Janubiy Koreya futbolida yirik mojaro: xorijlik hakamlarga jinsiy xizmatlar ko‘rsatilgani ma’lum qilindi

Janubiy Koreya futbolida katta shov-shuv: xorijlik hakamlarga jinsiy xizmatlar ko‘rsatilgani haqida ma’lumotlar paydo bo‘ldi.

Janubiy Koreya futbolida yana bir yirik mojaro yuzaga keldi. Mahalliy OAV xabarlariga ko‘ra, Janubiy Koreya futbol assotsiatsiyasi (KFA) 2011-2012-yillarda xalqaro o‘yinlarda ishlagan ayrim xorijlik hakamlar uchun jinsiy xizmatlar tashkil etgan bo‘lishi mumkin. Maqsad hakamlarning qarorlariga ta’sir o‘tkazish bo‘lgani aytilmoqda.

JTBC telekanalining ma’lumotlariga ko‘ra, bu ayblovlar Janubiy Koreya Madaniyat, sport va turizm vazirligi tomonidan 2016-yilda tayyorlangan maxfiy audit hujjatlariga asoslanadi. Hisobotda KFA mansabdor shaxslarining xorijlik hakamlar uchun "massaj xizmatlari"ni tashkil etgani qayd etilgan.

KFAning sobiq xodimlaridan biri telekanalga bergan intervyusida assotsiatsiya hakamlarning "o‘z foydalari uchun hushtak chalishi"ni istaganini aytgan.

Yonhap agentligining xabariga ko‘ra, ushbu uchrashuvlarda Yaponiya, BAA, Eron, Bahrayn va O‘zbekiston vakili bo‘lgan hakamlar ishtirok etgan. Biroq, hozircha aynan qaysi hakamlar noqonuniy xizmatlardan foydalangani tasdiqlanmagan.

**KFA allaqachon boshqa tergov markazida**

Ayni paytda KFA yana bir mojaro yuzasidan ham politsiya tekshiruvi ostida. Gap Janubiy Koreyaning 2026-yilgi FIFA Jahon chempionatidagi muvaffaqiyatsiz ishtirokidan so‘ng terma jamoa bosh murabbiylarini tayinlash jarayonidagi ehtimoliy qonunbuzarlik va qarindosh-urug‘chilik holatlari haqida bormoqda.

6-avgust kuni politsiya 2024-yil iyul oyida Hong Myong-Boning bosh murabbiy etib tayinlanishi yuzasidan tergov doirasida KFA bosh qarorgohida tintuv o‘tkazdi.

JTBC surishtiruvi ortidan KFA vakili quyidagicha izoh berdi:

"15 yil avval noxush voqealar bo‘lgan bo‘lishi mumkin, ammo bugungi kunda biz axloqiy me’yorlarga qat’iy amal qilamiz".

Shuningdek, u assotsiatsiya hujjatlarni atigi besh yil davomida saqlashini, shu sababli eski voqealarni tasdiqlash imkoniyati yo‘qligini bildirgan.

**Auditda nimalar aniqlangan?**

JTBC ma’lumotlariga ko‘ra, vazirlikning 2016-yildagi auditi davomida 2011-yil martidan 2012-yil martigacha bo‘lgan davrda KFA xorijlik hakamlarni yetti marotaba mehmon qilgani va bunda 20 nafar hakam ishtirok etgani aniqlangan.

Dastlab audit KFA mansabdor shaxslarining korporativ bank kartalaridan shaxsiy xarajatlar uchun foydalangan yoki yo‘qligini tekshirish maqsadida boshlangan. Tekshiruv davomida xorijlik hakamlar ushbu xarajatlardan foyda ko‘rgani aniqlangan bo‘lsa-da, vazirlik keyinchalik ishni qo‘shimcha choralar ko‘rmasdan yopgan.

Mazkur holatlar orasida 2014-yilgi Jahon chempionati saralashi hamda 2012-yilgi London Olimpiadasi saralash bahslari ham bo‘lgan.

**Gangnamdagi massaj salonlari**

Auditga ko‘ra, 2012-yil 29-fevral kuni Seulda bo‘lib o‘tgan Janubiy Koreya – Quvayt (2:0) uchrashuvi oldidan KFA korporativ kartasi orqali Gangnam tumanidagi massaj salonida ikki nafar hakam uchun 500 ming von to‘langan.

Vazirlik ushbu to‘lov jinsiy xizmatlarni ham o‘z ichiga olgan degan xulosaga kelgan. O‘sha davrda ayrim massaj salonlari qo‘shimcha haq evaziga noqonuniy jinsiy xizmatlar ko‘rsatishi bilan tanilgan edi.

KFA Hakamlar bo‘limining sobiq xodimi, shaxsi "janob B" sifatida yashirilgan manbaning aytishicha:

"Massaj narxiga jinsiy xizmatlar ham kirgan. Buni avval xorijlik hakamlarning o‘zi so‘ragan".

Yuzi berkitilgan va ovozi o‘zgartirilgan holda intervyu bergan sobiq xodim hakamlar uzoq parvozlardan keyin shikoyat qilishini aytgan.

"Ular: 'Uzoq uchdik, o‘zimizni yaxshi his qilmayapmiz', derdi. Biz esa ularni rozi qilishga harakat qilardik. Axir shundan keyin ular bizning foydamizga hushtak chalishi mumkin edi".

Biroq JTBC ushbu xizmatlardan aynan qaysi hakamlar foydalangani mustaqil ravishda tasdiqlanmaganini qayd etgan.

**Yana ikki holat**

Auditda 2011-yil 22-sentabr kuni Janubiy Koreya – Ummon uchrashuvidan so‘ng Changvon shahridagi massaj saloniga 760 ming von to‘langani ham qayd etilgan. Vazirlik bu mablag‘ to‘rt nafar hakam uchun jinsiy xizmatlar tashkil etishga sarflangan degan xulosaga kelgan.

Shuningdek, 2012-yil 14-mart kuni Janubiy Koreya – Qatar (0:0) uchrashuvi vaqtida Gangnamdagi yana bir massaj saloniga 198 ming von to‘langan. Auditda bu safar hakamlar inspektori uchun jinsiy xizmat ko‘rsatilgani aytiladi.

**FIFA qoidalariga zid**

Futbol etikasi bo‘yicha mutaxassislarga ko‘ra, hakamlarga ta’sir o‘tkazishga urinish FIFA intizom qoidalarining eng og‘ir buzilishlaridan biri sanaladi. Match-fiksing va korrupsiya futboldagi eng jiddiy axloqiy qoidabuzarliklar qatoriga kiradi.

Janubiy koreyalik futbol sharhlovchisi Park Mun-Sonning fikricha, mazkur mojaro xalqaro miqyosda katta rezonans keltirib chiqarishi mumkin.

"Bu mojaro xalqaro bahs-munozaralarga sabab bo‘lishi mumkin. Hakamlarga ta’sir o‘tkazishga urinish juda og‘ir qoidabuzarlik hisoblanadi", deydi u.