Tramp Hormuz bo‘g‘ozini Amerika hududi deb atadi
Tramp Hormuz bo‘g‘ozini Amerika hududi deb atadi
AQSH prezidenti Donald Tramp Janubiy Karolina shtatining Mirtl-Bich shahrida o‘z tarafdorlari oldida so‘zlagan nutqida Hormuz bo‘g‘ozini Amerika hududi deb e’lon qildi.
Tramp Eron bilan tuzilishi mumkin bo‘lgan kelishuv haqida gapirar ekan, Tehron bunday bitimni juda xohlayotganini, Vashington esa bunga ehtiyoj bor-yo‘qligiga hali amin emasligini ta’kidladi. "Ular kelishuvni juda xohlashyapti. Biz esa buni xohlaymizmi, yo‘qmi, bilmaymiz, chunki men hozir Hormuz bo‘g‘ozini Amerika hududi deb hisoblayman. Bu Amerika hududi", dedi u.
Oq uy rahbari AQSH Eronning yadro quroliga ega bo‘lishiga yo‘l qo‘ymasligini ham qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashington aynan shu maqsadda mojaroga aralashgan. "Biz Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishiga yo‘l qo‘ya olmaymiz, aks holda sizni juda noxush oqibatlar kutadi. Shu sababli biz aralashib, ularni to‘xtatib qoldik. Ularda hech qachon yadroviy qurol bo‘lmaydi", dedi AQSH prezidenti.
AQSH vitse-prezidenti Jey Di Vens ham avvalroq Vashingtonning Eron bilan mojarodagi asosiy maqsadlari qatorida Hormuz bo‘g‘ozida erkin kema qatnovini tiklash va Tehronning yadro quroliga ega bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslikni sanab o‘tgandi.
14-avgust kuni Tramp Eron ustidan "yakuniy g‘alaba" qozonilgach, Hormuz bo‘g‘ozini AQSH hududi deb e’lon qilishini ma’lum qilgandi. U o‘sha paytda bo‘g‘oz amalda allaqachon Amerika nazoratida ekanini, AQSH xohlamasa, u yerdan birorta ham kema o‘ta olmasligini da’vo qilgandi.
Bundan ikki kun oldin bo‘g‘ozda erkin kema qatnovini qayta tiklash tobora qiyinlashayotgani haqida xabar berilgandi. Iyun oyidagi vaqtinchalik sulh buzilgach, Eron kemalarga hujumlarni qayta boshlagan, AQSH esa Eron portlari blokadasini tiklagan.
9-avgust kuni Eron Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish evaziga AQSH oldiga oltita shart qo‘ygandi. Ular orasida Amerika qo‘shinlarini Eron atrofidan olib chiqish, sanksiyalarni bekor qilish va urush yetkazgan zarar uchun tovon to‘lash talablari bor.
10-15-avgust kuni esa AQSH Eron bilan muzokaralarga Avstriya va Gretsiyani ham jalb qilayotgani ma’lum bo‘ldi. O‘sha paytda Vens Hormuzni ochish neft va gaz narxlarini nazorat qilish uchun muhimligini aytgandi.
Hormuz bo‘g‘ozi jahon energetika bozori uchun strategik ahamiyatga ega. U orqali Fors ko‘rfazidagi neft va gaz eksportining katta qismi jahon bozoriga olib chiqiladi.