Veyp boji chakana savdogarlar xavotiriga sabab boʻlmoqda

**Veyp boji chakana sotuvchilarda xavotir uygʻotmoqda**

Veyp doʻkoni menejeri Enn Dyurouz narxlar oshishi sababli yangi boj oxir-oqibat doʻkonlarni yopilishga majbur qilishidan qoʻrqishini aytdi.

Doʻkon menejeri yangi Veyp mahsulotlari boji tufayli xaridorlar kuchliroq mahsulotlarga oʻtib ketishi mumkinligidan ogohlantirdi.

Hukumat yoʻriqnomasida aytilishicha, endilikda sotib olingan veyp suyuqligining har bir millilitri uchun, tarkibida nikotin bor-yoʻqligidan qatʼi nazar, 22 pens miqdorida boj qoʻshiladi.

Xenlidagi "A Fistful of Vapes" doʻkonini boshqaradigan Enn Dyurouz shunday dedi: "Hukumat joriy etgan narx tuzilmasi tufayli, oldindan toʻldirilgan pod-tizimlar (pod kits) eng arzoni boʻlib qoladi".

Gʻaznachilik moliyaviy kotibi Jeyms Myurrey ushbu soliq koʻchalardagi "noqonuniy veyplar"ni yoʻqotishini aytib, qoʻshimcha qildi: "Biz qoidalarga rioya qiladigan chakana sotuvchilarni qoʻllab-quvvatlayapmiz va huquq-tartibot idoralariga qoidabuzarlarga qarshi chora koʻrishni osonlashtiryapmiz".

Boj QQS hisoblanishidan oldin qoʻllaniladi, bu esa 3,99 funt sterling turadigan 10 ml hajmdagi elektron suyuqlikka 2,20 funt boj va 44 pens QQS qoʻshilishini anglatadi. Natijada umumiy narx 6,63 funt sterlingga yetadi — bu dastlabki narxdan deyarli ikki baravar koʻpdir.

Dyurouzning aytishicha, ilgari qayta toʻldiriladigan suyuq veyplardan foydalangan xaridorlar narx oshishidan qochish uchun endilikda nikotin miqdori yuqori boʻlgan pod-tizimlarga oʻtmoqda.

Uning soʻzlariga koʻra, doʻkonida sigaretdan veypga oʻtayotgan yangi xaridorlar qimmatroq toʻplamlarga pul sarflashdan oldin arzonroq variant sifatida 10 va 20 mg nikotinli pod-tizimlarni sotib olishmoqda, biroq u nikotin darajasi doʻkonidagi aksariyat xaridorlar uchun juda yuqori ekanligidan xavotirda.

"Veyp chekmoqchi boʻlgan odamlar kamroq pul sarflashga harakat qilishadi, lekin aslida ular shunchaki arzonroq variant boʻlgani uchun ancha kuchliroq va oʻzlariga kerak boʻlmagan nikotinni chekishadi", deya qoʻshimcha qildi u.

Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy taʼminot vazirligi, Dori-darmonlar va tibbiy buyumlarni tartibga solish agentligi hamda Qirollik bojxona va soliq boshqarmasi vakilining maʼlum qilishicha, boj tarkibida nikotin bor-yoʻqligidan qatʼi nazar, barcha veyp suyuqliklariga tatbiq etiladi.

Shuningdek, ular boj "nikotin miqdoriga emas, balki faqat suyuqlik hajmiga qarab hisoblanishini, shuning uchun koʻproq suyuqlikka ega qurilmaga koʻproq boj toʻlanishini" aytishdi.

Boj Buyuk Britaniyada sotib olinadigan va sotiladigan veyp mahsulotlariga qoʻshiladi.

Dyurouz, shuningdek, boj tufayli mahsulot tannarxi uch baravardan koʻproqqa oshishi mumkinligini aytdi.

"[Agar] byudjet nuqtai nazaridan biz haftasiga zaxira sotib olish uchun 1500 funt sarflasak... Veyp mahsulotlari boji kuchga kirgach, [bu] 5000 funtdan oshib ketadi".

Menejer xaridorlar boj kuchga kirishidan oldin mahsulotlarni gʻamlab olayotganini koʻrib, xavotiri kuchayganini va bu biznesga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkinligidan qoʻrqishini qoʻshimcha qildi.

"Agar xaridorlar mahsulot sotib olish uchun kelishmasa, biz uni yangilashga qurbimiz yetmaydi, bu esa oʻz navbatida biz bu yerda boshqa ishlay olmasligimizni anglatadi".

Mahsulotlarda, shuningdek, HMRC (Bojxona va soliq boshqarmasi) veyp boj markasi boʻlishi talab etiladi, biroq doʻkonlarga ilgari buyurtma qilingan markasiz mahsulotlarni sotish uchun 2027 yil 1 aprelgacha imtiyozli davr beriladi.

Qirollik pediatriya va bolalar salomatligi kolleji hukumatni veyp sotuviga yangi cheklovlar qoʻyish, jumladan, mavjud taʼmlar sonini cheklash boʻyicha takliflarini yanada kengaytirishga chaqirdi.

Hisobotda aytilishicha, veyp chekish xirillash va yoʻtal, ogʻiz boʻshligʻi va tish salomatligining yomonlashuvi, uyqusizlik, ruhiy salomatlik muammolari va koʻz kasalliklari kabi muammolar bilan bogʻliq.

Emma Lindon ilgari sigaret chekkanini, ammo sogʻligʻini yaxshilash uchun veypga oʻtganini aytdi.

Emma Lindon insultga chalinganidan keyin sogʻligʻida baʼzi oʻzgarishlar qilishga qaror qilib, sigaret chekishni tashlab, veypga oʻtganini aytdi.

Endi u oʻzi kabi xaridorlar tartibga solinmaydigan, arzonroq va noqonuniy olib kirilgan veyplarga oʻtib ketishidan qoʻrqmoqda.

"Hozir veyp narxi mutlaqo aql bovar qilmaydigan darajada".

"Bu yerda yutib boʻlmaydi... hukumat bizni sigaretdan veypga [oʻtishimizni] xohlaydi, keyin esa nikotinsiz qolishimizni istaydi", deya qoʻshimcha qildi u.

Qirollik shifokorlar kolleji tomonidan tamaki nazoratini targʻib qilish va kampaniya olib borish uchun tashkil etilgan "Action on Smoking and Health" xayriya tashkilotining tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, Britaniyada soʻnggi besh yil ichida uch million kishi veypdan foydalanish uchun chekishni tashlagan.

Xayriya tashkilotining taʼkidlashicha, hukumat har 100 ta sigaret yoki 50 g tamaki uchun tamaki bojini 2,20 funtga oshirganidan keyin ham veyp chekish sigaret chekishdan koʻra arzonroq boʻlib qolaveradi.

Hukumat veyplarning sogʻliqqa, ayniqsa bolalar va yoshlar sogʻligʻiga zararli taʼsiri haqida koʻproq dalillar paydo boʻlayotgani sababli, ularni qimmatroq qilish orqali jozibadorligini kamaytirmoqchi.

Veyp sanoati yangi soliqqa qarshi chiqib, hamyonbop veyplar odamlarga chekishni tashlashga yordam berishini taʼkidlamoqda.

Sogʻliqni saqlash vaziri Karin Smit "bu chora-tadbirlar veyp mahsulotlarining hamyonbopligini kamaytirish orqali yoshlar oʻrtasida veyp chekishga qarshi kurashish borasidagi maqsadimizda muhim qadamdir", dedi.