Юзлаб дам олиш уйлари режалаштириш рухсатномасиз фаолият юритмоқда
Янги маълумотларга кўра, Эдинбургда юзлаб дам олиш кунлари учун ижарага бериладиган кўчмас мулк объектлари режалаштириш рухсатномаси рад этилганига қарамай фаолият юритмоқда.

Юзлаб таътил турар жойлари режалаштириш рухсатномасисиз фаолият юритмоқда
Янги рақамлар шуни кўрсатадики, Эдинбургдаги юзлаб таътил учун ижарага бериладиган кўчмас мулк объектлари режалаштириш рухсатномаси рад этилганига қарамай, ҳамон фаолиятини давом эттирмоқда.
Уй-жой ҳимоячилари томонидан ўтказилган таҳлил шуни кўрсатадики, шаҳардаги қисқа муддатли ижара (STL) сифатида лицензияланган 1 754 та яхлит хонадоннинг 800 таси бўйича режалаштириш аризалари рад этилган.
Бироқ, уларда лицензия бўлгани сабабли, улар объектларни Airbnb каби сайтларда реклама қилишда давом этишлари мумкин.
Фаоллар Эдинбург шаҳар кенгашидан ўз ижро ваколатларидан теш-теш фойдаланишни, жумладан, режалаштириш рухсатномасига эга бўлмаган эгаларини жаримага тортишни талаб қилмоқда, операторлар эса 2023 йилда жорий этилган STL қоидалари тўғри ишламаётганини таъкидламоқда.
Эдинбург шаҳар кенгашининг билдиришича, унинг лицензиялаш сиёсати таътил турар жойларининг хавфсиз ва тегишлича тартибга солинишини таъминлашга ёрдам бермоқда.
Янги қоидалар уй-жойга бўлган талаб ва антиижтимоий хулқ-атвор муаммосини, айниқса, Эдинбург каби гавжум жойларда ҳал қилиш учун жорий этилган эди.
STL турар жойини таклиф қилувчи ҳар бир киши лицензияга эга бўлиши керак, акс ҳолда тақиқга ва 2 500 фунт стерлинггача жаримага тортилади.
Бўш хона ёки бутун бир мулк доимий равишда ижарага берилишига қараб, турли хил лицензиялаш қоидалари қўлланилади.
2022 йил сентябрь ойида шаҳарда назорат ҳудуди жорий этилганидан кейин фаолият бошлаган ҳар қандай STL, агар мулк эгаси у ерда доимий яшамаса, режалаштириш рухсатномасига ҳам эга бўлиши керак.
Қоидаларда, шунингдек, ушбу санагача қисқа муддатли ижарага айланиб бўлган баъзи турар жой объектларига ҳам режалаштириш рухсатномаси талаб қилиниши белгиланган.
Соҳа мутахассисларининг таъкидлашича, реалликда эндиликда ҳар бир яхлит уйдан режалаштириш розилиги талаб қилиниши кутилмоқда ва аризаларнинг аксарияти рад этилмоқда.
Ливинг Рент ва Леитҳ Ҳарбоур & Newhaven Community Council жамоатчилик учун очиқ бўлган режалаштириш ва лицензиялаш ёзувларини таҳлил қилди.
Аниқланишича, жорий йилнинг 6 сентябрь ҳолатига кўра, 1 754 та яхлит хонадон ёки уй тегишли лицензияга эга бўлган.
Сўзсиз кўпчилик — 1 225 та мулк — режалаштириш рухсатномасига эга бўлмаган. Баъзи ҳолларда бу ариза топширилмагани сабабли бўлса, бошқаларида рухсатнома рад этилган.
Амалдаги STL лицензиясига эга объектлар орасида 800 тасининг режалаштириш розилиги рад этилган ва кейинчалик апелляция бўйича ҳам рухсат берилмаган.
Шунга қарамай, ушбу таътил турар жойлари лицензия муддати тугагунига қадар фаолиятини давом эттириши мумкин, бу одатда берилганидан кейин бир йилдан уч йилгача давом этади.
