Italiya shiddatli bahs-munozaralardan soʻng saylov tizimini isloh qildi
Bosh vazir Jorjia Melonining taʼkidlashicha, bu qadam yanada barqaror hukumatni taʼminlaydi, biroq muxolifat partiyalari uning maqsadi hokimiyatda qolish ekanini aytmoqda.
Italiya parlamentdagi shiddatli toʻqnashuvdan soʻng saylov qoidalarini isloh qildi
Muxolifat partiyalarining taʼkidlashicha, bu oʻzgarish Melonining oʻng qanot koalitsiyasini hokimiyatda saqlab qolishga qaratilgan
Italiya parlamenti mamlakat saylov tizimiga kiritilgan va Bosh vazir Jorjiya Meloni tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, kelasi yili oʻtkazilishi kutilayotgan saylovlar oldidan qizgʻin bahslarga sabab boʻlgan oʻzgartirishlarni maʼqulladi.
Qonunchilar toʻliq proportsional tizimni qabul qilish uchun 227 qarshi 164 ovoz bilan ovoz berishdi. Melonining aytishicha, bu tizim aniq gʻoliblar aniqlanishi va yanada barqaror hukumat shakllanishi ehtimolini oshiradi.
Muxolifat partiyalari esa uning oʻng qanot koalitsiyasi hokimiyatda qolish imkoniyatlarini kuchaytirish uchun ushbu takliflarni oʻz manfaatlariga moslashtirganini daʼvo qilmoqda va payshanba kungi qizgʻin debatlar chogʻida ularni demokratiyaga putur yetkazishda aybladi.
Meloni agar ushbu rejalar rad etilsa, isteʼfoga chiqishi va muddatidan oldin saylovlar eʼlon qilishi mumkinligidan ogohlantirgan edi, shu sababli yashirin ovoz berish uning nufuzi uchun sinov sifatida koʻrildi.
Meloni koalitsiyasi 2022 yilgi saylovlardan beri Italiyada kamdan-kam kuzatiladigan siyosiy barqarorlik davrini boshqarib kelmoqda va oʻtgan oyda uning hukumati Ikkinchi jahon urushidan keyin mamlakatda eng uzoq vaqt xizmat qilgan hukumatga aylandi.
Islohot mamlakatni hozirgi aralash saylov tizimidan uzoqlashtiradi, unga koʻra qonunchilarning qariyb uchdan bir qismi majoritar tizim (first-past-the-post) boʻyicha, qolganlari esa proportsional vakillik orqali saylanar edi.
Koalitsiya tuzishga intilayotgan partiyalar har qanday umumiy saylovdan oldin oʻzlarining bosh vazirlikka qoʻshma nomzodini va siyosiy dasturlarini taqdim etishlari kerak boʻladi.
Ovozlarning 42 foizdan koʻprogʻini qoʻlga kiritgan har qanday koalitsiya yoki partiya parlamentda oʻnlab qoʻshimcha oʻrinlarga ega boʻladi, bu esa kichik farq bilan qozonilgan gʻalabani yanada mustahkam koʻpchilik ovoziga aylantirishi mumkin.
Ovoz berishdan oldingi munozaralarda markazchi-chapchi qonunchilar hukumatni yangi saylov qoidalarini majburan oʻtkazishda aybladilar.
"Saylov qonunini bemalol oʻzgartiravering, biz baribir har qanday saylov tizimida gʻalaba qozonamiz", dedi Demokratik partiya (PD) yetakchisi Elli Shleyn.
Ushbu takliflar Meloni koalitsiyasi, jumladan, "Italiya birodarlari" (FdI) partiyasi va uning ittifoqchilari — oʻta oʻngchi "Liga" va markazchi-oʻngchi "Olgʻa, Italiya" (Forza Italia) oʻrtasidagi keskinlikni ham yuzaga chiqardi.
Tahlilchilar payshanba kungi yakuniy ovoz berish muvaffaqiyatli oʻtishini kutishgan edi, ayniqsa, agar tahdid qilingan muddatidan oldin saylovlar tufayli vakolat muddati erta tugasa, parlament pensiyasini olish huquqini yoʻqotish xavfi ostida qolgan qonunchilar sonini hisobga olganda.
"Markazchi-oʻngchilarni boʻlinib ketgan holda koʻrishni umid qilganlarga, — deb yozdi Meloni ovoz berishdan keyin ijtimoiy tarmoqlarda, — bugun biz faktlar bilan javob beramiz: biz birlashganmiz, jipsmiz va fuqarolar oldida olgan majburiyatlarimizni bajarishga qatʼiy qaror qilganmiz".
U qoʻshimcha qildi: "Biz siyosiy rangidan qatʼi nazar, har qanday hukumatning barqarorligi va parlamentdagi izchilligini taʼminlashga qaratilgan qoidalarni joriy etmoqdamiz".
Melonining vakolat muddati rasman 2027 yilning oktyabrida tugashi kerak, garchi u saylovlarni bahor fasliga koʻchirishi ham mumkin.