Oʻn yillikning oxiriga kelib deyarli 70 ta davlat tibbiyot xodimlari yetishmovchiligiga duch kelishi mumkin
Oʻn yillikning oxiriga kelib deyarli 70 ta davlat tibbiyot xodimlari yetishmovchiligiga duch kelishi mumkin
Yaqin oʻn yil ichida dunyodagi deyarli har toʻrtinchi shifokor pensiyaga chiqishi mumkin. Buning fonida Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti 2030 yilga borib tibbiyot xodimlari taqchilligi 67 tagacha davlatga taʼsir qilishi mumkinligini prognoz qilmoqda.
Bu haqda JSSTning jahon sogʻliqni saqlash sohasidagi kadrlar holati toʻgʻrisidagi birinchi yillik maʼruzasida aytiladi. Hujjatda tashkilotga aʼzo davlatlarning 90 foizdan ortigʻining rasmiy maʼlumotlaridan foydalanilgan.
JSST maʼlumotlariga koʻra, dunyodagi shifokorlarning deyarli chorak qismi 55 yoshdan oshgan. Daromadi yuqori boʻlgan mamlakatlarda bu ulush uchdan bir qismga yaqinlashmoqda. Baholash 122 ta davlat boʻyicha oxirgi mavjud maʼlumotlarga asoslangan.
Shu bilan bir qatorda, koʻplab mamlakatlarda aholi qarimoqda, bu esa tibbiy yordamga boʻlgan ehtiyojni oshiradi. Natijada ham bemorlarning, ham tibbiyot xodimlarining oʻzi qarishi sogʻliqni saqlash tizimlariga qoʻshimcha yuklama yaratadi.
Soʻnggi 20 yil ichida dunyoda tibbiyot xodimlari bilan taʼminlanganlik 52 foizga oshdi. 2006 yilda har 10 ming kishiga oʻrtacha 44,8 nafar shifokor, hamshira, doya, stomatolog yoki farmatsevt toʻgʻri kelgan boʻlsa, 2025 yilda bu koʻrsatkich 67,9 ni tashkil etdi. Sogʻliqni saqlash va parvarish sohasi xodimlarining umumiy soni 70 million kishidan oshdi.
Shu bilan birga, mintaqalar oʻrtasida hamon sezilarli farq saqlanib qolmoqda. JSSTning Yevropa mintaqasida shifokorlar bilan taʼminlanganlik Afrika mintaqasiga qaraganda 13 baravar, hamshiralar va doyalar bilan esa olti baravar yuqoridir.
JSST mutaxassislar yetishmovchiligi va ularning notekis taqsimlanishi hamon tibbiy yordamdan foydalanish imkoniyatlarini cheklayotganini taʼkidlaydi. Tashkilot tibbiyot xodimlarini tayyorlash, ishga qabul qilish va saqlab qolishda kadrlarning qarishini hisobga olishga chaqiradi.
Yana bir omil mutaxassislarning xalqaro migratsiyasi boʻlib qolmoqda. Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining oʻtgan yilgi hisobotida qayd etilishicha, shifokorlar va hamshiralar koʻpincha maoshi yuqoriroq va mehnat sharoitlari yaxshiroq boʻlgan mamlakatlarga koʻchib oʻtmoqda, bu esa mutaxassislar shusiz ham yetishmaydigan davlatlarda kadrlar taqchilligini yanada kuchaytirmoqda.