Navbat Suvaysh kanaliga: Misrdagi port dron hujumiga uchradi
Navbat Suvaysh kanaliga: Misrdagi port dron hujumiga uchradi
Misrning O‘rta Yer dengizi sohilidagi Damyetta portida ikki gaz tashuvchi kemada dron hujumi natijasida yong‘in kelib chiqdi. Bu voqea AQSH va Eron o‘rtasidagi urush avj olayotgan bir paytda Saudiya Arabistoni neftining eksporti uchun so‘nggi yirik yo‘llardan biri bo‘lgan Suvaysh kanali orqali yuk tashishga yangi tahdid solmoqda.
Misr Vazirlar Mahkamasi 30-iyul kuni noma’lum dron Damyetta portidagi ikkita kemada yong‘inga sabab bo‘lganini e’lon qildi. Hujum uchun javobgarlikni hech kim o‘z zimmasiga olmadi. Ushbu port O‘rta Yer va Qizil dengizni bog‘laydigan Suvaysh kanali yaqinida joylashgan.
Manbalarga ko‘ra, dron Amerikaning "Energos Winter" gaz saqlash tankeriga teggan. Natijada kelib chiqqan yong‘in ikkinchi kema bortiga ham o‘tgan.
**Eronning munosabati**
Eron Damyettadagi hujumga aloqadorligini rad etdi. Mamlakat tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi ijtimoiy tarmoqda shunday yozdi:
“Misr mintaqadagi muhim do‘stimiz va hamkorimizdir, uning xavfsizligi biz uchun juda muhim. Hammamiz mintaqaviy tinchlikka putur yetkazishga qaratilgan Isroil fitnalari va soxta operatsiyalaridan ogoh bo‘lishimiz kerak”.
Besh oydan beri davom etayotgan urush allaqachon global energiya savdosining muhim yo‘lagi bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozi orqali kemalar qatnovini deyarli to‘xtatib qo‘ydi. Ushbu nizo boshlanishidan oldin Ummon va Eron o‘rtasidagi suv yo‘li orqali dunyo neft va suyultirilgan gaz ta’minotining beshdan bir qismi o‘tar edi. Hozirda bu bo‘g‘oz tinchlik muzokaralaridagi asosiy to‘siq va to‘qnashuvlarning qaynoq nuqtasiga aylangan.
**Saudiya ko‘p millatli koalitsiya tuzishni taklif qilmoqda**
Eronga ittifoqchi bo‘lgan husiylar 20-iyul kuni Saudiya Arabistoniga qarshi dengiz blokadasini e’lon qildi. Bu bilan ular urushda AQSH va uning ittifoqchilariga qarshi yangi front ochdi.
Husiylarning so‘nggi hujumlari sababli London dengiz sug‘urtasi bozori 30-iyul kuni Qizil dengizdagi “yuqori xavf” zonasini kengaytirdi. Endi bu zonaga Saudiya portlariga tutash dengiz qirg‘oqlari ham kiritildi.
Saudiya Arabistoni 30-iyul kuni Qizil dengiz mintaqasida xalqaro yuk tashish va energiya yetkazib berish yo‘llarini himoya qilish uchun ko‘p millatli dengiz mudofaa koalitsiyasini tuzish rejasini ilgari surdi.
**Suvaysh kanali va SUMED quvuri atrofidagi xavotirlar**
Energetika tahlilchilarining ta’kidlashicha, Misr hududida ikkita gaz tankeriga qilingan dron hujumi Suvaysh kanali va unga tutash quvur xavfsizligi bo‘yicha xavotirlarni qayta uyg‘otdi. Bu yo‘llar Eron urushi boshlanganidan beri Saudiya neftini eksport qilishda juda muhim rol o‘ynab kelayotgan edi.
Kpler bozor razvedka kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, Saudiya neftining va boshqa yuklarning katta qismi Qizil dengiz orqali shimolga — Suvaysh kanali va SUMED quvuri tomon yo‘naltirilmoqda. Biroq osiyolik mijozlar uchun bu yuklar Adan ko‘rfazi orqali emas, Afrika qit’asini aylanib o‘tishi kerakligini, bu esa yo‘lni uzaytirishini anglatadi.
**Hormuz bo‘g‘ozi bo‘yicha muzokaralar**
Reuters agentligiga ma’lum bo‘lishicha, Ummon Ko‘rfaz davlatlari tomonidan qo‘llab-quvvatlangan rejani Eronga taqdim etgan. Reja Hormuz bo‘g‘ozini boshqarish va undan foydalanganlik uchun ixtiyoriy yig‘imlar undirishni nazarda tutadi.
Eron Ummon taklifini ochiqchasiga rad etgan bo‘lsa-da, ILNA axborot agentligi Eron Tashqi ishlar vazirligi vakili Ismoil Baqoiyga tayanib Ummon bilan bo‘g‘oz bo‘yicha muzokaralar davom etayotganini ma’lum qildi.