Argentina bahsli Folklend orollaridagi neft kompaniyalariga sanksiya kiritish bilan tahdid qildi
Argentina bahsli Folklend orollaridagi neft kompaniyalariga sanksiyalar bilan tahdid qildi
Argentina prezidenti Haver Miley Britaniya nazorati ostidagi hududga oid da’volarni kuchaytirib, Folklend orollarida neft qazib olayotgan kompaniyalarga sanksiya qo‘llashini ma’lum qildi. U bu haqda 3-sentyabr kuni milliy televideniye orqali qilgan murojaatida gapirdi.
Bu bayonot AQSH prezidenti Donald Tramp ushbu orollar bo‘yicha Amerikaning neytral pozitsiyasini qayta ko‘rib chiqayotganini aytganidan bir necha kun o‘tib yangradi. Mileyning aytishicha, Argentina Las Malvinas deb ataydigan bu orollarda neft kompaniyalarining qidiruv ishlari mamlakat manfaatlariga jiddiy tahdid soladi. U bu fikrni Argentina urushda Britaniyadan mag‘lub bo‘lganidan 44 yil o‘tib bildirdi.
Trampning ittifoqchisi bo‘lgan Miley AQSH pozitsiyasidagi ehtimoliy o‘zgarishlarga to‘xtalib, “o‘zgarishlar shamoli” Argentinaning foydasiga esayotganini aytdi. U mamlakat suvereniteti buzilishiga qarshi choralarni kuchaytiradigan qonun loyihasini Kongressga yuborayotganini ham bildirdi.
1833-yildan beri hududni nazorat qilib kelayotgan Britaniya 4-sentyabr kuni o‘z pozitsiyasi o‘zgarmasligini ma’lum qildi.
“Orollar Britaniyanikidir va shunday bo‘lib qoladi, chunki orol aholisining mutlaq ko‘pchiligi buni qo‘llab-quvvatlaydi”, deb yozdi Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri Ed Milibend X tarmog‘ida.
U xalqaro huquqqa asoslangan o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqi ustuvor ekanini va Britaniya uni qat’iy himoya qilishini qo‘shimcha qildi. Britaniya mudofaa vaziri Ues Striting esa Mileyning gaplari Argentina ichki siyosatini aks ettirishini ta’kidladi.
Avvalroq Miley Folklendga oid da’volarni diplomatik yo‘l bilan hal qilishni afzal ko‘rardi. Ammo so‘nggi oylarda neft qazib olishning kuchayishi va Trampning orollar haqidagi tez-tez bayonotlari ortidan u yanada qat’iy pozitsiyaga o‘tdi.
Tramp 3-sentyabr kuni GB News kanaliga bergan intervyusida Britaniya orollar uchun qayta urushishga tayyor ekaniga ishonchi komil emasligini aytdi.
“Sizlarda bunga imkoniyat bormi-yo‘qmi, bilmayman. Folklend masalasi juda qiziq, chunki mamlakatingiz 20-25 yil oldingi mamlakat emas”, dedi Tramp Britaniyani nazarda tutib.
AQSHning Folklend bo‘yicha pozitsiyasini o‘zgartirishi Eron bilan urushda Amerika harbiy amaliyotlarini qo‘llab-quvvatlamagan NATO ittifoqchilariga bosim o‘tkazish uchun 2026-yil boshida Pentagon ko‘rib chiqqan variantlar orasida bor edi.
1982-yilda Argentinaning bostirib kirishidan so‘ng Britaniyaning o‘sha paytdagi bosh vaziri Margaret Tetcher Janubiy Atlantikaga harbiy-dengiz kuchlarini yuborgan edi. 74 kunlik janglardan keyin Britaniya orollar ustidan nazoratni qaytarib olgan, to‘qnashuvlarda esa 900 dan ortiq odam halok bo‘lgan.
Miley 2023-yilda Tetcherni buyuk yetakchi deb atagan edi. Biroq 3-sentyabrdagi murojaatida u Britaniyani endi tanazzulga yuz tutayotgan mamlakat deb ta’rifladi.
Orollar Argentinaning kelajagi ekanini aytgan Miley Kongressga “Milliy suverenitetni himoya qilish to‘g‘risida”gi shoshilinch qonun loyihasini yuborishini bildirdi. Hujjat orollar atrofidagi ruxsatsiz amaliyotlar uchun jazolarni kuchaytirishni, sanksiyalarni yetkazib beruvchilarga ham tatbiq etishni va qonunchilikni tabiiy resurslarga ta’sir qiluvchi boshqa faoliyatlarga ham kengaytirishni nazarda tutadi.
Folklend orollaridan taxminan 140 mil shimolda joylashgan “Dengiz sheri” (Sea Lion) neft konini Tel Aviv birjasida ro‘yxatga olingan Navitas Petroleum kompaniyasi boshqaradi. London birjasidagi Rockhopper Exploration kompaniyasi ham uning aksiyadorlari orasida bor.
2010-yilda kon birinchi marta burg‘ulanganida, Argentina buni noqonuniy deb baholagan edi. Kon taxminan 1,7 milliard barrel neft zaxirasiga ega deb hisoblanadi, bu esa uni jahon miqyosidagi yirik kashfiyotga aylantiradi.