AQŞ kosmosda ulkan hisoblaş tarmoğini yaratmoqçi
Amerikaning Cowboy Space kompaniyasi yuqori bosqiçi orbitaga çiqqaç sunʼiy intellekt uçun data-markaz vazifasini bajaradigan Big Iron raketasi loyihasini namoyiş etdi. Kompaniya şu usulda Yerga yaqin past orbitaga 20 mingta hisoblaş markazini joylaştirmoqçi.
AQŞ kosmosda ulkan hisoblash tarmog‘ini yaratmoqchi
Kaliforniyadagi Cowboy Space kompaniyasiga Robinhood platformasi hammuassisi Bayju Bxatt asos solgan. Kompaniya kosmik data-markazlarni ham, ularni orbitaga olib chiqadigan raketalarni ham mustaqil ishlab chiqarishni rejalashtirmoqda.
Bxatt Big Sky Rising tadbirida yangi raketa Big Iron deb atalishini ma’lum qildi. Orbitada ishlaydigan data-markaz ham shu nomni oladi: kompaniya raketa va sun’iy yo‘ldoshni yagona tizim sifatida loyihalashtirgan.
Asosiy g‘oyaga ko‘ra, raketaning yuqori bosqichi orbitaga chiqqandan keyin hisoblash uskunalari o‘rnatilgan sun’iy yo‘ldosh sifatida ishlashda davom etadi. Kompaniya bu yondashuv konstruksiyadagi ortiqcha qismlar va massani kamaytirishga yordam berishini ta’kidlamoqda.
Loyihaga ko‘ra, zanglamaydigan po‘latdan tayyorlanadigan raketaning balandligi 86 metr, diametri esa 4,7 metr bo‘ladi. U Cowboy Space ishlab chiqayotgan Clydesdale dvigatellari bilan jihozlanadi.
Birinchi bosqichga to‘qqizta, ikkinchi bosqichga esa bitta dvigatel o‘rnatilishi rejalashtirilgan. Dvigatellar soni bo‘yicha xuddi shunday sxema SpaceX kompaniyasining Falcon 9 raketasida ham qo‘llanadi.
Big Iron’ning birinchi bosqichi qayta foydalanishga mo‘ljallangan. Taqdimotda ko‘rsatilgan kompyuter animatsiyasida u Yerga qaytib, dengizdagi platformaga qo‘nishi aks etgan. Bu Falcon 9 birinchi bosqichlarini qaytarish usuliga o‘xshaydi.
Raketaning yuqori bosqichi esa orbitada qolib, Big Iron sun’iy yo‘ldoshiga aylanadi. Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, apparatning massasi taxminan 15 tonna bo‘ladi. Quyosh panellari yoyilgandan keyin uning uzunligi 132 metrga yetadi.
Raketaning tashqi qoplamasi ham orbitada yangi vazifani bajaradi — u data-markazning radiatoriga aylanadi. Radiator grafik protsessorlar ishlayotganda ajraladigan issiqlikni nurlanish orqali kosmosga chiqaradi.
Har bir apparatga grafik protsessorlar — GPU o‘rnatilgan beshta server stoykasini joylashtirish rejalashtirilgan. Kompaniya har bir orbital data-markazni taxminan bir megavatt quvvatli tizim sifatida ta’riflamoqda. Bu yerda megavatt elektr quvvatini ifodalaydi.