Eron sudi hijobsiz chiqish qilgan xonandaga nisbatan darra urish jazosini oʻz kuchida qoldirdi
Parastu Ahmadi jonli efirda uzatilgan kontsert davomida yengsiz koʻylakda qoʻshiq kuylaganidan keyin "jamoatchilik odob-axloq qoidalarini tahqirlash"da aybdor deb topildi.
Eron sudi hijobsiz chiqish qilgan xonandaga berilgan darra urish jazosini oʻz kuchida qoldirdi
Parastu Ahmadiyning chiqishi 2024 yil dekabr oyida uning YouTube kanalida toʻgʻridan-toʻgʻri efirga uzatilgan edi
Eron apellyatsiya sudi majburiy hijobsiz chiqish qilgan taniqli xonandaga nisbatan belgilangan 74 darra urish jazosini oʻz kuchida qoldirdi, deb xabar berdi advokatlar.
Parastu Ahmadiy 2024 yil dekabr oyida oʻzining YouTube kanalida toʻgʻridan-toʻgʻri efirga uzatilgan kontsert paytida yengsiz koʻylakda qoʻshiq kuylagan.
Eron qonunchiligi ayollarga ommaviy ravishda chiqish qilishni taqiqlaydi va ulardan roʻmol oʻrash hamda kamtarrona kiyinishni talab qiladi.
Video keng tarqalib, millionlab koʻrishlar sonini yiqqandan soʻng, Eron adliya tizimi 29 yoshli xonandaga nisbatan ish qoʻzgʻatib, ushbu chiqish «mamlakatning huquqiy va madaniy qoidalarini buzganligini» maʼlum qildi.
Iyun oyida Qum shahridagi jinoyat sudi Ahmadiy va uning guruhi hamda prodyuserlik jamoasining sakkiz nafar aʼzosini «shahvoniy va odobsiz materiallar» tarqatish orqali «jamoat axloqini haqorat qilish» kabi ayblovlar boʻyicha aybdor deb topgan edi.
74 darra urishdan tashqari, ularga audiovizual faoliyat bilan shugʻullanish va ikki yil davomida mamlakatdan chiqib ketish ham taqiqlangan.
Juma kuni advokatlarning soʻzlariga koʻra, sudlanuvchilarning apellyatsiya shikoyati yuqori sud tomonidan eshituvsiz «rad etilgan».
«Bizning fikrimizcha, kontsert oʻtkazish umuman jinoyat emas edi», dedi advokatlardan biri BBC’ga. «Birinchi instantsiya sudi ushbu ayblovlar uchun eng ogʻir jazolardan birini tayinladi, vaholanki jarimalar va yengilroq jazolar ham mavjud edi».
«Apellyatsiya sudi, eshituv oʻtkazish imkoniyatiga ega boʻlishiga qaramay, eshituv oʻtkazmadi va hukmni oʻz kuchida qoldirdi. Bunday hukm chiqarilishining asosiy sababi shunga oʻxshash holatlar takrorlanishining oldini olish boʻlgan koʻrinadi».
Dastlabki hukm ijtimoiy tarmoqlarda eronliklarning keskin munosabatiga sabab boʻldi.
«Ilohim, bu qora kunlar tugasin, ayollar qanday yashash va kiyinishni tanlash erkinligini qaytarib olsinlar va bizning qadrli vatanimizda sanʼat yana gullab-yashnasin», deb yozdi oʻsha paytda surgundagi xonanda Gugush Instagram’da.
Musiqachi Husayn Alizade esa «Parastu Ahmadiyning oʻrniga 70 darra urishlariga rozi ekanligini» aytdi.
Inson huquqlari faollari ham ushbu hukmni qoraladilar va Amnesty International tashkiloti «darralash shafqatsiz, gʻayriinsoniy va qadr-qimmatni kamsituvchi jazo boʻlib, qiynoqlar va boshqa shafqatsiz muomalalarni mutlaqo taqiqlash tamoyilini buzishi» haqida ogohlantirdi.
2024 yil yanvar oyida kurd-eronlik faol Roya Heshmati ijtimoiy tarmoqlarda hijobsiz tushgan surati tufayli «jamoat axloqini buzish»da ayblanib, 74 marta darralangan edi.
Kurdlarning «Hengav» huquqbonlik guruhi xabariga koʻra, u Tehrondagi prokuratura binosida ayol xodim uning boshiga majburan roʻmol oʻratganini, shundan soʻng erkak xodim uning yelkasi, orqasi, sonlari va oyoqlariga darra bilan urganini aytgan.
Eronning shariat talqiniga asoslangan qonunchiligiga koʻra, balogʻat yoshidan oshgan ayollar va qizlar sochlarini hijob bilan yopishlari hamda qomatlarini yashiradigan uzun, keng kiyimlar kiyishlari shart.
2022 yilda Islom Respublikasida 22 yoshli kurd ayoli Mahsa Aminining hijobni «notoʻgʻri» oʻraganlikda ayblanib, Tehronda axloq politsiyasi tomonidan hibsga olinganidan keyin hibsxonada vafot etishi ortidan ommaviy norozilik namoyishlari boshlanib ketgan edi.
Diniy tuzumga qarshi butun mamlakat boʻylab oʻtkazilgan namoyishlarda ayollar roʻmollarini yoqib yuborishdi yoki havoda silkitishdi, xavfsizlik kuchlarining bostirishi natijasida yuzlab odamlar halok boʻldi.
Oʻshandan beri koʻplab ayollar va qizlar kiyinish qoidalariga ochiqchasiga boʻysunmay, jamoat joylarida sochlarini yopishni butunlay toʻxtatdilar. Rasmiylar bunga vaqti-vaqti bilan hibsga olishlar, ogohlantirishlar, tadbirkorlik subʼyektlarini yopish va boshqa choralar bilan javob qaytarmoqda.
Shu oy boshida hijob talablarining bajarilishini muhokama qilar ekan, konservativ siyosatchi va Maqsadga muvofiqlikni aniqlash kengashi aʼzosi Gʻolamali Haddod-Adel — u shuningdek, Oliy rahbar Mujtabo Xomeyniyning qaynotasi hisoblanadi — Eronning AQSh va Isroil bilan urushi tufayli rasmiylar «hozircha bu frontda kerakli darajada faol boʻla olmasliklarini» aytdi.
Urush fevral oyi oxirida, Eron xavfsizlik kuchlari mamlakatdagi iqtisodiy inqiroz tufayli kelib chiqqan navbatdagi ommaviy norozilik namoyishlarini shafqatsizlarcha bostirib, minglab odamlarni oʻldirganidan bir necha hafta oʻtib boshlandi.