Yaponiyada 100 va undan katta yoshdagi odamlar soni 100 000 dan oshdi
Aholining qarishi va qisqarishi davom etayotgan bir paytda, raqamlar 100 yoshdan oshganlarning 88 foizini ayollar tashkil etishini koʻrsatmoqda.
Yaponiyada 100 va undan katta yoshdagi odamlar soni hozirda 100 000 dan oshdi
1963 yilda hisob-kitoblar boshlanganda, Yaponiyada bor-yoʻgʻi 153 nafar yuz yoshli inson bor edi; bugungi kunda bu raqam 107 677 ga yetdi.
Yaponiyada 100 va undan katta yoshdagi odamlar soni ilk bor 100 000 nafardan oshdi, deb xabar berdi sogʻliqni saqlash vazirligi.
Raqamlar shuni koʻrsatadiki, hozirda Yaponiyada 107 677 nafar yuz yoshli inson bor boʻlib, bu dunyodagi istalgan mamlakatdan koʻpdir va ularning 88 foizini ayollar tashkil etadi. Eng keksa ayol Kioto shahridan boʻlgan 114 yoshli Kishimoto Fuyo, eng keksa erkak esa Kumamotodan boʻlgan 112 yoshli Kato Xikarudir.
Sogʻliqni saqlash vaziri Kenichiro Ueno tibbiyot va texnologiya sohasidagi yutuqlarni qayd etib, «shunchalik koʻp odamlar uzoq, sogʻlom va faol hayot kechirayotganidan mamnunligini» aytdi.
Biroq Kenichiro, shuningdek, mamlakat barqaror ijtimoiy taʼminot tizimini saqlab qolishda duch kelayotgan qiyinchiliklar haqida ogohlantirdi.
Mutaxassislar yaponlarning uzoq umr koʻrishini bir qator omillar, jumladan, sogʻlom ovqatlanish va faol hayot tarzi bilan izohlashadi.
Orol davlati aholisining ratsioni asosan baliq, sabzavot va guruchdan iborat boʻlib, koʻplab Gʻarb davlatlari taomlariga qaraganda kamroq toʻyingan yogʻlarni oʻz ichiga oladi.
Keksa odamlar, shuningdek, odatda piyoda yurishadi, jamoat transportidan foydalanishadi, velosiped haydashadi va badantarbiya qilishadi.
Yaponiya yillar davomida qarib bormoqda va kattalar uchun tagliklar sotuvi oʻn yildan ortiq vaqt davomida chaqaloqlar uchun moʻljallangan tagliklar sotuvidan oshib ketdi.
Kompaniyalar keksalar uchun yangi mahsulotlarni ham yaratdilar, jumladan, tananing turli qismlarini harakatlantirishga yordam beradigan quvvatli ekzoskelet va fokusini avtomatik ravishda sozlaydigan koʻzoynaklar.
Yaponlarning asosan baliq, sabzavot va guruchdan iborat ovqatlanish ratsioni uzoq umr koʻrishga yordam beradi deb hisoblanadi
Aholi sonini barqaror saqlab qolish uchun har bir ayol oʻrtacha 2,1 nafar farzand koʻrishi kerak. Oʻtgan yili Yaponiyada umumiy tugʻilish koeffitsiyenti rekord darajadagi eng past koʻrsatkichga — 1,14 ga tushdi.
Milliy aholishunoslik va ijtimoiy xavfsizlik tadqiqotlari instituti maʼlumotlariga koʻra, 2070 yilga kelib umumiy aholi soni 87 milliongacha kamayishi prognoz qilinmoqda, bu 2008 yildagi eng yuqori koʻrsatkich — 128 milliondan 30 foizga kamdir.
Hozirda 65 va undan katta yoshdagi odamlar aholining qariyb 30 foizini tashkil etadi va 2070 yilga kelib bu koʻrsatkich deyarli 40 foizga yetishi kutilmoqda.
Yaponiya rasmiylari bu tendentsiyani «ekzistentsial inqiroz» deb atashdi, Bosh vazir Sanae Takaichi esa bu pasayishni «jimjit favqulodda holat» deb atadi.
2025 yilda Yaponiyaning umumiy aholisi ikkitadan tashqari barcha 47 ta prefekturada kamaydi va pasayish surʼati tezlashmoqda.
Hukumatning yoshlarni koʻproq farzand koʻrishga undashga qaratilgan koʻplab dasturlari va subsidiyalari tugʻilish darajasini oshirmayotganga oʻxshaydi.
Mutaxassislarning fikriga koʻra, buning sabablari murakkab boʻlib, nikohlar sonining kamayishi va ishchi kuchiga koʻproq ayollarning kirib kelishidan tortib, bola tarbiyasining yuqori xarajatlarigacha boʻlgan omillarni oʻz ichiga oladi.
Soʻnggi yillarda immigratsiya oshgan boʻlsa-da, chet elliklar hamon aholining atigi 3 foizini tashkil qiladi va koʻproq muhojirlarni qabul qilishga nisbatan qarshilik kuchaygan.
Yaponiyaga migratsiya soʻnggi yillarda oshdi, ammo boshqa yirik iqtisodlarga nisbatan pastligicha qolmoqda
Yaponiya 1963 yilda yuz yoshlilar boʻyicha soʻrovnomasini boshlaganida, 100 va undan katta yoshdagi 153 kishi bor edi. Bu raqam 1981 yilda 1 000 ga yetdi va 1998 yilga kelib 10 000 dan oshdi.
Soʻnggi raqamlar Yaponiyaning har yillik «Keksalarni eʼzozlash» umumxalq bayrami arafasida eʼlon qilindi, unda hukumat 100 yoshga toʻlgan odamlarni shaxsiy maktub va anʼanaviy sake piyolasi bilan taqdirlaydi.
Avvalgi tadqiqotlar dunyodagi yuz yoshlilar umumiy sonining ishonchliligini shubha ostiga qoʻyib, maʼlumotlardagi xatoliklar, ishonchsiz davlat qaydlari va yoʻqolgan tugʻilganlik haqidagi guvohnomalar shishirilgan raqamlarni tushuntirishi mumkinligini aytgan.
2010 yilda Yaponiyada oilaviy reyestrlarning hukumat tomonidan oʻtkazilgan auditi natijasida 100 va undan katta yoshdagilar roʻyxatida boʻlgan 230 000 dan ortiq kishining taqdiri nomaʼlum ekanligi aniqlandi, ularning baʼzilari oʻnlab yillar oldin vafot etgan edi.
Xatoliklarga nomuntazam yuritilgan hisob-kitoblar va baʼzi oilalar keksa qarindoshlarining nafaqalarini olish maqsadida ularning oʻlimini yashirishga harakat qilgan boʻlishi mumkinligi haqidagi shubhalar sabab qilib koʻrsatilgan.