Yevropa katta ekranda: Oʻzbekistonda XI Yevropa kinosi festivaliga start berildi

Katta ekranda Yevropa: Oʻzbekistonda XI Yevropa kinosi festivali ochildi

Milliy kinosanʼat saroyida bu yil Toshkent va Urganchda boʻlib oʻtadigan XI Yevropa kinosi festivalining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi.

Har yili oʻtkaziladigan festival Yevropa Ittifoqining (YEI) Oʻzbekistondagi Delegatsiyasi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi huzuridagi Kinematografiya agentligi tomonidan YEIga aʼzo davlatlar elchixonalari, madaniyat muassasalari va boshqa Yevropa mamlakatlari koʻmagida tashkil etilmoqda.

Shakllangan anʼanaga koʻra, festivalga Yevropa Ittifoqining Oʻzbekistondagi elchisi Toyvo Klaar va Oʻzbekiston Kinematografichilari ijodiy uyushmasi raisi Matyakub Matchanov ishtirokidagi matbuot anjumani orqali start berildi.

Dasturga Kipr, Frantsiya, Germaniya, Gretsiya, Italiya, Latviya, Litva, Lyuksemburg, Ruminiya va Sloveniya rejissyorlarining 11 ta filmi kiritilgan: hujjatli filmlardan tortib psixologik dramalar, animatsiya, biografik lentalar va romantik hikoyalargacha.

23 dan 25 oktyabrgacha namoyishlar Toshkentda Milliy kinosanʼat saroyida (sobiq «Panorama» kinoteatri), 27 oktyabrda esa Urganchda Xudoybergan Devonov nomidagi kinoteatrda boʻlib oʻtadi. Bundan tashqari, festival kunlarida Oʻzbekistondagi Britan Kengashi Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti (OʻzDJTU) talabalari uchun va MOK HUB madaniy makonida bir qator qisqa metrajli filmlarni namoyish etadi.

2013 yildan beri Yevropa kinosi festivali mamlakatdagi eng koʻp kutiladigan madaniy voqealardan biriga aylandi. Ushbu davr mobaynida Oʻzbekistonning toʻqqizta hududida, jumladan Navoiy, Nukus, Shahrisabz, Fargʻona, Jizzax, Buxoro va boshqa shaharlarda YEIga aʼzo deyarli barcha davlatlar va boshqa Yevropa mamlakatlarining 120 dan ortiq filmlari namoyish etildi.

«Yevropa kinosi festivali — bu madaniyatlarimizning xilma-xilligini va umuminsoniy qadriyatlarni aks ettiruvchi hikoyalar orqali Yevropani oʻzi uchun kashf etish imkoniyatidir. Bu yil biz kino bayramini Urganch bilan birgalikda baham koʻrmoqdamiz. Geografiyani Toshkentdan tashqariga kengaytirish Oʻzbekiston hududlari bilan madaniy almashinuv uchun imkoniyatlar yaratadigan yaxshi anʼanaga aylandi. Oʻzbekiston Kinematografiya agentligiga, YEI mamlakatlari elchixonalariga va ishtirok etayotgan madaniy tashkilotlarga koʻp yillik hamkorlik uchun minnatdorchilik bildirmoqchiman. Ularning qoʻshgan hissasi tufayli festival kinoning umuminsoniy tilida xalqlar oʻrtasidagi jonli muloqotga koʻmaklashadigan yorqin madaniy voqeaga aylandi», — dedi YEI elchisi Toyvo Klaar.

«Yevropa kinofestivali — madaniyatlararo muloqot va ijodiy almashinuv uchun muhim maydondir. U oʻzbek tomoshabinlariga Yevropa kinosining oʻziga xos badiiy yondashuvlari, shuningdek, turli xalqlarning hayoti, qadriyatlari va maʼnaviy merosi bilan yaqindan tanishish imkonini beradi. Bugungi kunda Oʻzbekiston Yevropa mamlakatlari bilan kinematografiya sohasidagi hamkorlikni izchil rivojlantirmoqda: qoʻshma filmlar yaratish, professional tajriba almashish va mahalliy lentalarni xalqaro maydonda ilgari surish — ushbu hamkorlikning muhim yoʻnalishlaridir. Ishonchim komilki, bunday tashabbuslar oʻzbek kinematografichilarining professional salohiyatini oshiradi, milliy kinoning xalqaro obroʻsini mustahkamlaydi va xalqlarimiz oʻrtasidagi madaniy aloqalarni kengaytiradi. Barchani Toshkent va Urganchdagi XI Yevropa kinofestivalida ishtirok etishga taklif qilaman!» — deb taʼkidladi Matyakub Matchanov.

Dasturning ochilishi Frantsiya va Lyuksemburg tomonidan yaratilgan 2024 yilgi «Bogʻdagi qayiq» (asl nomi — Slocum et moi) animatsion filmining namoyishi bilan boʻlib oʻtdi. Rejissyor — Jan-Fransua Lagioni. Lenta Cartoons on the Bay festivalida eng yaxshi deb tan olingan, Pulcinella Awards mukofotini olgan va Ansi xalqaro animatsion filmlar festivalida hamda «Lyumyer» milliy kinomukofotida eng yaxshi animatsion film sifatida nomzod qilib koʻrsatilgan.

Syujet 1950-yillarning boshlarida dengiz boʻyidagi shaharlardan birida sodir boʻladi, u yerda yosh Fransua ota-onasi bilan birga oilaviy bogʻda yelkanli qayiq qurmoqda. Ushbu jurʼatli gʻoya qahramonni uning bolalikdan oʻsmirlikka oʻtishini ramzi boʻlgan katta orzular va gʻoyalarga ilhomlantiradi.

Ushbu yillar davomida Yevropa kinosi festivali turli madaniy tashabbuslar maydoniga aylandi, ularning asosiy gʻoyasi — kino sanʼati orqali mamlakatlar va odamlarni birlashtirishdir.

Tashkilotchilar Kipr, Frantsiya, Germaniya, Gretsiya, Italiya, Latviya, Litva, Lyuksemburg, Ruminiya va Sloveniya elchixonalariga, shuningdek, «Yevropa jamoasi» (Team Europe) tashabbusi ruhida festivalni oʻtkazishda koʻrsatgan qoʻllab-quvvatlashi uchun Frantsiya instituti va Gyote nomidagi institutga minnatdorchilik bildiradilar.