Тўқаев “матбуот эркинлиги кушандалари” рўйхатига киритилди
“Чегара билмас мухбирлар” ташкилоти журналистларга босим ўтказиш ва матбуот эркинлигини чеклашда айблаётган шахслари рўйхатини эълон қилди. Ундан Трамп, Путин ва Эрдўғон ҳам жой олган.
Тўқаев “матбуот эркинлиги кушандалари” рўйхатига киритилди
Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев ҳам “Матбуот эркинлиги кушандалари” деб номланган ушбу рўйхатдан жой олди.
“Уларни нима бирлаштиради? Матбуот эркинлигига нисбатан нафрат. Уларнинг қўллайдиган усуллари турлича, аммо мақсади бир — мустақил овозларни ўчириш ва ахборот эркинлигини оёқости қилиш. Қотилликлар, қамоқ жазолари, обрўсизлантириш, тарғибот, интернетдаги троллар армиясидан фойдаланиш... Қарши фикр билдирганларни жим қилиш учун барча воситалар ишга солинади”, — дейилади РСФ эълон қилган баёнотда.
Тўқаев нима учун рўйхатга киритилди?
РСФ Қозоғистон президентини “Ҳуқуқ” тоифасига жойлаштирган. Бу тоифада Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон ҳамда ҳиндистонлик тадбиркор Гаутам Аданига тегишли компаниялар гуруҳи ҳам бор. Ташкилотга кўра, ушбу тоифадаги шахслар ва тузилмалар журналистлар ҳамда ОАВга қарши асоссиз суд жараёнларини қўзғатиш орқали матбуот фаолиятига тўсқинлик қилади.
Рўйхатда яна кимлар бор?
РСФнинг 2026-йилги рўйхатига АҚШ президенти Доналд Трамп ҳам киритилган. Ташкилот уни Америка журналистикасини сиёсий коммуникация воситасига айлантиришга уринишда айблаган. РСФ маълумотига кўра, АҚШ матбуот эркинлиги рейтингида 64-ўринда турибди.
Рўйхатдан Россия президенти Владимир Путин, Озарбайжон президенти Илҳом Алиев, Беларус раҳбари Александр Лукашенко ва “Толибон” етакчиси Ҳайбатуллоҳ Охунзода ҳам ўрин олган.
Бундан ташқари, РСФ Исроил мудофаа кучлари, Хитой Коммунистик партияси ва Мексикадаги наркокартелларни журналистларга босим ўтказишда айблаган.
Ташкилот таъкидлашича, Исроил ҳукумати Ғазо сектори, Иордан дарёсининг ғарбий соҳили ва Ливанда журналистларга нисбатан репрессив сиёсат юритмоқда. РСФ Хитойни журналистлар энг кўп қамоққа олинадиган давлат сифатида таърифлаган, Мексикада эса наркокартеллар зўравонлиги журналистлар хавфсизлигига таҳдид солаётганини билдирган.
Рўйхатга Саудия Арабистони валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмон, Миср президенти Абдулфаттоҳ ас-Сисий ва Буркина-Фасодаги ҳарбий ҳукумат ҳам киритилган.
Иқтисодий босим билан боғлиқ тоифадан Алпҳабет ва Мета технология компаниялари, “Жамият” тоифасидан эса Илон Маск ўрин олган.
РСФ рўйхати нимани англатади?
“Матбуот эркинлиги кушандалари” рўйхати РСФ томонидан тузиладиган антирейтинг бўлиб, ташкилот унинг мутлақ холисликка даъво қилмаслигини билдирган.
РСФънинг Жаҳон матбуот эркинлиги индексидан фарқли равишда, ушбу рўйхат матбуот эркинлиги ёмонлашишига масъул деб ҳисобланган аниқ шахслар ва ташкилотларни кўрсатишга қаратилган.
Ташкилотга кўра, журналистларга босим қонунлар, таҳдидлар, зўравонлик, интернетдаги манипуляциялар ёки иқтисодий воситалар орқали амалга оширилиши мумкин. РСФ рўйхатга киритилганларнинг барчасини журналистлар фаолиятига тўсқинлик қилиш ва фуқароларнинг мустақил ахборот олиш ҳуқуқини чеклашга интилишда айблайди.