Тутанхамон қабри ортида Нефертити мақбараси борми?
Тутанхамон мақбараси яқинида ўтказилган геофизик ўлчовлар жинслар зичлиги паст бўлган ҳудудларни кўрсатди. Улар кўмилган йўлак ва номаълум хоналар бўлиши мумкин, аммо бундай бўшлиқлар мавжудлиги ҳамда уларнинг Нефертитига алоқаси ҳозирча исботланмаган.
**Тутанхамон қабри ортида Нефертити мақбараси яширинганми?**
Айн-Шамс университети археологи Мамдуҳ ал-Дамати раҳбарлигидаги тадқиқотчилар гуруҳи Подшоҳлар водийсидаги Тутанхамоннинг КВ62 мақбараси бўйича олиб борилган изланишлар натижаларини тақдим этди.
17-сентабр куни Амарна Роял Томбс Прожест туркумида эълон қилинган ҳисобот 2023–2024-йиллардаги дала ўлчовлари ҳамда аввалги тадқиқотларнинг қайта таҳлилини бирлаштиради.
Муаллифлар бу ерда мақбаранинг яқинда очилгани ҳақида эмас, балки йиғилган геофизик маълумотларнинг янги талқини ҳақида гап кетаётганини алоҳида таъкидлаган.
Тадқиқотлар мисршунос Николас Ривз 2015-йилда илгари сурган фаразга таянган. Унинг фикрича, Тутанхамоннинг нисбатан кичик мақбараси каттароқ подшоҳлик дафн мажмуасининг ташқи қисмида қурилган бўлиши мумкин, ички хоналар эса деворлар билан ажратилган бўлиши эҳтимолдан холи эмас.
Ривз катта мақбаранинг дастлабки эгаси Нефертити бўлган бўлиши мумкинлигини тахмин қилган. Аммо аввалги геофизик текширувлар бир-бирига зид натижалар берган.
Янги тадқиқотда георадар ва микрогравиметрия қўлланилди. Микрогравиметрия тортишиш кучидаги жуда кичик ўзгаришларни ўлчаб, ер остидаги жинслар зичлигини аниқлаш имконини беради.
Муаллифлар айрим сигналларни кўмилган йўлак ва эҳтимолий яширин хоналар белгиси сифатида талқин қилган. Шу билан бирга, георадар дафн хонаси деворларидан тахминан икки метргача бўлган масофада аниқ бўшлиқларни кўрсатмаган.
Тадқиқотчилар тақдим этган уч ўлчамли схема топилган хоналарнинг тайёр харитаси эмас, балки турли даражадаги ишончга асосланган моделдир.
Схемада сариқ ранг билан мавжудлиги нисбатан ишончли деб баҳоланган иккита эҳтимолий хона, бинафша рангда эса ишонч даражаси пастроқ бўлган қисмлар кўрсатилган. Уларни боғловчи йўлаклар мавжудлиги ҳам ҳозирча фараз бўлиб қолмоқда.
Эҳтимолий яширин бўшлиқларнинг ўлчами ва ҳажми уларнинг қандай материал билан тўлдирилганига оид тахминларга боғлиқ.
Натуре нашри суҳбатлашган мустақил мутахассислар натижаларни қизиқиш билан қабул қилган, бироқ якуний хулоса чиқариш учун ҳали эрта эканини айтган.
Тадқиқотчилар фаразни кичик тешик бурғилаб, унга камера киритиш орқали текширишни таклиф қилмоқда. Бунинг учун Миср расмийларининг рухсати керак бўлади.