Rossiyadagi saylovlar kutilmagan sovgʻalardan xoli boʻldi, biroq Kreml ularning natijalaridan qanday foydalanishi hozircha nomaʼlumligicha qolmoqda
Vladimir Putin bu natijadan koʻpchilik ruslar Ukrainadagi «maxsus harbiy operatsiya» deb ataluvchi harakatlarni qoʻllab-quvvatlashini daʼvo qilish uchun foydalanishi ehtimoli yuqori, deb yozadi Bi-bi-si muxbiri Stiv Rozenberg.
Rossiyadagi saylovlar deyarli hech qanday kutilmagan yangilik keltirmadi, biroq Kreml uning natijalaridan qanday foydalanishi nomaʼlumligicha qolmoqda
Rossiya prezidenti Vladimir Putin yaqinda Ukrainadagi urush uchun yana bir safarbarlik toʻlqini oʻtkazilishi ehtimolini rad etdi.
Rossiyada koʻp narsani oldindan aytish qiyin.
Ushbu saylov natijasi ular jumlasidan emas edi.
Kreml tomonidan qatʼiy boshqariladigan siyosiy tizimda hukmron partiya — «Yedinaya Rossiya» parlamentdagi oʻz mavqeini saqlab qolishi keng kutilgan edi.
Hech qanday kutilmagan holat yuz bermadi. Hech qanday syurprizlar boʻlmadi. Hech bir raqib partiya unga yaqinlasha olmadi.
Dastlabki natijalar shuni koʻrsatmoqdaki, «Yedinaya Rossiya» Davlat Dumasidagi konstitutsiyaviy koʻpchilik ovozini saqlab qolish arafasida.
Bu Ukrainadagi toʻrt yarim yildan ortiq davom etgan urushdan keyin yuz bermoqda, ushbu urush Rossiya armiyasi uchun jang maydonida katta yoʻqotishlar olib keldi, iqtisodiy qiyinchiliklarni keltirib chiqardi va Ukraina dronlarining Rossiya neft obʼyektlariga uyushtirgan hujumlaridan keyin benzin taqchilligiga sabab boʻldi.
Aftidan, 5 foizlik toʻsiqdan oʻtib, yangi Dumaga kirgan partiyalar avvalgi parlamentda oʻtirgan partiyalarning oʻzginasidir.
Va oʻsha Duma Kremlni va «maxsus harbiy operatsiya» deb ataluvchi harakatni toʻliq qoʻllab-quvvatlagan edi.
Parlamentga kira olmagan partiyalardan biri «Yabloko» boʻldi.
«Yabloko» ushbu saylovda qatnashishiga ruxsat berilgan yagona urushga qarshi partiya edi. Ammo roʻyxatdan oʻtganidan atigi 12 kun oʻtgach, Oliy sud uni saylov byulletenidan chiqarib tashladi. Bu Kremlning «Yabloko» partiyasining tinchlikparvarlik gʻoyalari jamoatchilik orasida juda kuchli aks-sado berayotganidan xavotirda ekanidan dalolat berardi.
Parlament yangi tarkibining ham xuddi avvalgisidek itoatkor boʻlishi kutilayotganidan partiya hayratda emasligini aytmoqda.
«Agar byulletenda 10 ta partiya boʻlgan boʻlsa va ularning barchasi [Rossiya prezidenti Vladimir] Putin siyosatini qoʻllab-quvvatlasa, yana qanday natija boʻlishi mumkin?» — deydi menga «Yabloko» partiyasi raisi Nikolay Ribakov.
«Duma oʻzgaradi deb oʻylamayman. Ular xuddi avvalgidek Putin siyosati uchun 100 foiz ovoz berishadi».
Garchi «Yabloko» partiyaviy roʻyxatdan chiqarib tashlangan boʻlsa-da, uning 100 ga yaqin nomzodi, hatto partiya kuchli bosimga duch kelishda davom etgan boʻlsa ham, individual saylov okruglaridagi poygada qoldi.
«Nomzod boʻlishi kerak boʻlgan baʼzi vakillarimiz qamoqda, koʻpchiligiga nomzodini qoʻyish taqiqlandi, saylov kuzatuvchilarimizning baʼzilari esa roʻyxatga olinmadi va ovoz berish jarayonini kuzata olmadi», — deydi Nikolay.
Uch kunlik saylovning soʻnggi kuni oldidan Ukraina Moskva viloyatiga yirik dron hujumini uyushtirdi.
Shahardagi neftni qayta ishlash zavodi zarbaga uchradi.
Neftni qayta ishlash zavodi yaqinidagi saylov uchastkasida men saylovchilar bilan hujum haqida gaplashdim.
Bu yerda ham deyarli hech kim hayratlanmadi.
Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi boshlanganiga toʻrt yarim yildan oshgan bir paytda, moskvaliklar oʻz shaharlarining vaqti-vaqti bilan front chizigʻiga aylanishiga oʻrganib qolishgan. Hayratlanish oʻrniga, sukut ichida taqdirga tan berish hukmron edi.
«Donbassdagi, shuningdek, Ukraina bilan chegaradosh Bryansk va Belgoroddagi odamlar har kuni shunday narsalarni eshitishadi», — deydi saylov uchastkasini tark etgan Viktor ismli saylovchi.
«Ular shunchaki oʻz hayotlarini davom ettirishmoqda».
Agar saylov natijasini oldindan aytish mumkin boʻlgan boʻlsa, undan keyin nima boʻlishini taxmin qilish ancha qiyin.
Kreml, ehtimol, ushbu natijadan aksariyat rossiyaliklar prezident atrofida birlashganini daʼvo qilish hamda kelajakdagi siyosatni va urush boʻyicha keyingi qarorlarni himoya qilish uchun foydalanadi.
Prezident Putin yaqinda yana bir safarbarlik toʻlqinini istisno qildi.
«Bugungi kunda buni talab qiladigan hech qanday stsenariy yoʻq», — dedi u.
Bugun emas. Ammo ertaga-chi?
Rasmiy rad etishlarga qaramay, Rossiya jamiyatida yangi safarbarlik ehtimoli haqida hamon chuqur xavotir bor.
Hech boʻlmaganda, Kreml saylov natijasini urushni davom ettirish uchun «xalq mandati» sifatida taqdim etishi ehtimoli yuqori.
Urush yaqinlashayotgan boʻlishi mumkin. Biz ruhan tayyormizmi?