O‘zbekistonda armaturani markirovkalash va qonunbuzarliklar uchun javobgarlikni kuchaytirish taklif etildi

O‘zbekistonda armaturani belgilash va qonunbuzarliklar uchun javobgarlikni kuchaytirish taklif etildi. Qurilish armaturasi bozorini nazorat qilishni kuchaytirish, mahsulotlarni raqamli belgilashni joriy etish, kuzatuv tizimini yaratish va qonunbuzarliklar uchun javobgarlikni kuchaytirish takliflari prezident Shavkat Mirziyoyevga Bekobodga tashrifi chog‘ida taqdim etildi.

Taqdimotda O‘zbekistondagi amaldagi tartib Yevropa Ittifoqi, Turkiya va Yaponiya tajribasi bilan solishtirildi. Slayd “O‘zbekiston 24” telekanali orqali namoyish etildi.

Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda armatura muvofiqligi sertifikatlashtirish orqali baholanadi (Yevropa Ittifoqi va Turkiyada — deklaratsiya, Yaponiya esa — sinov orqali), muvofiqlik belgisi esa ixtiyoriy hisoblanadi (boshqa mamlakatlarda — CE, TSE, JIS).

Shuningdek, bozorni nazorat qilish bo‘yicha aniq vakolatlarga ega yagona davlat organi yo‘q, axborot tizimlari o‘zaro integratsiya qilinmagan, mahsulotlarni kuzatish tizimi mavjud emas (ko‘rsatilgan mamlakatlarda esa QR-kodli belgilash qo‘llaniladi).

Texnik tartibga solish agentligi direktori Akmal Jumanazarovning ma’lum qilishicha, O‘zbekistonning armaturaga bo‘lgan yillik ehtiyoji 3,7 million tonnani tashkil etadi.

Mamlakatda yiliga 3,2 million tonna armatura ishlab chiqaradigan 11 ga yaqin mahalliy ishlab chiqaruvchi faoliyat yuritmoqda, ularda 24 ta sertifikat mavjud. Qolgan ehtiyoj (0,5 million tonna) esa 151 ta sertifikatga ega 32 ta importyor hisobiga qoplanadi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, xorijiy tajribani o‘rganishdan so‘ng prezidentga bozorni nazorat qilishning yangi tizimi bo‘yicha takliflar taqdim etilgan.

“Davlatimiz rahbari yangi tizimni, xususan, belgilash tizimini joriy etish bo‘yicha topshiriq berdi. Bu belgilash nima beradi? U ishlab chiqarish yoki importdan tortib qurilish obyektigacha bo‘lgan butun zanjirni to‘liq kuzatish imkonini beradi,” — dedi Akmal Jumanazarov.

Xususan, Turkiyadagi IDIS tizimi namunasida armaturani belgilashni joriy etish taklif qilinmoqda. Davlat xaridlari va bojxona organlari tizimlarini boshqa davlat axborot tizimlari bilan integratsiya qilish rejalashtirilgan.

Bundan tashqari, “qora ro‘yxat"ga kiritilgan mahsulotlar elektron xaridlarda ishtirok etishiga yo‘l qo‘ymaslik taklif etilmoqda.

Yana bir taklif xalqaro standartlar talablarini, jumladan, siklik sinovlar va armaturaning korroziyaga chidamliligini tekshirishni joriy etishga taalluqli.

Hukumat mahsulot muvofiqligini baholovchi vakolatli organni tashkil etish imkoniyatini ham ko‘rib chiqmoqda. Yevropaning NANDO tizimi namunasida bunday organlar reyestrini yuritish va ular orqali armaturaning xavfsizlik talablariga muvofiqligini baholash taklif qilinmoqda.

Talablarga javob bermaydigan armaturani utilizatsiyaga yuborish taklif etilmoqda. Qonunbuzarlikka yo‘l qo‘ygan quruvchilar uchun ochiq xaridlarda ishtirok etish va shartnomalar tuzish huquqini besh yilgacha cheklash mumkin.

Sifatsiz armaturani shunchaki muomaladan chiqarish emas, balki uni tovar-xomashyo birjasi yoki elektron auksion orqali metallolom sifatida sotish taklif etilmoqda. Keyin metallurgiya korxonalari, jumladan, “O‘zmetkombinat” uni qayta eritib, xomashyo sifatida yana foydalanishi mumkin bo‘ladi.

Taqdimotda, shuningdek, 17 ta holatda laborator