Yerdagi harorat kritik chegaraga yaqinlashmoqda - BMT
Global isish sanoatlashuvgacha boʻlgan davrga nisbatan 1,5 °C dan oshmasligi kerak, ammo bu maqsadga erishib boʻlmasligi ehtimoli yuqori.
Yerdagi harorat kritik chegaraga yaqinlashmoqda - BMT
Global isishning oqibatlari allaqachon vayronkor ko‘rinish olgan.
«Eng yaxshi holatda global isish sanoatlashuvgacha bo‘lgan davrga nisbatan 1,5 °C dan oshmasligi kerak. Jahon hamjamiyati 2015-yilda Parijda bo‘lib o‘tgan iqlim konferensiyasida aynan shunday cheklovga amal qilishga kelishib olgan edi. Ammo oradan o‘n yildan ortiq vaqt o‘tgach, BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish bu maqsadga erishish ehtimoli juda past ekanini aytmoqda», – deyiladi maqolada.
Uning ta’kidlashicha, iqlim o‘zgarishining oqibatlari allaqachon halokatli tus olgan: o‘limlarga sabab bo‘layotgan suv toshqinlari, haddan tashqari kuchli jazirama to‘lqinlari, keng miqyosdagi o‘rmon yong‘inlari, insonlar qurbon bo‘lishi, falajlangan iqtisodiyot va tengsizlikning kuchayishi shular jumlasidan.
«Bunga eng kam aloqador bo‘lganlar birinchi bo‘lib va hammadan ko‘proq aziyat chekmoqda», – dedi Guterrish. Shu sababli 1,5 °C chegarasidan oshish ko‘rsatkichi imkon qadar kichik bo‘lishi juda muhim.
BMT Atrof-muhit bo‘yicha dasturi (YUNEP) hisobotiga ko‘ra, asr o‘rtalariga borib isish ushbu chegaradan atigi bir necha o‘ndan bir darajaga oshib, 1,7–1,8 °C ni tashkil etishi uchun, dunyo bo‘yicha issiqxona gazlari chiqindilari 2025-yil darajasiga nisbatan 2035-yilgacha har yili 6 foizdan ko‘proqqa kamayishi kerak.
Aslida esa chiqindilar hajmi yildan-yilga ortib bormoqda. Ko‘mir, neft va gazni yoqish buning asosiy sababi bo‘lib qolmoqda.
Shu bilan birga, YUNEP rahbari Inger Andersen so‘nggi yillardagi yutuqlar issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirishning hali ham imkoni borligini ko‘rsatayotganini ta’kidlamoqda.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Parij iqlim kelishuvi qabul qilinganidan beri dunyoda qayta tiklanuvchi energetika va elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatlari kutilganidan uch baravar tezroq o‘sdi. Quyosh energetikasi, xususan, fotoelektrik qurilmalarning rivojlanishi prognozlardan yetti baravar tezroq kechdi. Elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun ko‘mirdan foydalanishning o‘sish sur’atlari esa taxmin qilinganidan pastroq bo‘ldi.
Vaziyatni o‘zgartirishning eng samarali yo‘li qat’iy siyosatdir, deyiladi hisobotda. Biroq, agar hukumatlar avvalgidek harakat qilishda davom etsa, asr oxiriga borib global isish 2,8 °C ga yetishi mumkin.