“Barcha maktab bitiruvchilari oliy ma’lumotli bo‘lishi kerak degan qarash noto‘g‘ri” — Kongratbay Sharipov
So‘nggi yillarda OTMga kirishda o‘tish balini (56,7) to‘plolmaganlar ulushi qisqarmoqda, dedi oliy ta’lim vaziri Kongratbay Sharipov. U ushbu tendensiyani maktablardagi ta’lim sifati ortishi bilan izohladi. Shuningdek, u barcha bitiruvchilar oliy ma’lumotli bo‘lishi kerak degan qarash noto‘g‘ri ekanini qo‘shimcha qildi.
“Barcha maktab bitiruvchilari oliy ma’lumotli bo‘lishi shart degan fikr noto‘g‘ri”, — deya ta’kidladi Kongratbay Sharipov.
Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri Kongratbay Sharipovning 14-avgust kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan xalqaro anjumanda Gazeta muxbiriga bergan intervyusida ma’lum qilishicha, so‘nggi to‘rt yil ichida oliy ta’limga kirish imtihonlarida minimal ballni to‘play olmagan abituriyentlar ulushi 46 foizdan 34 foizga kamaygan.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, “Barcha maktab bitiruvchilari oliy ma’lumotli bo‘lishi kerak degan qarash noto‘g‘ri. Mehnat bozorida oliy ta’limga bo‘lgan ehtiyoj taxminan 30 foizni tashkil etadi. Bu nafaqat O‘zbekistonda, balki butun dunyoda ham shunday. Qolgan 70 foiz yoshlar o‘rta maxsus ta’limga ega bo‘lishlari mumkin”.
Kongratbay Sharipov (Foto: Oliy ta’lim vazirligi) ta’kidlashicha, kirish imtihonlarida past ball to‘plagan abituriyentlar soni yildan yilga kamayib bormoqda.
“Biz yaqinda oxirgi to‘rt yildagi natijalarni tahlil qildik. To‘rt yil avval o‘tish balining eng quyi chegarasi bo‘lgan 56,7 balldan past natija qayd etgan abituriyentlar ulushi 46 foizni tashkil etgan bo‘lsa, bugungi kunda bu ko‘rsatkich 34 foizga tushgan. 56,7 balldan yuqori natija qayd etganlar soni esa 74 foizga yetdi. Past ball olayotgan yoshlar sonining kamayishi ijobiy tendensiya bo‘lib, maktablarda ta’lim sifati yaxshilanayotgani va ta’lim tizimida o‘zgarishlar ro‘y berayotganidan dalolat beradi”, — dedi Kongratbay Sharipov.
Ma’lumot uchun, 2025-yilda o‘tish balini to‘play olmaganlar ulushi 41,29 foizni, 2024-yilda esa 46,9 foizni tashkil etgan edi.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi asosiy vazifalardan biri mehnat bozori talabiga mos kadrlar tayyorlash va yoshlarning kelajakda ishsiz qolib ketishining oldini olishdan iborat.
“Bu yil 36 mingta grant o‘rni belgilangan. Shuningdek, qariyb 200 ming nafar talaba kontrakt asosida tahsil oladi. Bu raqamlar Iqtisodiyot vazirligi tomonidan taqdim etilgan mehnat bozori ehtiyojlari asosida shakllantirilgan. Biz yo‘nalishlar va qabul soni bo‘yicha aniq topshiriqlar olganmiz”, — deya qo‘shimcha qildi u.
Uning ta’kidlashicha, oliy ta’lim muassasalarida mehnat bozori ehtiyojidan kelib chiqqan holda yangi ta’lim yo‘nalishlari ham ochilmoqda.
Eslatib o‘tamiz, 2018-yilda O‘zbekiston ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish bo‘yicha Davlat komissiyasi tomonidan respublika oliy ta’lim muassasalariga davlat grantining minimal o‘tish bali 68 ball (eng yuqori o‘tish bali 189 ballning 36 foizi), to‘lov kontraktning minimal o‘tish bali esa 56,7 ball (eng yuqori o‘tish balining 30 foizi) etib belgilangan edi.
Amaldagi tartibga ko‘ra, test imtihonlari natijalari bo‘yicha o‘qishga kira olmagan abituriyentlarga ro‘yxatdan o‘tishda tanlangan barcha bakalavriat ta’lim yo‘nalishlaridan birida tabaqalashtirilgan to‘lov kontrakt asosida (super kontrakt) o‘qish imkoniyati berilgan. Minimal o‘tish balidan (56,7 balldan) kam ball to‘plagan abituriyentlarga ham birinchi o‘quv yilida super kontrakt miqdorining 2 barobariga teng to‘lovni amalga oshirish sharti bilan o‘qishga kirish huquqi berilgan.