«Kosmos» loyihasi: xorijiy mamlakatlar maktab oʻquvchilari va pedagoglari uchun sunʼiy yoʻldoshsozlik

«Kosmos» loyihasi: xorijiy mamlakatlar maktab oʻquvchilari va pedagoglari uchun sunʼiy yoʻldoshsozlik

2026 yil 14 oktyabr kuni V. G. Korolenko nomidagi Glazov davlat muhandislik-pedagogika universiteti (GDMU) loyiha ofisi jamoasi «Kosmos» yangi xalqaro taʼlim loyihasining onlayn-prezentatsiyasini oʻtkazdi. Dastur rus tilidagi muhandislik taʼlimini rivojlantirish hamda xorijiy mamlakatlar maktab oʻquvchilarini kosmik aloqa va sunʼiy yoʻldoshsozlik sohasidagi amaliy faoliyatga jalb etishga qaratilgan.

GDMU loyihani Rossiya Federatsiyasi Maorif vazirligi koʻmagida amalga oshiradi.

Yangi loyihaga 11 ta mamlakatdan: Qirgʻiziston, Oʻzbekiston, Rossiya, Belarus, Tojikiston, Qozogʻiston, Abxaziya, Moldova, Mongoliya, Gruziya va Turkmanistondan 96 nafar tinglovchi qiziqish bildirdi. Onlayn-uchrashuv davomida pedagoglar dastur kontseptsiyasi, uni amalga oshirishning asosiy bosqichlari va maktab oʻquvchilarining xalqaro muhandislik faoliyatida ishtirok etish imkoniyatlari bilan tanishdilar.

«Kosmos» loyihasining asosiy maqsadi — maktab oʻquvchilari va pedagoglar rus tilida muhandislik fanlarini oʻzlashtirishlari va olingan bilimlarni amaliyotda qoʻllashlari mumkin boʻlgan xalqaro taʼlim muhitini yaratishdan iborat. Dastur kosmonavtika asoslarini oʻrganish va real sunʼiy yoʻldosh maʼlumotlari bilan ishlashdan kichik kosmik apparatlarni loyihalash, yigʻish va sinovdan oʻtkazishga bosqichma-bosqich oʻtishni nazarda tutadi.

Prezentatsiya davomida GDMU loyiha ofisi direktori Arseniy Parfenov loyiha kontseptsiyasini taqdim etdi, uning asosiy vazifalari va rivojlanish istiqbollari haqida soʻzlab berdi.

«Oʻqituvchilar bu yoʻlda yolgʻiz emasliklarini his qilishlari biz uchun muhim. Shu sababli loyihada biz ham oʻqitishni, ham tayyor materiallarni, ham pedagoglarni doimiy qoʻllab-quvvatlashni nazarda tutdik. Eng qiziqarli narsa esa, albatta, maktab oʻquvchilarini kutmoqda. Tasavvur qilib koʻring: bugun yoshlar koinotni oʻrganishda ilk qadamlarini tashlamoqda, bir ikki yildan keyin esa oʻzlarining sunʼiy yoʻldoshlaridan orbitadan signallarni qabul qilmoqdalar. Bunday imkoniyat faqat orzu boʻlib qolmasligi kerak», — deb taʼkidladi Arseniy Parfenov.

Dastur bir necha yilga moʻljallangan boʻlib, taʼlim va tadqiqot vazifalarini ketma-ket murakkablashtirishni nazarda tutadi.

Birinchi bosqich 2027 yilda boshlanadi va kosmonavtika tarixi, koinot fizikasi, informatika asoslarini oʻrganishga hamda SONIKS portalida real sunʼiy yoʻldosh maʼlumotlari bilan ishlashga bagʻishlanadi. Pedagoglar uchun 72 soatlik oʻquv dasturi, maktab oʻquvchilari uchun esa 90 soatlik taʼlim kursi nazarda tutilgan. Bunda oʻqituvchilardan sunʼiy yoʻldoshsozlik sohasida maxsus bilimlar talab etilmaydi: oʻqitish asoslardan boshlanadi, maktablar esa zarur oʻquv-metodik materiallarni oladilar. Yil yakunlari boʻyicha eng yaxshi jamoalar oʻquv uskunalari bilan taʼminlanadi. 2028 yilda maktab oʻquvchilari kosmik apparatlar tuzilishini oʻrganishga, oʻquv sunʼiy yoʻldoshlarini yigʻishga va oʻz muhandislik tajribalarini ishlab chiqishga oʻtadilar. Dasturning asosiy voqeasi 2029 yilga rejalashtirilgan «Prosveshcheniye» sunʼiy yoʻldoshining uchirilishi boʻladi, uning bortida maktab jamoalarining eng yaxshi tajribalarini joylashtirish nazarda tutilgan. 2030 yilda loyiha geografiyasini kengaytirish va yangi taʼlim tashkilotlarini jalb etish rejalashtirilmoqda.

Prezentatsiya pedagoglar bilan ochiq muloqot bilan yakunlandi. Ishtirokchilar GDMU ekspertlariga toʻgʻridan-toʻgʻri savollar berish, taʼlim dasturlari mazmuni, oʻqituvchilarni tayyorlash xususiyatlari va maktab oʻquvchilarining kosmik tadqiqotlarda ishtirok etish istiqbollarini muhokama qilish imkoniga ega boʻldilar.

Shuningdek, tashkilotchilar loyihaning yaqin oradagi tadbiri — 2026 yil 27 oktyabr kuni onlayn-formatda boʻlib oʻtadigan V Xalqaro muhandislik musobaqalari haqida eʼlon qildilar. Ishtirok etish uchun 12 yoshdan 17 yoshgacha boʻlgan maktab oʻquvchilari jamoalari taklif etiladi. Bu yilgi musobaqalar kosmik mavzuga bagʻishlanadi.

«Kosmos» xalqaro taʼlim loyihasi, ishtirok etish shartlari va talabnoma shakli haqidagi batafsil maʼlumot rasmiy saytda joylashtirilgan: https://kosmos-project.com.