xarajatlar 2,4 baravar oshdi.

Mamlakat böyiça aholi uchun içimlik suvining örtaça tarifi bir kub metr uchun 3 765 sömni, QQSni hisobga olganda esa 4 217 sömni tashkil etadi. Kanalizatsiya xizmatlari narxi örtaça 2 008 sömga teng.

27 oktyabr holatiga köra, sohadagi oltita korxonada yangi tariflar tasdiqlangan. Andijon viloyatida bir kub metr suv narxi 1 650 sömdan 2 500 sömga, Navoiy viloyatida 3 500 sömdan 4 200 sömga, Samarqand viloyatida esa 2 800 sömdan 3 600 sömga oshirilgan.

Surxondaryo viloyatida tarif 5 300 sömdan 6 800 sömga, Toşkent viloyatida 2 600 sömdan 3 100 sömga kötarilgan. “Çimgan-Çorvoq” magistral suv ta’minoti korxonasi uchun esa tarif 1 500 sömdan 1 700 sömga özgargan.

Iste’molchilar qarzi 542 mlrd sömdan oshdi

Kompaniya ma’lumotlariga köra, 2026 yil 1 oktyabr holatiga “Özsuvta’minot” tizimi korxonalari oldidagi iste’molchilar qarzi 542,6 mlrd sömga yetgan. Uning 430,7 mlrd sömi aholi hissasiga töğri keladi, yuridik shaxslarning qarzi esa 111,8 mlrd sömni tashkil etadi.

Qarzdorlikning eng katta qismi Toşkent şahrida qayd etilgan — 92,9 mlrd söm. Andijon viloyatida qarz 74,1 mlrd sömni, Toşkent viloyatida 61,6 mlrd sömni, Farğona viloyatida esa 57 mlrd sömni tashkil qilgan.

Tölanmagan hisobvaraqlarni undirish maqsadida joriy yilda notarial idoralar va sudlarga 167 783 ta ariza yuborilgan. Körib chiqish natijalariga köra, 114 305 ta ijro xati va sud buyrug‘i berilgan. Ularning 110 563 tasi Majburiy ijro byurosiga topshirilgan.

Qarzlar notarius yoki sud orqali undiriladi

2027 yildan suv ta’minoti va kanalizatsiya xizmatlari uchun qarzdorlikni undirish mexanizmini özgartirish rejalashtirilmoqda. Qarz miqdoriga qarab, tegishli jarayonlar notarial idoralar yoki sudlar orqali amalga oshiriladi.

Agar qarz miqdori 1 000 ta bazaviy hisoblash miqdoridan (BHM) oshmasa, u notarius orqali undiriladi. Belgilangan chegaradan yuqori qarzdorlik masalasi esa sudda körib chiqish uchun yuboriladi.

Agar iste’molçi ijro hujjati rasmiylashtirilganidan keyin ham öz majburiyatlarini bajarmasa, qonunchilikda belgilangan tartibda elektr energiyasi uchun tölovni cheklash imkoniyati nazarda tutilgan.

Bunda yangi chora Ijtimoiy himoya yagona reyestriga kiritilgan oilalarga nisbatan qöllanilmaydi. Şuningdek, qarzdorlik yuzaga kelişi bilanoq cheklov joriy etilmaydi: belgilangan tartibga muvofiq, iste’molçiga qarzni tölaş uchun vaqt beriladi.

Sohada tarif siyosatini yangilash rejalashtirilmoqda

Kutilayotgan özgarişlar Prezidentning 2026 yil 24 iyuldagi PF-140-son farmonida belgilangan vazifalar bilan boğliq. Hujjatda tariflarni tartibga solish tizimini takomillashtirish, korxonalarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlash va xizmatlar sifatini oshirish choralari nazarda tutilgan.

Jumladan, energetika resurslari narxi özgargan hollarda tariflarni qayta körib chiqish muddatlarini qisqartirish rejalashtirilgan. Şuningdek, tariflar böyiça qarorlar şaffofligini oshirish, aholini oldindan xabardor qilish hamda mablağlarni suv tarmoqlarini ta’mirlash va modernizatsiya qilishga yönaltirish közda tutilgan.

Tariflarni tartibga solishning yangi tizimiga ötiş narxlarni tasdiqlashda yagona mezonlarni qöllash va suv ta’minoti korxonalarining moliyaviy barqarorligini oshirish imkonini berishi kutilmoqda.