Surxondaryoda piyoz narxi 4–4,5 ming so‘mga yetdi. Qishloq xo‘jaligi vazirligi sabablarini tushuntirdi

Surxondaryoda piyozning narxi 4–4,5 ming so‘mga chiqdi. Qishloq xo‘jaligi vazirligi bunga izoh berdi

Surxondaryo viloyati bozorlarida bir kilogramm piyoz 4–4,5 ming so‘mdan sotilmoqda. Qishloq xo‘jaligi vazirligi ijtimoiy tarmoqlarda piyoz qimmatlashgani haqidagi xabarlarga munosabat bildirib, narx oshishining sabablarini tushuntirdi.

Vazirlik bergan ma’lumotga ko‘ra, 2026-yilda O‘zbekistonda 1,5 million tonna piyoz yetishtirilishi hisob-kitob qilingan. Bu aholining tibbiy me’yorlar asosidagi iste’mol ehtiyojidan 400 ming tonna yoki 35 foizga ko‘p.

Joriy yilning ilk to‘qqiz oyida Surxondaryo viloyatida 387,1 ming tonna piyoz yetishtirilgan. Shundan 120 ming tonnasi aholining iste’moli uchun yo‘naltirilgan, 46 ming tonnasi eksport qilingan, qolgan qismi esa boshqa hududlarga yuborilgan.

Vazirlikka ko‘ra, Surxondaryoning tuproq-iqlim sharoiti piyozni asosan aprel–may oylarida yetishtirishga mos. Yozdagi yuqori harorat sabab oktabr–noyabr oylarida pishadigan kechki piyoz katta maydonlarda kam ekiladi.

Hozir viloyatda 2026-yil hosili uchun yetishtirilgan piyoz dalalarda qolmagan. Shu bois mahalliy bozorlar Jizzax va Samarqand viloyatlaridan olib kelinayotgan mahsulotlar hisobidan ta’minlanmoqda.

### Piyoz narxi qanday shakllanmoqda?

Qishloq xo‘jaligi vazirligi hisob-kitoblariga ko‘ra, Jizzax viloyatida dehqonlardan piyozning bir kilogrammi 2 600–3 300 so‘mdan, Samarqandda esa 2 800–3 000 so‘mdan xarid qilinmoqda.

Ushbu hududlardan Surxondaryoga bir kilogramm yukni tashish xarajati 350–370 so‘mni tashkil etmoqda. Jumladan, 20 tonna mahsulotni yetkazib berish 7 million so‘mgacha, 10 tonnani tashish esa 3,8–4 million so‘mgacha tushmoqda.

Transport xarajatlari qo‘shilgach, piyozning yetkazib berish tannarxi Jizzaxdan olib kelinganda 2 950–3 650 so‘mni, Samarqanddan olib kelinganda 3 150–3 350 so‘mni tashkil etmoqda. Denov tumaniga yetkazilgan mahsulot tannarxi esa 3 400–3 500 so‘mga yetmoqda.

Vazirlik ayrim holatlarda mahsulot tannarxi bilan chakana sotuv narxi o‘rtasida sezilarli farq borligini qayd etdi.

Masalan, 2 600 so‘mdan xarid qilingan piyozga 350 so‘m transport xarajati qo‘shilganda tannarx 2 950 so‘m bo‘ladi. Mahsulot bozorda 4 500 so‘mdan sotilsa, o‘rtadagi farq 1 550 so‘m yoki tannarxga nisbatan 52,5 foizga teng bo‘ladi.

Yana bir holatda 3 650 so‘m tannarxga ega piyoz 4 ming so‘mdan sotilganda farq 350 so‘m yoki 9,6 foizni tashkil qiladi.

Vazirlik narx oshishiga mavsumiy omillar, yoqilg‘i-moylash materiallari hamda transport-logistika xizmatlarining qimmatligi bilan birga, olib-sotar tadbirkorlarning 25–50 foizgacha yetayotgan savdo ustamasi ham ta’sir qilayotganini ma’lum qildi.

Bundan tashqari, aholining piyozni arzon paytida ko‘proq xarid qilib, zaxira qilishga intilishi ham talab va narxlarning oshishiga ta’sir ko‘rsatmoqda.

### Qish mavsumi uchun 102,8 ming tonna piyoz zaxiralanadi

Ma’lum qilinishicha, 2026–2027-yillar qish-bahor mavsumi uchun respublika bo‘yicha jami 102,8 ming tonna piyozni zaxiraga jamg‘arish ishlari tashkil etilmoqda. Shundan 2 750 tonnasi Surxondaryo viloyatiga to‘g‘ri keladi.

Hozirda Toshkent, Samarqand, Jizzax, Sirdaryo va vodiy viloyatlarida piyoz hosilini yig‘ib olish ishlari davom etmoqda. Vazirlik zaxiradagi mahsulotlarni ichki bozorga chiqarish hamda maxsus savdo rastalarida arzonlashtirilgan narxlarda sotish imkoniyati mavjudligini bildirdi.

Shuningdek, piyoz narxini sun’iy oshirishga urinayotgan ayrim shaxslar va tadbirkorlar ogohlantirildi. Mahsulotni qimmatroq sotish maqsadida omborlarda ushlab turish uning vazni kamayishi va sifati buzilishi oqibatida zarar keltirishi mumkinligi ta’kidlandi.

Eslatib o‘tamiz, Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yil sentabr oyida O‘zbekistonda piyoz narxi o‘rtacha 2,6 foizga oshgan. Shu oyda umumiy inflyatsiya 0,7 foizni, yillik inflyatsiya esa 6,4 foizni tashkil etgan.