Кўп хонадонли турар жой биноларидаги ёки қисқа муддатли ижара объектлари юқори тўпланган ҳудудлардаги мулклар режалаштириш розилиги рад этилаётганлар қаторига киради.
Режалаштириш қонунчилигининг ҳар қандай бузилишида бўлгани каби, кенгаш рухсатсиз фаолият юритаётган STL эгаларига қарши чора кўриши мумкин, аммо чора кўриш автоматик равишда амалга оширилмайди ва «оқилона ва мутаносиб» мулоҳаза асосида амалга оширилади.
Эдинбургда лицензия олиш учун ариза топширувчилар ё аллақачон тўғри режалаштириш рухсатномасига эга бўлиши ёки уни олиш учун ариза топшириш жараёнида бўлиши керак.
Фаолларнинг айтишича, баъзи мулк эгалари лицензияга ариза топшириш билан бир вақтда режалаштириш аризасини топшириб, лицензия таъминлангач, режалаштириш аризасини қайтариб олиш орқали «тизимни айланиб ўтмоқда».
Living Rent таҳлили шуни кўрсатдики, лицензияланган яхлит мулк STLларининг 465 таси режалаштириш аризасини бир марта қайтариб олган, 110 таси эса бирдан ортиқ аризани қайтариб олган.
Унинг айтишича, кенгаш режалаштириш ва лицензиялаш тизимини таъминлаш учун етарлича иш қилмаяпти ва Шотландия ҳукуматининг қонунчилиги мақсадга мувофиқ эмас.
«Қонунда катта тирқиш бор, ундан юзлаб STL эгалари фойдаланмоқда ва бу аҳолига азият етказмоқда», деди у.
«Шотландия вазирлари уйғонишлари ва вазиятни англашлари керак. Бу қонунчиликда оғилхона эшигидек катта тирқиш бор ва улар уни ёпиш учун шошилинч чоралар кўришлари керак.»
Living Rent тарғибот гуруҳидан Найелл Робб кенгаш ижро механизмини кучайтириши кераклигини айтди.
«STLларнинг аксариятида етарли режалаштириш рухсатномаси йўқлиги уй эгалари ижарачилар ва маҳаллалар ҳисобидан фойда кўриш учун кучсиз қонунчилик ва назоратнинг йўқлигидан қандай фойдаланаётганини кўрсатади», деди у.
«Фақат фойдани ўйлайдиган таътил ижараси уй эгалари туфайли жамоалар тобора заифлашмоқда.
Уларнинг ҳаракатлари туфайли шаҳарнинг ҳар кунги ҳаётини таъминлаб турган аҳоли жуда юқори ижара ҳақи ва уй-жой етишмаслиги сабабли сиқиб чиқарилмоқда.»
Лейт аҳолиси Кэти Бил ўз зинапоясидаги STLда қолаётган меҳмонлар билан боғлиқ бир нечта ҳодисаларга дуч келган.
«Бу доимий шовқин, доимий одамлар алмашинуви, йўлакдаги бегоналар», деди у.
«Бирга яшаганингизда ва қўшниларингизни таниганингизда, ҳамманинг ўз кундалик тартиби бўлади ва ҳамма бир-бирига жуда эътиборли бўлади.
Бироқ кўчада ғилдиракли чемоданлар овозини эшитганингизда юрагингиз орқага тортиб кетади.»
Билнинг айтишича, меҳмонлар йўлакларда югуриб юрган, зинапоядаги сингнал тугмаларини босган ва деразадан кўчага буюмларнилоқтирган ҳолатлар бўлган.
У қўшимча қилди: «Шовқин бўйича шикоятлар билан полицияга қўнғироқ қилишга мажбур бўлдик. Мен жуда чидамлиман деб ўйлайман, лекин бу сизни чарчатади, чунки янги одамлар доимий равишда алмашиб туради. Ким келиши шунчаки таваккалчилик.»
«Биз Эдинбургга ташриф буюрувчиларни албатта қутлаймиз», дея қўшимча қилди у. «Фақат улар тўғри жойларда бўлишлари керак.»
