Olimlar chekmaydiganlarda oʻpka saratoni xavfini keskin oshiradigan mutatsiyani aniqlashdi
Olimlar chekmaydiganlarda oʻpka saratoni xavfini keskin oshiradigan mutatsiyani aniqlashdi
Tadqiqotchilar hech qachon chekmagan odamlarda ham oʻpka saratoni rivojlanish ehtimolini sezilarli darajada oshirishi mumkin boʻlgan kam uchraydigan irsiy mutatsiyani aniqlashdi. Ushbu mutatsiya tashuvchisi boʻlgan chekmaydigan odamlarda kasallikka chalinish xavfi unga ega boʻlmaganlarga qaraganda 60 baravardan koʻproq yuqori ekanligi maʼlum boʻldi.
Tahlil uchun olimlar 3,3 milliondan ortiq kishining genetik maʼlumotlarini oʻrganib chiqishdi. Ular hujayralarning oʻsishi va boʻlinishi bilan bogʻliq boʻlgan gendagi kam uchraydigan oʻzgarishni koʻrib chiqishdi va uning oʻpka saratoni bilan uzviy bogʻliqligini aniqlashdi.
Umuman olganda, mutatsiyaning mavjudligi kasallik xavfining taxminan 25 baravar ortishi bilan bogʻliq boʻlgan. Chekuvchilarda bu koʻrsatkich taxminan oʻn baravar yuqori boʻlgan boʻlsa, hech qachon chekmagan odamlarda farq sezilarli darajada kattaroq boʻlib chiqdi.
Tadqiqot mualliflarining fikriga koʻra, kelajakda ushbu kashfiyot oʻpka saratoni xavfi yuqori boʻlgan odamlarni ertaroq aniqlashga yordam berishi mumkin. Hozirda shifokorlar tekshiruvdan oʻtish zarurligi toʻgʻrisida qaror qabul qilishda, birinchi navbatda, chekish tarixini hisobga olishadi, biroq keyinchalik irsiyat ham omillardan biriga aylanishi mumkin.
Shu bilan birga, olimlar ushbu mutatsiyaning boshqa 17 ta keng tarqalgan saraton turi bilan bogʻliqligini topishmadi. Bu uning taʼsiri asosan aynan oʻpka saratoni bilan bogʻliqligidan dalolat berishi mumkin.
Gendagi kam uchraydigan oʻzgarish ilk bor 2005 yilda bir nechta aʼzosi oʻpka saratoni bilan kasallangan Yevropa oilasida aniqlangan edi. Keyinchalik mutatsiya ushbu kasallik gʻayrioddiy darajada tez-tez uchragan boshqa oilalarda ham aniqlandi.
Tadqiqotchilarning baholashicha, hech qachon chekmagan odamlar oʻpka saratoni bilan kasallangan barcha bemorlarning 20 foizigacha tashkil qiladi. Yangi ish bunday odamlarda kasallik rivojlanishi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan irsiy omillardan birini aniqroq baholash imkonini berdi.