Italiya Bob al-Mandab bo‘g‘oziga harbiy kemalar joylashtiradi
Italiya Bob al-Mandab bo‘g‘oziga harbiy kemalar yuboradi
Italiya mudofaa vaziri Gvido Krosetto mamlakat Bob al-Mandab bo‘g‘ozi orqali tijorat kemalarining xavfsiz o‘tishini ta’minlash uchun harbiy kemalarni safarbar qilishini ma’lum qildi. U Rim Yevropa Ittifoqining umumiy qarorini kutib o‘tirmasligini ham aytdi.
“Bizda o‘tish yo‘lini himoya qilish salohiyati bor”, dedi Krosetto.
U suv yo‘li yopilib qolsa, iqtisodiy oqibatlar juda og‘ir bo‘lishidan ogohlantirdi. Italiya mudofaa vaziri Rim qaror qabul qilishdagi byurokratik kechikishlar allaqachon murakkab bo‘lgan vaziyatni yanada og‘irlashtirishiga yo‘l qo‘ymasligi kerakligini ta’kidladi.
Bob al-Mandab Qizil dengizni Adan qo‘ltig‘i bilan bog‘laydi. U Yevropa va Osiyo o‘rtasidagi eng gavjum dengiz koridorlaridan biri bo‘lib, Suvaysh kanali orqali neft, gaz va konteyner tashuvchi kemalar uchun muhim yo‘nalish hisoblanadi.
Tarixan global savdoning taxminan 12–15 foizi Yaman bilan Afrikaning Jibuti va Eritreya davlatlarini ajratib turuvchi ushbu tor suv yo‘li orqali o‘tgan. Bo‘g‘ozning eng tor qismi atigi 30 kilometr kenglikka ega.
Bu bo‘g‘ozning ahamiyati 2026-yil boshida Eron AQSH va Isroil bilan urush paytida Hormuz bo‘g‘ozini amalda o‘z nazoratiga olib, yopib qo‘yganidan keyin keskin oshdi. Natijada dunyoning eng muhim neft yo‘lagi to‘silib qoldi va Fors ko‘rfazi nefti eksportining katta qismi muqobil yo‘nalishlarga burildi.
Ayniqsa, Saudiya Arabistoni Hormuz bo‘g‘ozini chetlab o‘tish uchun quvurlar va Qizil dengizdagi yuk tashishga tobora ko‘proq tayanmoqda. Shu bois Bob al-Mandab Fors ko‘rfazi neftining jahon bozorlariga chiqishi uchun ochiq qolgan so‘nggi yirik arterial yo‘llardan biriga aylandi.
2015-yilda Yamanda urush boshlanganidan beri Bob al-Mandab ustidan nazorat masalasi bo‘yicha bahslar yillar davomida to‘xtamay kelmoqda. Yaman hukumati, husiylar va mintaqadagi kuchlar turli davrlarda bo‘g‘oz sohillarini o‘z nazoratida ushlab turgan.
So‘nggi haftalarda Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan husiylar harakati tezkor hujum uyushtirib, Yaman g‘arbidagi butun Qizil dengiz sohili va bir qancha strategik orollarni o‘z nazoratiga oldi. Bu esa bo‘g‘ozning strategik ahamiyatini xavf ostiga qo‘ydi.
Bu ilgarilash husiylarga suv yo‘lidan cheklovlarsiz foydalanish imkonini beradi. Guruh ilgari AQSH yoki uning ittifoqchilariga aloqador kemalarga hujum qilgani sababli, bu voqea xalqaro yuk tashish sohasi uchun katta zarba sifatida baholanmoqda.