Matematikada Xitoy, oʻqishda Singapur yetakchi - PISA natijalari eʼlon qilindi
PISA 2025 xalqaro baholashida Xitoyning Pekin, Shanhay, Szyansu va Chjetszyan hududlari matematika hamda tabiiy fanlar boʻyicha eng yuqori natijalarni qayd etdi. Oʻqish savodxonligida esa Singapur birinchi oʻrinni egalladi. Ayni paytda koʻplab rivojlangan mamlakatlarda oʻquvchilarning asosiy koʻnikmalari pasaygani kuzatilmoqda.
Matematika bo‘yicha Xitoy, o‘qish savodxonligida esa Singapur peshqadam bo‘ldi — PISA natijalari e’lon qilindi
Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti — OECD 2026-yil sentabrida hisobotni e’lon qilgan. Tadqiqotda 91 ta mamlakat va iqtisodiyotdan 15 yoshli 760 mingdan ortiq o‘quvchi ishtirok etgan. Ularda tabiiy fanlar, matematika, o‘qish savodxonligi hamda hisoblashga oid masalalarni yechish ko‘nikmalari baholangan.
Baholashda qatnashgan Xitoyning to‘rt hududi tabiiy fanlardan 597, matematikadan esa 612 ball olgan. Singapurda bu ko‘rsatkichlar mos ravishda 560 va 563 ballni tashkil etgan. O‘qish savodxonligi bo‘yicha esa Singapur 535 ball bilan yetakchilik qilgan.
Hisoblashga oid masalalarni yechishda Makao 572 ball bilan oldinga chiqqan. Singapur 563, Xitoyning to‘rt hududi esa 560 ball to‘plagan.
Yuqori natija qayd etgan mamlakatlar safida Yaponiya, Estoniya va Janubiy Koreya ham bor. Tabiiy fanlar bo‘yicha Yaponiya 538, Estoniya 527, Janubiy Koreya esa 526 ball to‘plagan. Buyuk Britaniya, Kanada, Yangi Zelandiya, Avstraliya va Finlandiyada ham ushbu yo‘nalishda yaxshi natijalar qayd etilgan.
Shu bilan birga, PISA natijalarini ta’lim tizimlarining yagona umumiy reytingi sifatida talqin qilish to‘g‘ri emas. Baholash o‘quvchilarning alohida yo‘nalishlardagi bilim va ko‘nikmalarini solishtiradi. Bir mamlakat matematikada yuqori natija ko‘rsatib, o‘qish savodxonligida boshqa o‘rinda bo‘lishi mumkin.
Hisobotdagi tashvishli jihat — ko‘plab rivojlangan mamlakatlarda asosiy o‘quv ko‘nikmalarining pasayib borayotganidir. 2015–2025-yillar oralig‘ida OECD mamlakatlarining o‘rtacha natijasi o‘qish savodxonligida 28 ballga, matematikada 22 ballga kamaygan. Tabiiy fanlardagi pasayish esa nisbatan kamroq bo‘lgan.
Tashkilot mamlakatlarida taxminan har beshinchi o‘quvchi uchta asosiy yo‘nalishning hech birida — tabiiy fanlar, o‘qish va matematikada — bazaviy tayyorgarlik darajasiga yetmagan. 2022-yilda bunday o‘quvchilar ulushi 16 foiz bo‘lgan.
OECD asosiy o‘quv ko‘nikmalarini mustahkamlash, dars berish sifatini oshirish va sinfda raqamli qurilmalar sabab chalg‘ishni kamaytirish zarurligini ta’kidlagan. Texnologiyalar tobora muhim o‘rin egallayotgan sharoitda ham o‘qish, tushunish va hisoblash ko‘nikmalari ta’limning asosi bo‘lib qolmoqda.