Choyni qaynoq ichish saraton xavfini oshirishi mumkin — tadqiqot

Choyni qaynoq holda ichish saraton xavfini oshirishi mumkin — tadqiqot

Choy va qahva singari ichimliklarni juda issiq holatda muntazam iste’mol qilish qizilo‘ngach yoki halqum saratoni xavfini oshiradi.

Qariyb bir million kishini qamrab olgan ushbu tadqiqot issiq ichimliklar bilan mazkur kasallik o‘rtasidagi bog‘liqlikni ko‘rsatgan eng yirik izlanish hisoblanadi. Olimlar ichimliklarni juda issiq holda ichganlarda saratonga chalinish xavfi ularni iliq holda iste’mol qilganlarga nisbatan taxminan uch baravar yuqori ekanini aniqlagan. Biroq mutaxassislar umumiy xavf baribir past ekanini ta’kidlamoqda.

Juda issiq suyuqlik oshqozonga tushayotganida qizilo‘ngachning shilliq qavatiga zarar yetkazishi mumkin. Oksford universiteti tomonidan o‘tkazilgan va “Xalqaro saraton jurnali”da chop etilgan tadqiqotda harorati 65 daraja va undan yuqori bo‘lgan ichimliklar juda issiq deb baholangan.

977 282 nafar o‘rta yoshdagi erkak va ayol haqidagi ma’lumotlar tahlili kuniga olti yoki undan ko‘p issiq ichimlik ichish ham xavfni oshirishini ko‘rsatgan. Sut qo‘shish ichimlikni biroz sovitishi mumkin, ammo sutli choy yoki qahva ham baribir juda issiq bo‘lishi ehtimoldan xoli emas.

Choynakdagi suv to‘liq qaynatilgach darhol tayyorlangan choyning harorati 100 daraja (212 daraja F) bo‘ladi. Uni piyolaga quyish haroratni 90–95 darajagacha pasaytiradi. Shu sababli ichimlik sovib, xavfsizroq darajaga tushishi uchun bir necha daqiqa kutish tavsiya etiladi.

Cancer Research UK tashkilotiga ko‘ra, issiq ichimlikni qancha vaqt sovitish kerakligini aniq aytish qiyin.

“Ammo siz bu borada xavotirlanayotgan bo‘lsangiz, uni juda issiqligida ichishdan ko‘ra, ichish qulay bo‘lguncha kutishni maslahat beramiz”, deyiladi xayriya tashkiloti bayonotida.

Yuqoridagi tadqiqot Janubiy Amerikada o‘tkazilgan bo‘lib, u yerda ko‘pchilik mate deb ataladigan o‘ta issiq o‘simlik ichimligini iste’mol qiladi.

“Endi ichimliklar qanday haroratda saraton xavfini oshirishini aniqlash uchun ko‘proq tadqiqotlar o‘tkazish kerak”, deydi yetakchi tadqiqotchi doktor Keren Papier.

Yana bir tadqiqotda 118 kishi turli xil qora qahvalarni bir necha bor tatib ko‘rgan. Ularning aksariyati ichimlik harorati 70 daraja va undan yuqori bo‘lgandagina qahvani juda issiq deb baholagan.

Qahva stakanlari ishlab chiqaruvchi kompaniyalardan biriga ko‘ra, olib ketiladigan issiq qahva uchun ideal harorat 49–60 daraja oralig‘ida bo‘ladi. MTPak Coffee kompaniyasi esa mijoz qahvani juda issiq buyurtma qilsa, uni 82 darajadan yuqori haroratda berish mumkinligini aytmoqda.

Tadqiqotchilar hisob-kitobiga ko‘ra, agar odamlar juda issiq ichimliklar ichishni to‘xtatsa, qizilo‘ngach saratonining har 10 holatidan 1–2 tasining oldini olish mumkin. Issiq ichimliklar saraton xavfini oshirishi mumkin bo‘lsa-da, kasallikka chalinish ehtimoli baribir past. Chekish va spirtli ichimliklar iste’moli kabi boshqa omillar ham qizilo‘ngach saratoni xavfini oshiradi.