«Hech qachon, hech qachon unutmang» - Amerika 11 sentyabr hujumlarining 25 yilligini nishonlamoqda
Nyu-York, Pentagon va Pensilvaniyada tantanali marosimlar bilan ushbu tarixiy sana yodga olinmoqda.
«Hech qachon, hech qachon unutmang» - Amerika 11 sentyabr hujumlarining 25 yilligini nishonlamoqda
11 sentyabr voqealaridan yigirma besh yil oʻtib, AQShning amaldagi va sobiq prezidentlari terrorchi-samolyot olib qochuvchilar Jahon savdo markazi, Pentagon va Pensilvaniyadagi dalaga samolyotlarni urishi oqibatida halok boʻlgan insonlar xotirasiga hurmat bajo keltirdilar.
Prezident Donald Tramp Pentagondagi marosimga boshchilik qildi, AQSh vitse-prezidenti JD Vens esa Nyu-Yorkdagi Jahon savdo markazi vayronalari oʻrnida oʻtkazilgan xotira tadbirida AQShning hayot boʻlgan barcha toʻrt nafar sobiq prezidentlari va birinchi xonimlari bilan birga ishtirok etdi.
Hujumlar sodir boʻlgan vaqtlarda sukut saqlandi va 3000 ga yaqin qurbonlarning ismlari ovoz chiqarib oʻqib eshittirildi.
Xotira tadbirlari, shuningdek, yoʻlovchilar samolyotni olib qochganlar bilan kurashganidan keyin 93-reys qulagan Pensilvaniya shtatining Shenksvill shahrida ham boʻlib oʻtdi.
AQSh Savdo vaziri Xovard Lyutnik hujumda akasi Gari va bir nechta hamkasblarini yoʻqotdi
Prezident Tramp Pentagonda nutq soʻzladi
Hujumlar sodir boʻlgan paytda prezident boʻlgan Jorj Bush juma kungi marosimda sobiq prezidentlar Jo Bayden, Barak Obama va Bill Klinton bilan birga ishtirok etdi.
Pentagonda Tramp xotira marosimida vazirlar mahkamasi kotiblari va 11 sentyabr voqealari paytida AQSh davlat kotibi boʻlgan Kondoliza Rays bilan birga qatnashdi.
«Bugun biz chorak asr muqaddam ularning nomi bilan birinchi marta ichgan muqaddas qasamyodimizni yangilaymiz», dedi Tramp. «Biz hech qachon, hech qachon unutmaymiz. Bugun biz shuning uchun kurashyapmiz».
U 11 sentyabrdan keyin boshlangan va AQShning Yaqin Sharqdagi urushlarda koʻp yillar davomida ishtirok etishiga olib kelgan «terrorga qarshi urush»ni oʻzining Eron bilan hozirgi ixtilofi bilan bogʻlashga harakat qildi.
Tramp yigʻilganlarga Islom Respublikasi «hech qachon, hech qachon yadroviy qurolga ega boʻlmasligini» aytdi.
Jenis Bruks 11 sentyabrdan atigi bir necha hafta oldin Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan va oʻzi «eng katta sarguzasht» deb ataydigan ish — Jahon savdo markazining Janubiy minorasi 84-qavatidagi kompaniyada ishlashni boshlagan edi.
U BBC’ga birinchi samolyot Shimoliy minoraga urilgan paytda ofisda boʻlganini aytdi. U evakuatsiya qilinayotganda, ikkinchi samolyot «dahshatli gumburlash» bilan kelib urilgan.
Bruks bir ayolga vayronalar parchasi tekkanida «daxshatli filmlardagidek chinqiriq» eshitganini aytdi. U tepaga qaradi va oʻzining ofisi boʻlishi kerak boʻlgan joyda «katta oʻpirilgan teshik»ni koʻrdi.
Har yili 11 sentyabrda toʻrtta samolyotning har biri qulagan va Egizak minoralar qulagan aniq vaqtlarda qoʻngʻiroqlar chalinadi.
Oltita qoʻngʻiroqning har biridan keyin bir daqiqalik sukut saqlanadi.
Bu yil hujumlardan keyin saraton kabi kasalliklardan vafot etgan minglab insonlarni xotirlash uchun yettinchi qoʻngʻiroq chalindi.
AQSh sogʻliqni saqlash rasmiylarining aytishicha, minoralar qulashidan hosil boʻlgan chang va tutun bilan bogʻliq kasalliklar shundan beri hujumlarda halok boʻlgan 3000 ga yaqin odamdan uch baravar koʻproq odamning hayotiga zomin boʻlgan.
Manxettendagi marosimda halok boʻlganlarning ismlari qariyb toʻrt soat davomida oʻqib eshittirilar ekan, 11 sentyabr qurbonining bevasi Saudiya Arabistonini va AQSh rasmiylarining qirollikni javobgarlikka tortishdagi muvaffaqiyatsizliklarini tanqid qildi.
«Har bir oʻtgan yil sayin sizni koʻproq sogʻinyapmiz», dedi Terri Strada butun dunyo boʻylab jonli efirda uzatilgan nutqida turmush oʻrtogʻi Tom Strada haqida.
«Ammo qanday qilib 25 yil oʻtsa ham, Saudiya Arabistonining sizning qotilligingizdagi roli uchun haligacha adolatga erisha olmadik?»
«11 sentyabr oilalari birlashgan» tashkiloti milliy raisi boʻlgan xonim Stradaning bu soʻzlari yigʻilganlarning olqishiga sazovor boʻldi.
11 sentyabr hujumlarini amalga oshirgan samolyot olib qochuvchilarning aksariyati Saudiya Arabistonidan boʻlgan, rejalashtirishga esa taniqli Saudiya oilasining vakili, «Al-Qoida» asoschisi Usama bin Lodin rahbarlik qilgan.
Biroq Saudiya rasmiylari terrorchilik hujumlariga aloqadorligini bir necha bor rad etishgan va 2004 yilda 11 sentyabr voqealarini tekshirish komissiyasi hisoboti mamlakatni har qanday aloqadorlikdan soqit qilgan.
Qurbonlar xotirasini sharaflash uchun boshqa joylarda ham tadbirlar oʻtkazildi. Londonda Bukingem saroyida Tashqi ishlar vaziri Ed Milibend va AQSh elchisi Uorren Stivens ishtirokida tantanali tadbir boʻlib oʻtdi.
Toronto fond birjasida ham hujumlarda halok boʻlgan hamkasblarni xotirlash tadbiri oʻtkazildi.
Xotira tadbirlari Lloyds of London sugʻurta bozorida ham boʻlib oʻtdi
Milanda italiyalik va amerikalik oʻt oʻchiruvchilar guruhi xizmat vazifasini bajarish chogʻida halok boʻlgan favqulodda vaziyatlar xodimlari xotirasiga bagʻishlangan zinadan koʻtarilish marosimida ishtirok etdilar.
Ular oʻz kiyimlarida va anjomlari bilan Egizak minoralarning har biridagi qavatlar soni xotirasiga Galfa minorasi boʻylab 110 qavat yuqoriga koʻtarilib, pastga tushdilar.