Tunni kosmosdan yoritish rejasi astronomlarni xavotirga soldi
Reflect Orbital kompaniyasi Quyosh botganidan keyin ham Yerning tanlangan hududlariga orbitadagi koʻzgular orqali yorugʻlik yoʻnaltirishni rejalashtirmoqda. Astronomlarning hisob-kitoblariga koʻra, kelajakdagi yirik aks ettirgichlardan hatto bittasi ham oʻnlab kilometr atrofda tungi osmon yorugʻligini oʻzgartirishi mumkin.
Tunni kosmosdan yoritish rejasi astronomlarda xavotir uygʻotdi
Kompaniya oktabr oyida Kaliforniyada rejalashtirilgan yoritish tizimining yer usti namoyishini oʻtkazdi. Bundan oldin AQSH regulyatori birinchi tajriba sunʼiy yoʻldoshi — EARENDIL-1 faoliyatiga ruxsat bergan edi.
10-oktabr kuni Uitni togʻi yaqinidagi Loun-Payn atrofida oʻtkazilgan sinovda kuchli projektorlar qoʻllanildi. Ular orbital apparatlar yaratishi kutilgan yorugʻlik dogʻini taqlid qildi. Namoyishda qidiruv-qutqaruv xizmatlari koʻngillilari ishtirok etdi.
Bu sinovda kosmosdagi koʻzgudan foydalanilmadi: yorugʻlikni yerda oʻrnatilgan uskunalar taʼminladi.
Reflect Orbital loyihasi Quyosh nurini orbitadan Yerning belgilangan nuqtalariga aks ettirish gʻoyasiga asoslanadi. Kompaniya bunday yoritishni energetika va qoʻshimcha yorugʻlik talab qiladigan boshqa vazifalarda ishlatishni maqsad qilgan.
Birinchi tajriba apparati 18 × 18 metr oʻlchamdagi koʻzguni yoyishi kerak. AQSH Federal aloqa komissiyasi — FCC 9-iyul kuni ushbu namoyish sunʼiy yoʻldoshini joylashtirish va soʻralgan radiochastotalardan foydalangan holda ishlatishga ruxsat berdi. Bu qaror kelajakdagi butun sunʼiy yoʻldoshlar guruhi maʼqullanganini anglatmaydi.
Amerika astronomiya jamiyati esa mart oyidayoq arizani rad etishni soʻragan edi. 8500 dan ortiq professional va havaskor astronom manfaatlarini ifodalovchi tashkilot yerdagi astronomik kuzatuvlarga xalaqit va boshqa ehtimoliy oqibatlardan xavotir bildirgan.
Sentabr oyida Astrophysical Journal Letters jurnalida eʼlon qilingan tadqiqotda Miroslav Kotsifay, Gashpar Bakosh va Frantishek Kundrachik nurning atmosferada qanday tarqalishini hisoblab chiqqan. Modelda havo molekulalari, aerozollar va yoritilgan yer yuzasidan qayta aks etadigan nur ham inobatga olingan.
Ssenariylardan birida 54 × 54 metrlik koʻzgu oʻrganilgan. Hisob-kitoblarga koʻra, nur yoʻnaltirilgan hudud ichidagi kuzatuvchi uchun u toʻlin Oydan ancha yorqin koʻrinishi mumkin.
Tarqalgan yorugʻlik taxminan 30 kilometrgacha boʻlgan masofada tungi osmonga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin. Hatto 14 kilometr uzoqlikda ham bitta shunday koʻzgu hosil qilgan yorugʻlik osmonning katta qismida toʻlin Oy paytidagi osmon yorugʻligidan oshib ketishi ehtimoli bor.