Noyob daraxt nihollariga Shotlandiya botanika bogʻida hayot bagʻishlandi
Logan botanika bogʻi Tinch okeanining janubidagi Robinzon Kruzo orolida oʻsadigan noyob oʻsimlik turini saqlab qolishga yordam bermoqda.
Shotlandiya botanika bogʻida noyob daraxt nihollariga hayot bagʻishlandi
Dunyodagi eng noyob daraxtlardan birining nihollari Shotlandiyaning janubi-gʻarbiy qismida yangi boshpana topdi, chunki tabiatni muhofaza qiluvchilar ushbu turni butunlay yoʻq boʻlib ketishdan saqlab qolish boʻyicha saʼy-harakatlarni kuchaytirmoqdalar.
Chili va Buyuk Britaniya mutaxassislari ishtirokidagi xalqaro qutqaruv operatsiyasidan soʻng, yovvoyi tabiatda maʼlum boʻlgan eng soʻnggi Dendroseris neriifolia daraxtidan olingan ikkita nihol Damfris va Galloueydagi Logan botanika bogʻiga yetkazildi.
Tinch okeanining janubiy qismidagi Robinzon Kruzo orolida oʻsadigan ushbu tur yashash muhitining yoʻqolishi, invaziv turlar va tez-tez sodir boʻladigan oʻrmon yongʻinlari tufayli yoʻq boʻlib ketish yoqasiga kelib qolgan.
Tabiatni muhofaza qiluvchilar ushbu koʻchirish hozirda yovvoyi tabiatda qoya bagʻriga yopishib qolgan yagona daraxt sifatida yashab qolayotgan oʻsimlikning kelajagi uchun muhim himoya vositasi boʻlib xizmat qilishiga umid qilmoqdalar.
Faqat Chilining Robinzon Kruzo orolida uchraydigan noyob moychechakdoshlar oilasiga mansub Dendroseris neriifolia daraxti soʻnggi oʻn yilliklarda keskin kamayib ketdi.
1980 yilga kelib yovvoyi tabiatda atigi sakkizta namuna qolgan edi va 2000 yillarning boshlarida ularni qayta tiklash harakatlari boshlangan boʻlsa-da, 2017 yilda muhofaza choralarining barbod boʻlishi ushbu turni yana invaziv oʻsimliklar va oʻtxoʻr hayvonlar xavfi ostida qoldirdi.
Bugungi kunda yovvoyi tabiatda omon qolgan soʻnggi daraxt yiqilib tushmasligi uchun tik vulqon qoyasida arqonlar bilan ushlab turilibdi.
Shu yilning may oyida ushbu yagona daraxtdan 29 ta urugʻ olinib, Kyu Veykhyorstdagi Ming yillik urugʻlik bankiga yuborildi.
Sakkizta nihol muvaffaqiyatli undirildi va ulardan ikkitasi Logan botanika bogʻiga koʻchirildi, chunki u yerdagi iqlim noyob Chili oʻsimliklari uchun juda mos deb hisoblanadi. Qolgan nihollar Kyuda qoladi.
Logan bogʻi kuratori Richard Beyns bu voqeani muhim palla deb atadi va bogʻ ushbu tur haqida koʻproq maʼlumot olish hamda uning kelajagini taʼminlashda muhim rol oʻynashi mumkinligini aytdi.
«Tajriba shuni koʻrsatadiki, Xuan-Fernandes arxipelagidan keltirilgan oʻsimlik turlari Loganda yaxshi rivojlanadi», dedi u.
«Bu hayajonli yangi davrning boshlanishidir.
Ushbu nihollar uchun xavfsiz joy yaratish, ularni yaqindan oʻrganish va turli muhitlarga moslashishi haqida koʻproq bilib olish bizga juda katta hissa qoʻshish imkoniyatini beradi».
Loyihada ishtirok etayotgan olimlarning taʼkidlashicha, xalqaro hamkorlik noyob oʻsimlik naslining yoʻq boʻlib ketishini toʻxtatish va Xuan-Fernandes arxipelagi tabiiy merosining bir qismini saqlab qolish uchun noyob imkoniyat yaratdi.
Jardín Botánico VerdeNativo olimi Diyego Pennekamp ushbu turni saqlab qolishni «vaqt bilan poyga» deb atadi.
«Soʻnggi qolgan daraxtni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan ushbu xalqaro hamkorlik oʻz tabiiy tarixiga ega boʻlgan noyob naslni ifodalovchi turning yoʻq boʻlib ketishining oldini olishi mumkin», dedi u.