Пол Филлипс Эдинбург шаҳар марказида таътил учун ижарага бериладиган хонадонга эгалик қилади ва Шотландия ўзига-ўзи хизмат кўрсатиш уюшмаси (ASSC) савдо органининг ижрочи бўлмаган директори ҳисобланади.
Унинг мулки лицензияга эга, аммо кенгаш томонидан режалаштириш рухсатномаси рад этилган 800 та объектдан биридир.
«Ҳозирда мулкинг лицензияланган ва у қўшниларимга ҳеч қандай муаммо туғдирмасдан ишлаётган бир ҳолатдаман», деди у.
«Лекин менинг кутишимча, қайта лицензия олиш учун ариза топширганимда у ёпилади, чунки амалдаги режалаштириш рухсатномам йўқ.
Бу аллақачон шаҳардаги кўп одамлар билан содир бўлди.»
Филлипс ўз бизнеси учун ситемага тегишли барча тартибга солувчи рухсатномаларни олишга тахминан 8 000 фунт стерлинг сарфлаганини тахмин қилди.
Унинг айтишича, амалдаги STL тартибга солиш тизими алоқадор бўлган ҳамма учун «жуда аламли».
У қўшимча қилди: «Ростини айтсам, бу адолатсизликдек туюлади.
Биргаликда, кенгашлар ҳам, операторлар ҳам муаммолар нимада эканлигини тушуниш учун етарлича далилларга эгамиз.
Мен бир қадам орқага чекиниб, қоидаларни тузатиш, кўп йиллардан бери муаммосиз ишлаб келаётган корхоналарнинг фаолиятини давом эттиришини таъминлаш ва муаммоли ёки хавфли бўлганларининг ишлашига йўл қўймаслик оқилона деб ўйлайман.»
Маълум бўлишича, Эдинбург шаҳар кенгашида ҳозирда 329 та фаол STL ижро текширувлари мавжуд.
Улардан 117 таси лицензияланган STLларга тегишли ва қолган 212 таси лицензиясиз объектларга тааллуқлидир.
, external 600 фунт стерлинг жаримага тортилди.
Шотландиянинг прокуратура хизматига STLлар билан боғлиқ жами 32 та иш — 52 та ҳуқуқбузарликни ўз ичига олган — ҳақида хабар берилган.
Эдинбург шаҳар кенгаши раҳбари Жейн Мигер шундай деди: «Бизнинг STL лицензиялаш сиёсатимиз таътил турар жойларининг хавфсиз ва тегишлича тартибга солинишини таъминлашга ёрдам бермоқда.
Биз лицензиялаш ва режалаштириш ўртасидаги муаммодан хабардормиз ва режалаштириш қўмитамиз ечимларни излаш учун Шотландия ҳукуматига хат ёзишга рози бўлди.
Биз операторларнинг лицензияси борлигини таъминлаш учун қўшимча олтита тўлиқ ставкадаги ходимни ишга олдик.»
Шотландиянинг давлат молияси вазири Ханна Мэри Гудладдан ўтган ойда Ҳолирудда қонунга ўзгартириш киритилиб, қисқа муддатли ижара сифатида фаолият юритаётган объектлар режалаштириш рухсатномасисиз ишлай олмаслиги таъминланадими, деб сўралди.
У шундай деди: «Амалдаги лицензиялаш қонунчилигига кўра, ҳокимият органлари, агар режалаштириш назорати бузилган деб ҳисобласалар, янги лицензиялаш аризасини кўриб чиқишни рад этишлари мумкин.
Талаб қилинган жойларда режалаштириш рухсатномасисиз фаолият юритиш режалаштириш назоратини бузиш ҳисобланади. Режалаштириш органлари аллақачон ижро чораларини кўришлари мумкин.»
У қўшимча қилди: «Шотландия мамлакат бўйлаб қисқа муддатли ижара турар жойлари изчил хавфсизлик стандартларига жавоб беришини меҳмонларга кафолатлаш билан фахрлана олади.»

