«Birinchi ishimga joylashish uchun sahnada chiqish qilganman» — ishga qabul qilishni musobaqaga aylantirayotgan firmalar

«Birinchi ishimga kirish uchun sahnada chiqish qildim» - ishga qabul qilishni musobaqaga aylantirayotgan kompaniyalar

Yumi Liberman L'Oréal kompaniyasida toʻliq stavkali ishga kirish arafasida turibdi

Yumi Liberman oʻzini hakamlar hayʼati va 300 kishilik tomoshabinlar oldida, sahnada chiqish qilishi kerak boʻlgan vaziyatda koʻrdi.

Ammo qoʻshiq aytish, raqsga tushish yoki biror cholgʻu asbobini chalish oʻrniga, u va uning ikki doʻsti 2024 yilda Londondagi kontsert zalida kosmetika giganti L'Oreal kompaniyasida toʻliq stavkali ish oʻrniga ega boʻlish umidida biznes gʻoyani taqdim etishayotgan edi.

«Bu menga bolaligimda sport musobaqalarida qatnashganimni va bosim juda kuchli boʻlganini eslatdi», deydi hozirda 24 yoshli Liberman. «Ammo qandaydir tarzda siz shunchaki jarayonga kirishib ketasiz».

U va uning doʻstlari Frantsiya kompaniyasi tomonidan tashkil etilgan, yoshlar oʻz mahsulot va biznes gʻoyalarini taqdim etadigan Brandstorm xalqaro musobaqasining Buyuk Britaniya finaliga qadar yetib borishdi.

Ularning soch parvarishi ilovasi boʻyicha taklifi Buyuk Britaniyada gʻoliblikni qoʻlga kiritdi va ular oʻsha yili Parijda boʻlib oʻtgan global finalga yoʻl olib, u yerda uchinchi oʻrinni egallashdi.

Faqat birinchi oʻrinni egallagan jamoa aʼzolarigagina avtomatik ravishda toʻliq stavkali ish taklif qilindi, ammo Liberman kompaniyaning yuqori lavozimli rahbarlarida yetarlicha taassurot qoldira oldi va marketing menejmenti boʻyicha stajirovkaga yoʻllanma oldi, bu esa keyinchalik toʻliq stavkali lavozimga olib boradi.

Ishga qabul qilishning X Factor uslubidagi tanlovlarga aylanishi va mukofot sifatida ish oʻrinlarining taklif etilishi kompaniyalar uchun reklama va qiziqish uygʻotadi. Ammo unda ishtirok etayotgan yoshlar uchun bu hayajonlimi yoki adolatsizlikmi?

Hozirgi global iqtisodiy sharoitda koʻplab mamlakatlarda yoshlar oʻrtasidagi ishsizlik darajasi milliy oʻrtacha koʻrsatkichdan yuqori, chunki kompaniyalar yangi ishchilarni yollashga ikkilanishmoqda. Buyuk Britaniyada yoshlar oʻrtasidagi ishsizlik darajasi 16,2 foizni tashkil etadi.

L'Oreal kabi musobaqalar umid bagʻishlashi mumkin. Ammo bu yil butun dunyo boʻylab ariza topshirgan 380 000 kishining (bu 2025 yildagi 240 000 dan 58 foizga koʻp) aksariyati hech narsa yuta olmadi.

L'Oreal kompaniyasi BBC'ga maʼlum qilishicha, Brandstorm yaxshi natija bermoqda, chunki u kompaniyaga potentsial nomzodlarning kengroq doirasini, jumladan, ilgari u yerda ishlash haqida hech qachon oʻylab koʻrmagan yoshlarni jalb qilishga yordam beradi.

Biroq, Liberman musobaqaning tizimli formati unga maʼqul kelganini aytsa-da, shunga oʻxshash ishga qabul qilish tanlovlarida qatnashgan boshqalar bunga tanqidiyroq yondashishadi.

Melissa Alkruz hozirda Nyu-Yorkda joylashgan AQSh koʻchmas mulk kompaniyasida marketingda ishlaydi, ammo u ilgari MTV'da xuddi shu ishni qilgan.

