Ruminiyada Dunay daryosidan AESga suv yo‘naltirish uchun qoyatosh portlatildi

**Ruminiyada Dunaydan AESga suv yo‘naltirish uchun qoyatosh portlatildi: Mintaqaviy energetika inqirozi kuchaymoqda**

Ruminiya dushanba kuni Dunay daryosining qurg‘oqchilikdan aziyat chekayotgan qismidan yadro reaktorini sovitish uchun zarur bo‘lgan suv oqimini yo‘naltirish maqsadida qoyani portlatdi. Bu mintaqadagi energetika inqirozining misli ko‘rilmagan darajada jiddiylashganini ko‘rsatuvchi favqulodda chora bo‘ldi.

Yadro elektr stansiyalari (AES) reaktorlarini sovitish uchun odatda daryo suvlaridan foydalaniladi. Qo‘shni Vengriyada ham rasmiylar mamlakatdagi yagona AESdan yana ikki kun elektr energiyasi olish mumkinligini ma’lum qildi. Ushbu stansiya ham sovitish tizimi uchun Dunay daryosiga bog‘liq bo‘lib, daryo sathining pasayishi uning faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Yevropaning katta qismida hukm surayotgan issiq havo va qurg‘oqchilik daryo sathini sezilarli darajada pasaytirib yubordi. Bu holat suv ta’minoti, daryo transporti va elektr energiyasi ishlab chiqarish borasidagi xavotirlarni kuchaytirmoqda.

**Bosimni kamaytirish uchun avtozavodlar ishlab chiqarishni to‘xtatdi**

Ikkala hukumat ham aholi va kompaniyalardan elektr energiyasi iste’molini kamaytirishni so‘radi. Bosh vazir Ilie Bolojanning so‘zlariga ko‘ra, Ruminiyadagi Dacia va Ford avtomobil zavodlari elektr energiyasi sarfini ixtiyoriy ravishda taxminan 200 megavattga kamaytirib, 19-avgustgacha ishlab chiqarishni to‘xtatishga rozi bo‘ldi.

Bolojan shunday dedi: “Qurg‘oqchilik bilan bog‘liq qiyinchiliklar markaziy va g‘arbiy Yevropa bilan chegaralararo aloqalarning cheklangani sababli yanada ortmoqda. Import imkoniyati cheklangan.”

Ruminiyaning Nuclearelectrica AES odatda mamlakat elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojining beshdan bir qismini ta’minlaydi. Biroq daryo sathi pasaygani sababli o‘tgan hafta boshida kompaniya ikki reaktoridan birini o‘chirishga majbur bo‘ldi.

Dushanba kuni nazorat ostida amalga oshirilgan portlash to‘g‘on qurishga yo‘l ochadi. Bu to‘g‘on Chernavoda stansiyasining ishlab turgan reaktori joylashgan kanalga ko‘proq suv yo‘naltiradi. Harbiy-dengiz kuchlari bu ishlar 5-avgust kuni yakunlanishini bildirdi.

Mudofaa vaziri Radu Miruta shunday dedi: “Yadro elektr stansiyasi 6-avgustdan keyin ham biror kun ishlasa, bu biz uchun yutuqdir. Uning bir kunlik ishi ushbu operatsiya xarajatlaridan uch barobar samaraliroqdir.”

Daryoning yuqori qismida joylashgan Vengriya Paks atom stansiyasini 2-avgustda to‘xtatishga majbur bo‘lishi mumkinligidan ogohlantirgan edi. Biroq keyinchalik mamlakat stansiyani 3-4-avgustgacha amaldagi qisqartirilgan quvvatda ishlatib turishi mumkinligini bildirib, vaziyatni biroz yengillashtirdi.

2 gigavattlik Paks stansiyasi odatda mamlakat elektr energiyasining yarmini ishlab chiqaradi. Dunay daryosi rekord darajada pasaygach, dushanba kuni stansiya o‘z quvvatining 10 foizidan sal ko‘proq qismida ishlayotgan edi.

Vengriya bosh vaziri Peter Madyar shunday dedi: “Bugun va ehtimol ertaga 240 megavatt elektr energiyasi ishlab chiqarayotgan oxirgi turbina ishlashda davom etishi mumkin. Bu juda yaxshi xabar, chunki eng ko‘p elektr sarflanadigan kunlardan birida stansiya to‘liq to‘xtab qolishining oldi olinadi.”

U keyinchalik yaqin kunlar uchun Dunay suv sathi bo‘yicha prognozlar biroz ijobiy tarafga o‘zgarganini qo‘shimcha qildi. Bosh vazirning so‘zlariga ko‘ra, hukumat murojaatidan so‘ng aholi va kompaniyalar elektr energiyasini ixtiyoriy ravishda qisqartirdi. Bu 2-avgust kuni talabni 700 megavattga kamaytirib, tarmoqqa tushadigan og‘irlikni sezilarli darajada yengillashtirdi.