Mirziyoyev pensiya tizimini isloh qilishga tayyorgarlik ko'rishni buyurdi

Mirziyoyev pensiya tizimini isloh qilishga tayyorgarlik ko'rishni topshirdi

Toshkent, O'zbekiston (UzDaily.uz) — O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev pensiya tizimini isloh qilish bo'yicha takliflarni ko'rib chiqdi. Asosiy yo'nalishlar qatoriga jamg'arma, xususiy va korporativ pensiya tizimlarini rivojlantirish, pensiya hisoblash tartiblarini takomillashtirish va fuqarolarning jamg'arma tizimida ishtirok etishi uchun qo'shimcha rag'batlantirishni yaratish kiradi.

Taqdimotda so'nggi o'n yil ichida mamlakatda pensiyalar 3,3 baravarga oshganligi va hozirgi kunda minimal pensiya miqdori 878 000 so'mni tashkil etgani, bu esa 715 000 so'm miqdorida belgilangan minimal iste'mol xarajatlari darajasidan oshib ketgani ta'kidlandi. 2021-yilgacha 1,1 million fuqaroning pensiyalari 400 000 so'mdan past edi.

Jamg'arma pensiya tizimlari rivojlangan mamlakatlarda pensiya jamg'armalari iqtisodiyotga uzoq muddatli investitsiyalarning muhim manbai ekanligi ta'kidlandi. O'zbekistonda ham shunga o'xshash salohiyat mavjud bo'lishi kutilmoqda. Ushbu yondashuv Xalqaro valyuta jamg'armasi, Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki va Xalqaro mehnat tashkiloti mutaxassislari tomonidan qo'llab-quvvatlanadi.

Hozirgi vaqtda fuqarolarning ish haqining 0,1 foizi ularning jamg'arma pensiya hisoblariga o'tkaziladi va bu mablag'larning yillik daromadi 10 foizni tashkil etadi, bu bank omonatlaridan olinadigan daromadning deyarli yarmiga teng. Shu munosabat bilan, jamg'arma tizimining jozibadorligini oshirish uchun yangi mexanizmlar taklif qilindi.

Xususan, oylik maoshi 7,6 million so'mgacha bo'lgan va daromadining 5 foizini ixtiyoriy ravishda jamg'arma pensiya hisoblariga o'tkazadigan fuqarolar o'z daromadlarining qo'shimcha 2,5 foizini davlatdan olishlari taklif qilinmoqda. 7,6 million so'mdan yuqori ish haqiga ega xodimlar uchun ularning nomidan to'langan ijtimoiy soliqning 1 foizini jamg'arma hisoblariga o'tkazish taklif qilinmoqda.

Alohida takliflar to'plami pensiya hisoblash tartibini takomillashtirishga tegishli. Hozirgi vaqtda pensiya miqdori so'nggi o'n yil ichidagi har qanday besh yillik ish haqi asosida belgilanadi, bunda 6 million so'mdan ortiq daromad hisobga olinmaydi. Ishlab chiquvchilarning fikriga ko'ra, ushbu protsedura ba'zi hollarda pensiya miqdorining kamayishiga olib keladi.

Pensiyalarni hisoblashda hisobga olinadigan muddatni besh yildan yigirma yilgacha oshirish, shu bilan birga kam daromadli ayrim davrlarni hisoblashdan chiqarib tashlash taklif qilinmoqda. Bundan tashqari, 2027-yildan boshlab pensiyalarni hisoblashda hisobga olinadigan maksimal ish haqini 6 million so'mdan 6,6 million so'mgacha oshirish rejalashtirilgan. Bu yangi nafaqaga chiqayotgan fuqarolar uchun pensiyalarni taxminan 8 foizga oshirishi taxmin qilinmoqda.

Prezident taklif qilinayotgan o'zgarishlar millionlab fuqarolarning manfaatlariga ta'sir qilishini va ijtimoiy-iqtisodiy ta'sirlarni chuqur baholashni talab qilishini ta'kidladi. U aholi, mutaxassislar, ommaviy axborot vositalari va blogerlar ishtirokida islohotlarning keng jamoatchilik muhokamasini tashkil etish, shuningdek, islohotlarning maqsadlari va kutilayotgan natijalarini aniqlashtirishni ta'minlash bo'yicha ko'rsatma berdi.

Taqdimotdan so'ng mas'ul idoralarga xalqaro tajribani o'rganish va O'zbekistonda xususiy va korporativ pensiya tizimlarini yaratish to'g'risidagi qonun loyihasini tayyorlash topshirildi.