Tata Chemicals kompaniyasiga prezident tomonidan Keniyani tark etish buyurildi
Keniya Prezidenti Uilyam Ruto Hindistonning «Tata Chemicals» kompaniyasiga mamlakatga foyda keltirmaganini aytib, chiqib ketishni buyurdi.
**Tata Chemicals kompaniyasiga prezident tomonidan Keniyani tark etish buyurildi**
Hindistonning yetakchi kimyoviy kompaniyalaridan biri boʻlmish Tata Chemicals kompaniyasiga, hukumat uning mamlakatga yetarlicha foyda keltirmaganini aytganidan keyin, Keniyani tark etish buyurildi.
Prezident Uilyam Ruto kompaniya «yuklarini yigʻishtirib, ketishi» kerakligini aytib, u mineralni mahalliy darajada shisha va kimyoviy moddalarga qayta ishlash oʻrniga, kaltsiylashtirilgan sodani eksport qilish bilan shugʻullanib kelganini taʼkidladi.
Rutoning soʻzlariga koʻra, hukumat keniyaliklar uchun koʻproq ish oʻrinlari yaratish va investitsiyalar jalb etish maqsadida kompaniya faoliyatini oʻz zimmasiga oladigan yangi investorlarni allaqachon aniqlab boʻlgan.
Tata Chemicals hukumat qarorini hurmat qilishini va «hal etilmagan masalalarni hal qilish uchun tegishli huquqiy va tartibga soluvchi kanallar orqali konstruktiv muloqotga sodiq qolishini» maʼlum qildi.
Prezident bu fikrlarni Tata Chemicals Magadi zavodi joylashgan Kajiado okrugiga tashrifi chogʻida bildirdi.
Hindistonning Tata Group tarkibiga kiruvchi ushbu kompaniya Nayrobidan taxminan 120 km (75 mil) janubi-gʻarbda joylashgan Magadi koʻlida faoliyat yuritadi. U har yili Hindiston, Janubi-Sharqiy Osiyo, Yaqin Sharq va Afrikaning boshqa hududlarini oʻz ichiga olgan bozorlarga 350 000 tonnadan ortiq kaltsiylashtirilgan soda eksport qiladi.
Rutoning aytishicha, hukumat faoliyatni boshqarishda Tata Chemicals oʻrnini egallash uchun ikkita yangi kompaniyani jalb qiladi.
AQSh Geologiya xizmati maʼlumotlariga koʻra, Keniya tabiiy kaltsiylashtirilgan soda — natriy karbonatning umumiy nomi — ishlab chiqarish boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinda turadi va jahon ishlab chiqarishining 1 foizini taʼminlaydi.
U asosan tabiiy shoʻr suvlardan yoki trona mineralidan olinadi va shisha, kimyoviy moddalar, akkumulyatorlar hamda boshqa sanoat mahsulotlarida qoʻllaniladi.
Tata Chemicals shuningdek, Keniyaning eng yirik mineral eksportchilaridan biri va Afrikadagi eng yirik kaltsiylashtirilgan soda ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.
Kompaniya oʻz veb-saytiga koʻra, Magadi koʻlidan trona qazib oladi va uni shishasozlikning asosiy tarkibiy qismi boʻlgan, shuningdek, yuvish vositalari, kimyoviy moddalar, suvni tozalash, toʻqimachilik va qogʻoz sanoatida qoʻllaniladigan kaltsiylashtirilgan sodaga aylantiradi.
Uning 2024 yilgi hisobotlari taxminan 245 000 tonna soda sotilganini va aylanma mablagʻ 78,7 million dollarni tashkil etganini koʻrsatdi.
Kompaniyada 500 ga yaqin kishi mehnat qiladi va uning ijtimoiy dasturlari Magadi atrofidagi qariyb 30 000 kishini suv, sogʻliqni saqlash, taʼlim, infratuzilma va boshqa yordamlar bilan taʼminlaydi.
Biroq Ruto kompaniya Keniyaga yetarlicha hissa qoʻshmayotganini aytdi va uni mamlakat boyliklarini eksport qilishda aybladi.
«Tata Chemicals Magadi 100 yil davomida shartnomaga ega boʻlgan va ular hech narsa qilmagan. Men oʻtgan kuni ularga yuklarini yigʻishtirib, ketishni aytdim», dedi u suaxili tilida.
«Ular Kajiadoda hech narsa qurishmadi, Kajiadoda birorta ham zavod qurishmadi».
Tarixan Magadi mahsulotining 95 foizdan ortigʻi eksport qilingan.
Tata Chemicals oʻz bayonotida, 2005 yilda Magadi zavodini sotib olganidan beri «u Keniya iqtisodiyotida muhim rol oʻynaganini va biznesimizning ajralmas qismi boʻlib qolayotganini» taʼkidladi.
Rutoning bu bayonoti Keniya konchilik vaziri Tata Chemicals Magadi kompaniyasiga royalti toʻlovlarini toʻlamagani va boshqa tartibga soluvchi talablarni bajarmagani sababli faoliyatini toʻxtatishni buyurganidan besh hafta oʻtib yangradi.
Kompaniya vazirlik tomonidan koʻtarilgan masalalarga, jumladan, amaldagi tartibga soluvchi talablarga rioya qilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan «batafsil javob taqdim etganini» maʼlum qildi.
Uning bildirishicha, hozirda u taqdim etilgan hujjatlarning koʻrib chiqilishini va keyingi koʻrsatmalarni kutmoqda.
Magadi koʻlidagi zavod tarixi 1911 yilga borib taqaladi va 1928 yilda Keniya hukumati bilan yirik kon ijarasi shartnomasi imzolangan.
Tata Chemicals ushbu faoliyatni 2005 yilda Buyuk Britaniyada joylashgan Brunner Mond Group kompaniyasini sotib olganidan keyin oʻz zimmasiga olgan edi.