Singapur davlat xizmatchilari uchun tanishuv xizmatini yoʻlga qoʻydi
FirstDate dasturining ishga tushirilishi keksayib borayotgan mamlakat rekord darajadagi past tugʻilish koʻrsatkichi bilan kurashayotgan bir paytga toʻgʻri keldi.
Singapur davlat xizmatchilari uchun tanishuv xizmatini joriy etdi, bu saʼy-harakatlar mamlakatda tugʻilish darajasi rekord darajada pasaygan bir paytda boshlandi.
Shu hafta 21 yoshdan 35 yoshgacha boʻlganlar uchun taqdim etilgan FirstDate foydalanuvchilarni bir vaqtning oʻzida bitta nomzod bilan juftlashtirish uchun Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan algoritmdan foydalangan holda «tanishuvga boshqacha yondashuv»ni targʻib qiladi. «Svaypdan charchash shu yerda tugaydi», deyiladi uning veb-saytida.
Foydalanuvchilar milliy raqamli identifikatsiya tizimi orqali tizimga kiradilar va oʻz qiziqishlari, odatlari hamda qadriyatlari haqidagi soʻrovnomani toʻldiradilar.
FirstDate loyihasining ishga tushirilishi singapurliklar orasida turlicha munosabatlarga sabab boʻldi: baʼzilar buni «distopik» deb atagan boʻlsa, boshqalari uni sinab koʻrishga qiziqish bildirishlarini aytishdi.
FirstDate oʻz veb-saytida dasturning ishlashini taʼminlaydigan Geyl-Sheplining barqaror nikoh algoritmiga ishora qiladi.
Ushbu matematik model ikkita teng hajmdagi odamlar guruhini ularning xohish-istaklariga koʻra moslashtiradi.
Marhum matematik Lloyd Shepli ushbu algoritmni aniqlagani uchun 2012 yilda iqtisod fanlari boʻyicha Nobel xotira mukofotiga sazovor boʻlgan boʻlib, u oʻshandan beri davlat maktablariga qabul qilish, tibbiy ordinaturaga joylashtirish va tanishuv ilovalarida, boshqa sohalar qatorida qoʻllanib kelinmoqda.
«Kun oxirida, menimcha, ilova orqali kimdir bilan uchrashish tajribasi [turli xil] ilovalarda unchalik farq qilmaydi», dedi Singapur Mudofaa vazirligida ishlaydigan va FirstDate-ni sinab koʻrishga ishtiyoqmand boʻlgan 29 yoshli Elizabet BBC-ga.
«Ammo firibgarlikka duchor boʻlish ehtimoli ancha past ekanligini bilish yoqimli. Hammamiz sherik qidirayotgan davlat xizmatchilarimiz, toʻgʻrimi?»
Shunga qaramay, baʼzi ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari hozirda sinov bosqichida boʻlgan ushbu tashabbus davlat idoralarida ishlamaydigan odamlarni kamsitadi, deb hisoblashadi.
Boshqalar esa yosh chegarasiga eʼtiroz bildirishdi. «Ular buni faqat umumiy tugʻilish darajasini oshirish uchun qilishmoqda. Aks holda, ular bizning sherik topishimiz bilan aslida [qiziqishmaydi].
35 va undan katta yoshda farzand koʻrish yuqori xavf tugʻdirishi sababli, hukumat shunchaki [katta yoshli boʻydoqlarni] hisobdan chiqarib tashlaydi», deb yozdi boshqa bir Reddit foydalanuvchisi.
Sinov dasturi keyinchalik keng jamoatchilik uchun ochilishi yoki ochilmasligi nomaʼlumligicha qolmoqda. BBC izoh olish uchun sinov loyihasi ortida turgan GovTech davlat organi bilan bogʻlandi.
Sinov loyihasi Singapurda tugʻilish darajasi tarixiy eng past darajaga tushgan paytga toʻgʻri keldi. Soʻnggi 60 yil ichida birinchi marta 2025 yilda 30 000 dan kam chaqaloq dunyoga keldi.
Shu bilan birga, keksayib borayotgan mamlakatda oʻlim holatlari barqaror ravishda oshib bormoqda va 2025 yilda taxminan 26 500 taga yetdi.
Avgust oyida Bosh vazir Lourens Vong oilalarni yaxshiroq qoʻllab-quvvatlash va juftliklarni farzand koʻrishga undashga qaratilgan yangi chora-tadbirlar toʻplamini taqdim etdi, jumladan, har bir bola 17 yoshga toʻlguniga qadar deyarli 70 000 singapur dollari (54 000 dollar; 41 000 funt sterling) miqdorida moliyaviy yordam koʻrsatiladi.
FirstDate loyihasining ishga tushirilishi keksayib borayotgan mamlakat rekord darajadagi past tugʻilish darajasi bilan kurashayotgan bir paytga toʻgʻri keldi
FirstDate Singapurning oʻz fuqarolari uchun Kupidon (sevgi xudosi) rolini oʻynashga boʻlgan birinchi urinishi emas.
1984 yilda u Ijtimoiy rivojlanish boʻlimini (SDU) tashkil etgan boʻlib, unga oliy maʼlumotli boʻydoqlarni birlashishga undash uchun ijtimoiy tadbirlar tashkil etish vazifasi yuklangan edi.
Uning oliy maʼlumotli bitiruvchilarga eʼtibor qaratishi elitarlik sifatida tanqid qilindi, ammo rasmiylar oliy maʼlumotga ega boʻlmaganlar sherik topishda muammoga duch kelmayotgandek tuyulganini aytib, bu yondashuvni himoya qilishdi. SDU oxir-oqibat bosqichma-bosqich tugatildi.
Keyingi yili hukumat oliy maʼlumotga ega boʻlmaganlar oʻrtasida nikohni ragʻbatlantirish uchun boshqa bir agentlikni tashkil etdi.
Hukumat tomonidan boshqariladigan tanishuv xizmati faqat Singapurga xos emas. 2024 yil sentyabr oyida Tokio metropoliya hukumati mamlakatda tugʻilish darajasi pasayishiga qarshi kurashish maqsadida sunʼiy intellekt asosida ishlaydigan tanishuv ilovasini ishga tushirdi.
Shahardagi boʻydoq aholi uchun ochiq boʻlgan ilova, shu yilning iyul oyida eʼlon qilingan hukumat maʼlumotlariga koʻra, 265 ta juftlikning turmush qurishiga olib keldi.