Штатлар фаолият юритмаётган девелоперларни жаримага тортишни режалаштирмоқда
Уй-жой қурилиши қўмитасининг билдиришича, режалаштириш учун рухсатномаси бўлган, лекин ўзлаштирилмаган ер майдонларига юқори ставкада солиқ солиниши мумкин.
Штатлар фаолият юритмаётган девелоперларни жаримага тортишни режалаштирмоқда
Шелдон Бургаиз (чапда) ва унинг ҳамкасби Жош уй-жойнинг қимматлиги одамларни оролни тарк этишга мажбур қилаётганини айтишди
Гернсидаги ёшлар уй-жой сотиб олиш йўлида илк қадамларини қўйишга қийналаётган бир пайтда, Уй-жой масалалари бўйича қўмита қурилишни рағбатлантириш ва нархларни тушириш мақсадида уй-жой қурмасдан ерни бўш қолдираётган девелоперларни жаримага тортишни кўриб чиқмоқда.
Қурувчи Шеридан Бургаиз ҳар доим Гернсида уй сотиб олишни ният қилганини, аммо нархларнинг ошиши ва яшаш харажатларининг ортиб бориши унинг фикрини ўзгартирганини айтди.
"Очиғини айтганда, ёш авлоднинг кўпчилиги оролни тарк этиш арафасида", деди у кўчмас мулкнинг юқори нархини айблаб.
Сўнгги ўн йил ичида кўчмас мулк нархлари 52% дан кўпроққа ошди, ҳозирда ўртача уй нархи £608,844 ни ташкил этмоқда, ижара ҳақи эса 65% га ошиб, ойига ўртача £2,138 га етди.
Харид нархининг даромадга нисбатини ўлчайдиган уй-жойнинг ҳамёнбоплик коэффициенти ҳозирда даромаддан 14,1 баравар юқори.
Ўтган йили Гернси жамоатчилик фондининг ҳисоботида шундай дейилган эди: "Яшаш харажатларининг ортиб бориши ва ҳамёнбоп турар жой топишдаги қийинчиликлардан хавотирлар орол аҳолисини, айниқса ёш оилаларни кўчиб кетишга ёки кўчиб кетишни режалаштиришга мажбур қилмоқда.
Улар қолишни хоҳлашса-да, бу ерда келажакни кўришмаяпти."
Уй-жой масалалари бўйича қўмита сўнгги йиллардаги юқори нархлар ва уларнинг кескин ошишида бозордаги таклиф етишмовчилигини айблади.
Сент-Питер-Портдаги тиғиз вақтда мен Вейбриждаги одамлар, жумладан, 33 ёшли заргар Мэтт Хортон билан гаплашдим, у кўчмас мулк бозори ёшлар учун оғир эканини айтди.
"Бу жуда қийин ва оролда бирор нарсага эришиш учун сизга наилож ёрдам керак бўлади", дея қўшимча қилди у.
19 ёшли Лили Ле Мэтр ота-онаси билан яшайди ва ўз уйини сотиб олишдан олдин тез орада ижарада яшай олишига умид қилмоқда
19 ёшли Лили Ле Мэтр ҳозирда ота-онаси билан уйда яшашини, лекин "келажакда кўчиб чиқишни хоҳлашини, аммо бу жуда қиммат" эканини айтди.
"Пулни тежаш ва ҳамма нарса. Бу анчагина катта сумма. Эҳтимол, бошланишига ижарада турарман, лекин келажакда сотиб олишни хоҳлайман", деди у.
"Мен ижобий кайфиятда бўламан ва охир-оқибат мақсадимга эришаман деб ўйлайман."
Клэр Бичард дастлабки бадал харажати уни биринчи уйини сотиб олишдан тўхтатиб турганини айтди
Клэр Бичард ижарага олган уйининг уй эгаси яхши бўлгани учун ўзини бахтли деб билишини, аммо ўзи билган бошқа одамлар бунчалик бахтли эмаслигини тан олди: "Мен таниган жуда кўп одамлар яшашга жой топишга қийналишмоқда.
Уй ҳайвонлари бор жуда кўп одамлар ҳатто уларга рухсат берадиган жой топишда муаммоларга дуч келишмоқда.
Бу шунчаки ҳозирча ҳамма учун жуда қимматлик қиляпти."
Молия соҳасида ишлайдиган Рози шундай деди: "Менинг бир нечта дўстларим бор, улар ҳозирда уй-жой излашга мажбур бўлишмоқда ва ижара нархи жуда юқори, шунинг учун бу жуда оғир.
Иш ҳақи инфляция ва бошқа нарсаларга қараб ҳақиқатан ҳам ошмаяпти, энди GST (товарлар ва хизматлар солиғи) пайдо бўлгани билан нарсаларга тўлаш учун чўнтакда янада камроқ пул қолади, шунинг учун ҳа, бу оғир."
