«Oʻzbekneftgaz» litsenziyalar bekor qilinganidan keyin Saneg konlarini olmagan

«Oʻzbekneftgaz» litsenziyalar bekor qilinganidan keyin Saneg konlarini olmadi

«Oʻzbekneftgaz» neft va gaz konlaridan foydalanish boʻyicha litsenziyalarning bir qismi bekor qilinganidan keyin Saneg kompaniyasining aktivlari yoki ulushlarini olmagan.

Bu haqda «Oʻzbekneftgaz» vakillari 27 oktyabr kuni oʻtkazilgan matbuot anjumanida «Gazeta» muxbirining ilgari xususiy Sanoat Energetika Guruhi (Saneg) kompaniyasiga berilgan konlardan foydalanish litsenziyalarining keyingi taqdiri haqidagi savoliga javob berayotib maʼlum qilishdi.

Jurnalist oktyabr boshida Davlat aktivlarini boshqarish agentligi rahbari Sohibjon Murodov Saneg’ning neft va gaz konlariga boʻlgan litsenziyalari bekor qilinganini maʼlum qilganini eslatib, endilikda ularning operativ va moliyaviy boshqaruvi bilan kim shugʻullanayotganini soʻradi.

«Saneg — alohida tashkilot. U bizning boʻysunuvimizda emas va bizning bu yoʻnalishda u bilan hamkorligimiz yoʻq. Bu maʼlumot biz tomonimizdan eʼlon qilinmagan. Menimcha, uni eʼlon qilgan idoraga murojaat qilish toʻgʻriroq boʻladi», — deb javob berdi kompaniya rahbarining qayta ishlash boʻyicha oʻrinbosari Abrorjon Xudoyberganov.

U shuningdek, davlat kompaniyasi litsenziyalar bekor qilingani eʼlon qilinganidan keyin Saneg aktivlari yoki ulushlarini olmaganini taʼkidladi.

«Bizga hech qanday aktiv yoki ulushlar oʻtkazilmagan», — deya aniqlik kiritdi kompaniya vakili.

Shu bilan birga, «Oʻzbekneftgaz» litsenziyalari bekor qilingan konlarni boshqarish uchun hozirda kim masʼul ekani va ularni oʻzlashtirish huquqini boshqa kompaniyalarga oʻtkazish rejalashtirilgan-rejalashtirilmagani haqida maʼlum qilmadi.

Eslatib oʻtamiz, 8 oktyabr kuni Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori Sohibjon Murodov ilgari Saneg’ga berilgan neft konlaridan foydalanish litsenziyalari bekor qilinganini maʼlum qilgan edi.

Uning soʻzlariga koʻra, bunga ruxsatnomalar shartlari bajarilmagani va yer qaʼrining tegishli uchastkalari xoʻjalik jihatidan oʻzlashtirilmagani sabab boʻlgan.

«Mening bilishimcha, bu konlar muomalaga kiritilmagan, litsenziya shartlari esa bajarilmagan. Shu sababli bugungi kunda [litsenziyalar] bekor qilingan. Hozirda Geologiya vazirligi ulardan samarali foydalanish boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqmoqda», — dedi Murodov.

Agentlik rahbari konlarning oʻzi xususiy mulkka oʻtkazilmaganini tushuntirdi. Saneg yer qaʼridan foydalanish huquqini beruvchi litsenziyalarni olgan edi.

Shu bilan birga, Murodov Saneg’ning aynan qancha litsenziyasi bekor qilingani, bu qaysi konlarga taalluqli ekani, tegishli qarorlar qachon qabul qilingani va kompaniya foydalanishida yer qaʼrining qancha uchastkasi qolayotganiga aniqlik kiritmadi.

Saneg rasmiy saytida ilgari kompaniya 103 ta neft va gaz konidan foydalanish huquqiga ega ekani koʻrsatilgan edi.

2019 yilda hukumatning yopiq qarori asosida 100 dan ortiq neft va gaz konlari «Oʻzbekneftgaz» tuzilmasidan keyinchalik nomi Saneg deb oʻzgartirilgan Jizzakh Petroleum kompaniyasiga oʻtkazilgan edi.

Oshirish 2020−2030 yillarda neft qazib olishni koʻpaytirish dasturi bilan bogʻliq edi. Unda 2,68 mlrd dollar miqdorida investitsiya kiritish, 800 ta yangi quduq burgʻilash va yana 500 tasini kapital taʼmirlash nazarda tutilgan edi.

Bundan tashqari, ishchi guruh hujjatlarida topshirilayotgan konlarda 2020 yil uchun neft qazib olish prognozi dastlab 421,2 ming tonnani tashkil etgani, biroq dastur loyihasida 378,8 ming tonnagacha kamaytirilgani qayd etilgan edi.

Mutaxassislar qazib olish oshgan taqdirda ham erishilgan koʻrsatkichlar koʻpi bilan ikki yil saqlanib turishi mumkinligidan ogohlantirgan edi.

Saneg’ning oʻz maʼlumotlariga koʻra, 2022 yilda kompaniya rejalashtirilgan 614,7 ming tonna oʻrniga 545,4 ming tonna neft qazib olgan.

«Bizdagi mavjud maʼlumotlarga koʻra, maʼlum bir davrda neft qazib olish hajmlari oshirilgan, ammo soʻnggi yillarda bu yuqori koʻrsatkichlar yana pasaya boshlagan», — deb taʼkidlagan edi u.

Oʻshanda Muhiddinov topshirilgan konlar bilan bogʻliq vaziyatni oʻrganishi va keyingi chora-tadbirlar boʻyicha takliflar tayyorlashi kerak boʻlgan maxsus komissiya tuzilganini maʼlum qilgan edi.

Konlarni Saneg’ga oʻtkazish boʻyicha bitim «Oʻzbekneftgaz» boshqaruvining sobiq raisi Bahodirjon Sidiqov va boshqa ayblanuvchilarga nisbatan yuritilayotgan jinoyat ishi doirasida ham koʻrib chiqilmoqda.

Ayblov talqiniga koʻra, 106 ta neft va gaz koni dastlab shartnomalar oxirigacha rasmiylashtirilmasdan vaqtinchalik foydalanishga berilgan, soʻngra ularni 10 yilga boʻlib-boʻlib toʻlash sharti bilan sotish nazarda tutilgan.

Tergovning hisoblashicha, topshirilgan aktivlarning qiymati taxminan 90 mlrd soʻmga kamaytirib koʻrsatilgan. Bundan tashqari, konlarning bir qismiga boʻlgan huquqlar oʻz vaqtida qayta rasmiylashtirilmagani sababli, ayblov taʼkidlashicha, «Oʻzbekneftgaz» 2023—2025 yillarda Saneg uchun taxminan 10,4 mlrd soʻmlik yer soligʻini toʻlagan.

Sidiqov aybini tan olmadi. U sudda aktivlarni oʻtkazish u tayinlanguniga qadar qabul qilingan Vazirlar Mahkamasi qarorida nazarda tutilganini, qiymatdagi farq esa QQS stavkasining 15% dan 12% gacha oʻzgargani bilan izohlanishini maʼlum qildi.

U boʻlib-boʻlib toʻlash shartlarini hukumat qarori va «Oʻzbekneftgaz»ning xalqaro kreditorlari tomonidan belgilangan moliyaviy cheklovlar bilan bogʻladi.