Qaysi davlat eng koʻp koʻmir, neft va gaz qazib oladi?
2024-yil yakunlariga koʻra, Xitoy qazib olinadigan yonilgʻi ishlab chiqarish boʻyicha dunyoda katta farq bilan birinchi oʻrinni egalladi. Mamlakatda koʻmir, neft va tabiiy gazning umumiy ishlab chiqarish hajmi massa hisobida 4,8 mlrd tonnani tashkil etgan. Keyingi oʻrinlarni AQSH, Rossiya, Hindiston va Indoneziya egallagan.
Qaysi davlat eng koʻp koʻmir, neft va gaz qazib oladi?
Qazib olinadigan yonilgʻi hanuz jahon energetikasining asosiy manbalaridan biri boʻlib qolmoqda. Koʻmir, neft va tabiiy gaz elektr energiyasi ishlab chiqarish, ogʻir sanoat, transport hamda neft-kimyo mahsulotlari tayyorlashda muhim ahamiyatga ega.
Visual Capitalist 2024-yil yakunlari asosida dunyodagi 25 ta eng yirik yonilgʻi ishlab chiqaruvchi davlatlar reytingini tuzdi. Unda mamlakatlar qazib olgan koʻmir, neft va tabiiy gazning jismoniy massasi hisobga olingan.
Reyting uchun maʼlumotlar Avstriya Moliya vazirligi tomonidan taqdim etilgan. Taqqoslash imkonini yaratish uchun tabiiy gaz ishlab chiqarish hajmi kub metrdan tonnaga qayta hisoblangan.
Bu yerda muhim jihat shuki, reyting mamlakatlar ishlab chiqaradigan energiya miqdorini emas, qazib olingan yonilgʻining massasini aks ettiradi. Chunki bir tonna koʻmir, neft va tabiiy gazdagi energiya miqdori bir xil emas. Shu sababli bu jadvalni davlatlarning umumiy energiya ishlab chiqarishi reytingi sifatida talqin qilish toʻgʻri boʻlmaydi.
2024-yilda Xitoy jami 4,8 mlrd tonna qazib olinadigan yonilgʻi ishlab chiqarib, reytingda katta ustunlik bilan birinchi oʻrinni egalladi.
Xitoy koʻrsatkichi ikkinchi oʻrindagi AQSH natijasidan ikki barobardan ham yuqori.
Mamlakat yetakchiligi asosan koʻmir hisobiga taʼminlangan. 2024-yilda Xitoyda 4,4 mlrd tonna koʻmir qazib olingan. Bu mamlakatda ishlab chiqarilgan qazilma yonilgʻining mutlaq katta qismini tashkil etadi.
Shuningdek, Xitoy hissasiga dunyoda qazib olinadigan koʻmirning yarmidan koʻpi toʻgʻri keladi.
Xitoy nafaqat dunyodagi eng yirik koʻmir ishlab chiqaruvchi, balki uning eng yirik isteʼmolchisi ham hisoblanadi. Mamlakatda qazib olingan koʻmirning deyarli barchasi ichki bozorda — elektr energiyasi ishlab chiqarish, sanoat va qayta ishlash tarmoqlari ehtiyojlari uchun sarflanadi.
Reytingda ikkinchi oʻrinni AQSH egalladi. 2024-yilda mamlakatda jami 2,3 mlrd tonna qazilma yonilgʻi ishlab chiqarilgan.
Xitoydan farqli ravishda, AQShda yonilgʻi ishlab chiqarish tarkibi neft, tabiiy gaz va koʻmir oʻrtasida nisbatan muvozanatli taqsimlangan.
Xususan, 2024-yilda AQShda neft qazib olish 948,8 mln tonnani, tabiiy gaz ishlab chiqarish 854,6 mln tonnani, koʻmir qazib olish esa 473,8 mln tonnani tashkil etgan.