Ўтган ҳафта Штатларда, депутат Девид Гойнинг фойдаланилмаётган биноларга солиқ солиш бўйича муваффақиятсиз таклифлари бўйича мунозаралар доирасида, Уй-жой масалалари бўйича қўмита президенти Стив Уильямс яқин 12 ой ичида унинг қўмитаси қурилиш учун рухсатномаси бўлган, аммо қурилишни бошламаган ер эгаларини жаримага тортишни бошлаши мумкинлигини айтди.
Унинг айтишича, бу Кўчмас мулк солиғининг юқорироқ ставкаси шаклида бўлиши мумкин.
Депутат Уильямс шундай деди: "Бизга шунчаки кўпроқ таклиф керак ва бу бизга барча фронтларда керак. Гап фақат ҳукуматнинг ҳамёнбоп уй-жойларга пул киритишида эмас, биз хусусий сектор ҳам ўз ҳиссасини қўшишини хоҳлаймиз."
У яқин бир неча ой ичида унинг қўмитаси янги ижтимоий уй-жойлар учун ишлатиш ниятида, ўтган муддатда депутатлар томонидан келишилган, аммо ҳали олинмаган £150 млн миқдоридаги заёмдан фойдаланиш йўлларини кўриб чиқишини тасдиқлади.
Қўмита январда бўлиб ўтадиган мунозаралар учун декабрь ойида ушбу масала бўйича сиёсий хат эълон қилиши кутилмоқда.
Штатлар маълумотлари шуни кўрсатдики, ўтган йили бўш турган уйлар сони 183 тага етган, бу 2024 йилдагига қараганда 22 тага кўп ва орол уй-жой фондининг 0,7 фоизини ташкил қилади.
"Ҳиллстоне" девелоперлик компаниясидан Саймон Холланд бу қарорга қарши эканини айтди, чунки у бу адолатсизлик бўлади деб ҳисоблайди, сабаби бу қурилиш ишларини давом эттиришни хоҳламагани учун эмас, балки бунга имкони бўлмаган девелоперларни жазолаши мумкин.
"Агар мен топшириш пайтида амалга ошириш мумкин бўлган, аммо Штатлар томонидан тасдиқланган пайтда амалга оширишнинг имкони бўлмаган лойиҳа учун қурилишга розилик олсам, лойиҳани қурмаганим учун менга солиқ солиш адолатдан бўладими? Мен йўқ деган бўлардим.
Агар девелоперларда ҳаётга татбиқ этса бўладиган уй-жой лойиҳаси учун тасдиқнома бўлса, бозор барқарор бўлса ва уларда ресурслар бўлса, улар уйларни қуришади."
Охирги сиёсий муддатда, соҳадаги одамлар бу уй-жой қурилишини тўхтатиб қўйганидан шикоят қилганларидан сўнг, Штатлар девелоперлар ўз лойиҳаларининг бир қисмини ҳамёнбоп уй-жой қилишлари кераклигини англатадиган режалаштириш қоидасини ноль ставкага туширди.
Шунга қарамай, янги уйлар бўйича ишлар сустлигича қолмоқда, Штатларнинг энг сўнгги маълумотлари шуни кўрсатадики, ўтган йили бозорга 62 та янги кўчмас мулк қўшилган.
Бу кўрсаткич сўнгги йилларда барқарор равишда камайди: 2021 йилда 155 та, 2022 йилда 125 та, 2023 йилда 94 та ва 2023 йилда 94 та.
Саймон Холланднинг айтишича, Штатлар девелоперларга солиқ солгандан кўра, ўзи назорат қила оладиган ишларни қилгани ва маҳаллий бўлмаган пудратчиларни жалб этган ҳолда ижтимоий уй-жойлар қургани маъқулроқ бўлар эди.
Холланднинг айтишича, у ҳозирда орол иқтисодиётига унчалик ишонмайди ва бу девелоперлар ўртасида умумий қараш бўлиб, уй-жой қурилишининг етишмаслигига ҳисса қўшган деб ҳисоблайди.
Сиёсат ва ресурслар бўйича ғазначилик раҳбари Чарльз Паркинсон келгуси йили ЯИМ 0,5% га ўсишини тахмин қилди ва оммабоп статистик маълумотлар йўқлигига қарамай, сўнгги йилларда суст ўсиш кузатилганини тан олди.
Холланд Гернсидаги девелоперлар оладиган фойда тури ҳақида жуда ошириб юборилган қарашлар борлигидан огоҳлантирди.
"Кўчмас мулкни ривожлантиришдан олинадиган фойда ҳақида ҳаддан ташқари бўрттирилган қараш мавжуд. Реаллик шундаки, бу фойда олиш қийин бўлган соҳадир."