MTV'da ishlab yurgan vaqtida u lavozimini oshirish uchun ichki musobaqada qatnashgan va uning aytishicha, bu tanlov «bake-off» (pishiriq tanlovi) deb atalgan. Nomzodlar homiylik va marketing kampaniyalarini ishlab chiqishlari, soʻngra ularni yetti kishilik xonada taqdim etishlari kerak edi.

«Bu hatto tajribali mutaxassisni ham choʻchitib yuboradi. Men yakunda ishga kirdim, lekin gʻalaba qozongan boʻlsam ham, bu jarayon menga yoqmadi», deydi Alkruz.

Uning aytishicha, u allaqachon kompaniyada masʼuliyatli toʻliq stavkali ishga ega boʻlgan va keyin undan boʻsh vaqtida musobaqa uchun «bir nechta yirik loyihalarni yakunlash kutilgan».

Ilgari ishga qabul qilish boʻyicha konsultant boʻlgan, hozirda kitob muallifi, maʼruzachi va rekruterlar treneri Katrina Kolliyer nomzodlardan katta miqdordagi vaqtni bepul sarflashni talab qilishi mumkin boʻlgan musobaqaga asoslangan ishga qabul qilish jarayonlari «iqtisodiy kamsitish»ga aylanishi mumkinligidan xavotirda.

«Hamma ham cheklangan miqdordagi lavozimlardan birini qoʻlga kiritish imkoniyati uchun sinovlarda qatnashishga vaqt, ehtimol oylab vaqt ajrata olmaydi», deydi u. «Bu faqat moliyaviy jihatdan baquvvat oilalardan boʻlgan odamlargina oldinga intilishini anglatadimi?

Bu, masalan, ota-onasining moliyaviy koʻmagiga ega boʻlmagan iqtidorli arizachilarni ishtirok eta olmaydigan holatda qoldirmaydimi?»

Gartner tadqiqot firmasining isteʼdodlarni jalb qilish boʻyicha katta direktori Jeymi Konning aytishicha, musobaqaga asoslangan ishga qabul qilish, ehtimol, saqlanib qoladi, chunki ish beruvchilarga nomzodlarni anʼanaviy suhbat jarayoniga qaraganda baholash osonroq tuyuladi.

Biroq u tashkilotlar ish izlovchilardan qanchalik koʻp narsa talab qilayotganlariga ehtiyot boʻlishlari kerakligiga qoʻshiladi. «Va ular fikr-mulohaza bildirishga eʼtibor qaratishlari kerak... toki nomzodlar tanlanmagan taqdirda ham oʻz qobiliyatlarini oshira olsinlar».

Psixolog Amanda Potter musobaqa tadbirlari orqali ishga qabul qilish ekstravertlarga ustunlik berishi, vazminroq xarakterdagi odamlarni esa noqulay ahvolga solib qoʻyishidan xavotirda.

«Bunday yondashuv har xil turdagi odamlarni ariza topshirishga undaydimi yoki maʼlum toifadagi odamlar bunday baholash usullaridan qochishadimi?» deydi u. «Bu tashkilotning [yakunda] faqat gʻalaba qozonishni istovchi, shuhratparast, raqobatbardosh odamlar bilan toʻlib ketishiga olib kelishi mumkin, bu esa boshqalarning zarariga ishlashi ehtimoldan xoli emas».

Biroq, ogʻir disleksiya bilan yashaydigan Libermanning aytishicha, standart ishga qabul qilish jarayoni va unga tegishli baholashlardan oʻtish u uchun qiyinroq boʻlar edi.

Bu shuningdek, uning universitetni tamomlagandan soʻng hech qanday ishsizlik davrini boshdan kechirmaganini anglatardi. Buning oʻrniga u toʻgʻridan-toʻgʻri oʻzi tanlagan sohaga kirib bordi, buni u oʻz tengdoshlarining hammasi haqida ham ayta olmaydi.

«Mening juda nufuzli oilalardan chiqqan, oʻta maʼlumotli, 1000 dan ortiq ish oʻrniga hujjat topshirgan va ishsiz yurgan doʻstlarim juda koʻp».