Oʻzbekistondagi onlayn-xaridorlarning 70 foizi loaqal bir marotaba qoʻldan tovar sotib olgan

Oʻzbekistondagi onlayn-xaridorlarning 70 foizi loaqal bir marta buyumlarni qoʻldan xarid qilgan

Internetda xaridlarni amalga oshiradigan Oʻzbekiston aholisining koʻpchiligi xususiy sotuvchilardan tovarlar sotib olishga duch kelib boʻlgan.

Listee reseyl-platformasi va ORO analitik agentligi tadqiqoti maʼlumotlariga koʻra, onlayn-xaridorlarning 70% i loaqal bir marta buyumlarni qoʻldan sotib olgan. Eng ommabop kategorilar kiyim-kechak, poyabzal, sumkalar va elektronika boʻldi.

Tadqiqot shuni ham koʻrsatdiki, mamlakat aholisi koʻpincha xususiy sotuvchilardan elektronika va uy-roʻzgʻor buyumlari sotib olishni koʻrib chiqishga tayyor. Respondentlarning 56% dan bildirishicha, ushbu kategoriyalardagi tovarlarni qoʻldan sotib olishga tayyor yoki ehtimol tayyor.

Maishiy texnika koʻrsatkichi undan salgina past — uni soʻralganlarning 55% i sotib olishga tayyor. Taʼmirlash va qurilish uchun tovarlar, shuningdek kiyim-kechak, poyabzal va sumkalarni bunday xaridlar sifatida respondentlarning 54% dan koʻrib chiqmoqda. Mebel va bolalar tovarlarini tadqiqot ishtirokchilarining 50% dan sotib olishga tayyor.

Yirik maishiy texnika (47%), avtoehtiyot qismlari, kosmetika va aksessuarlar (43% dan) kamroq talabgir boʻlib chiqdi.

Soʻrovnoma yakunlari shuni koʻrsatadiki, xususiy sotuvchilardan xarid qilish Oʻzbekiston internet-auditoriyasining salmoqli qismi isteʼmol tajribasining bir qismiga aylanib boʻlgan. Soʻralganlar eng koʻp kiyim-kechak, poyabzal va sumkalar, shuningdek elektronika sotib olishgan — 27% dan.

Boshqa ommabop kategoriyalar orasida — taʼmirlash va qurilish uchun tovarlar (17%), bolalar tovarlari va oʻyinchoqlar (16%), yirik maishiy texnika (15%), kichik maishiy texnika (14%) va mebel (13%).

Eng yuqori faollik 25–34 yoshli aholi oʻrtasida qayd etildi. Ushbu guruhda 80% loaqal bir marta xususiy sotuvchilardan xaridlarni amalga oshirgan. Bunda eng ommabop kategoriya elektronika boʻldi: uni ushbu yoshdagi soʻralganlarning 39% i xarid qilgan.

Yosh xaridorlar, shuningdek, ikkilamchi bozorda turli tovarlarni sotib olishga tez-tez tayyor. Xususan, ushbu yosh guruhidagi respondentlarning 66% i taʼmirlash va qurilish uchun tovarlarni, 65% i kiyim-kechak, poyabzal va sumkalarni, 62% i mebelni, 61% i yirik maishiy texnikani koʻrib chiqmoqda.

Shu bilan birga, 45–60 yoshdagi odamlar bunday xaridlarga ehtiyotkorlik bilan munosabatda boʻlishadi. Ular orasida 38% hech qachon xususiy sotuvchilardan tovar sotib olmagan. Ushbu yosh kategoriyasi vakillarining 40% i mebelni qoʻldan sotib olishga tayyorligini bildirgan, kiyim-kechak, poyabzal va sumkalarni — 45%, kosmetika va aksessuarlarni — 30%.

Qoʻldan xarid qilishga qiziqish ortib borayotganiga qaramay, onlayn-maydonchani tanlashda ishonch va xavfsizlik hamon muhim mezonlar boʻlib qolmoqda.

Tadqiqotga koʻra, shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish xaridorlarning 87% i uchun, firibgarlarning yoʻqligi — 86% i uchun, sotuvchi tomonidan firibgarlik yuz bergan taqdirda pul mablagʻlarini qaytarish imkoniyati esa 83% i uchun muhim.

«Oʻzbekiston aholisi buyumlarni qoʻldan sotib olishga tayyor boʻlib boʻlgan. Ammo bu yoʻnalish rivojlanishi uchun xaridor oʻzini himoyalangan his qilishi kerak. Buni soʻrovnoma natijalari ham tasdiqlaydi: onlayn-servisni tanlashda shaxsiy maʼlumotlarning ishonchli himoyasi xaridorlarning 87% i uchun, firibgarlarning yoʻqligi — 86% i uchun, sotuvchining firibgarligi holatida pulni qaytarish imkoniyati esa 83% i uchun muhimdir. Maydonchalarning vazifasi — qoʻldan xarid qilish yangi tovar sotib olish kabi xotirjam his qilinishini taʼminlashdan iborat», — dedi Listee bosh direktori Vitaliy Tumanov.

Xaridorlik faolligidan farqli oʻlaroq, xususiy shaxslar oʻrtasidagi onlayn-sotuvlar hali bunchalik keng tarqalgani yoʻq. Oxirgi olti oy ichida Oʻzbekiston aholisining 8% i internet orqali mustaqil ravishda tovarlarni sotgan.

Yana 9% respondentlar yaqin bir yil ichida oʻzlarini onlayn-savdoda sinab koʻrishga tayyor ekanliklarini maʼlum qilishdi.

Xususiy sotuvchilar orasida eng keng tarqalgan kategoriya kiyim-kechak, poyabzal va sumkalar boʻldi — onlayn-sotuv tajribasiga ega tadqiqot ishtirokchilarining 46% i uni koʻrsatib oʻtdi. Keyingi oʻrinlarda kosmetika va aksessuarlar (28%), elektronika va uy-roʻzgʻor buyumlari (22% dan) bormoqda.

Agar sotuvchilar soniga emas, balki sotilgan tovarlar tarkibiga qaraydigan boʻlsak, soʻnggi yarim yildagi barcha onlayn-sotuvlarning 26% i toʻgʻri kelgan kosmetika va 24% i toʻgʻri kelgan kiyim-kechak yetakchilik qilmoqda.

Tovarlarni internet orqali sotayotgan yoki bunday imkoniyatni koʻrib chiqayotganlar orasida ayollar 59% ni tashkil etadi. Ular sotish uchun eng koʻp kiyim-kechak va kosmetikani tanlaydilar.

Tadqiqot natijalari Oʻzbekistonda foydalanishda boʻlgan tovarlar bozoriga barqaror qiziqish shakllanayotganini koʻrsatmoqda. Shu bilan birga, xaridorlik faolligi aholining mustaqil ravishda onlayn-sotuvlar bilan shugʻullanishga tayyorligidan sezilarli darajada oʻzib ketmoqda.

Ushbu segmentning keyingi rivojlanishi koʻp jihatdan raqamli maydonchalarga boʻlgan ishonch darajasiga, xaridorlar va sotuvchilarni himoya qilish mexanizmlarining sifatiga, shuningdek onlayn-servislarning qulayligiga bogʻliq boʻladi.

Shu tariqa, ikkilamchi tovarlar bozori sekin-asta Oʻzbekistonda elektron tijoratni rivojlantirishning qoʻshimcha yoʻnalishiga aylanib, ham yanada oqilona isteʼmol qilish, ham xususiy onlayn-savdoni rivojlantirish uchun imkoniyatlar ochmoqda.