Тўғри овқатланинг, етарлича ухланг: шамоллаш ва гриппнинг олдини олишга ёрдам берадиган тавсиялар

Тўғри овқатланинг, етарлича ухланг: шамоллаш ва гриппнинг олдини олишга ёрдам берадиган тавсиялар

Мавсумий шамоллашни даволашдан кўра унинг олдини олиш осонроқ. Бунинг учун иммунитетингизни мустаҳкамлаш ва организмингизни вируслардан ҳимоя қилиш учун оддий қоидаларга амал қилишингиз керак.

### Шамоллаш ва грипп белгилари

Касаллик вирусларнинг организмга, одатда нафас олиш тизими орқали кириб бориши натижасида юзага келади. Сиз йилнинг исталган вақтида касал бўлишингиз мумкин, бироқ куз-қиш даврида хавф бироз ошади.

Грипп белгиларига қуйидагилар киради: тана ҳароратининг 38 даражага кўтарилиши; иситманинг уч кундан ортиқ давом этиши; қуруқ ва нам йўтал; бурун оқиши ва бурун битиши.

Профилактик чоралар катта ёшдаги инсонлар ва болалар учун бирдек муҳим, тавсиялар ҳам ҳаммага бир хил. Шуни ҳам айтиш керакки, болалар катталарга қараганда тез-тез касал бўлиб қолиши мумкин. Агар фарзандингиз болалар боғчасига ёки мактабга борса, бу ҳолат кўп учрайди.

### Совуқ мавсум бошида эмланинг

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотига кўра, ўз вақтида эмланиш вируслардан ҳимояланишнинг энг самарали усули ҳисобланади. Эмлангандан кейин касал бўлиб қолсангиз ҳам, касаллик анча енгил кечади ва асоратлар эҳтимоли сезиларли даражада камаяди. Иммунитет шаклланиши учун эпидемия бошланишидан уч ҳафта олдин эмланиш тавсия этилади.

Эмлаш биринчи навбатда иммунитети пасайган инсонлар, қариялар, болалар ва иш жойида кўп одамлар билан алоқада бўладиганлар учун тавсия этилади.

Агар сизда аввал олинган ваксинага аллергик реаксия бўлган бўлса ёки сурункали касалликлар кучайган бўлса, эмланиш тавсия этилмайди.

### Етарлича ухланг

Иммунитет тизимининг тўғри ишлаши учун етарли уйқу муҳим. Катталарга кунига камида етти соат, сурункали касалликлар мавжуд бўлганда ёки стресс даврида эса тўққиз соатгача ухлаш тавсия этилади. Етарлича дам олинмаса, иммунитет заифлашади, юрак ва қон-томир касалликлари хавфи ортади ҳамда организм микробларга нисбатан заифлашади.

### Тўғри овқатланинг

Парҳезингизда етарли миқдорда сабзавот ва мевалар бўлиши керак. Сабзавотларнинг ёрқин рангдагиларини танланг, масалан, сариқ, яшил ва қизил рангдаги маҳсулотлар кўп миқдорда антивирал моддаларни ўз ичига олади. Занжабил, пиёз ва саримсоқ ҳам фойдали бўлиб, уларда организм ҳимоясини кучайтирадиган фитонсидлар мавжуд.

### Витаминларни қабул қилинг

Таблеткаларни шифокор билан маслаҳатлашгандан сўнг қўшимчалар билан қабул қилган маъқул, бироқ менюга С витаминини ўз ичига олган маҳсулотларни қўшишингиз мумкин, масалан, клюква, қорағат, ситрус мевалари, киви ва наъматакни истеъмол қилинг. Бу модда юқори ҳарорат таъсирида йўқолади, шунинг учун резаворлар ва меваларни қайноқ сувга солмаган маъқул. Уларни янги узилган ҳолатда истеъмол қилинг.

### Жисмонан фаол бўлишга ҳаракат қилинг

Жисмонан фаол бўлишга ёрдам берадиган спорт машғулотлари организмнинг тўғри ишлаши учун фойдали ҳисобланади. Спорт билан шуғуллангандан сўнг танадаги ҳимоя функсиялари бироз камаяди, шунинг учун қуруқ кийим кийишни ва елвизаклардан узоқ туришни унутманг.

### Кўпроқ тоза ҳавода сайр қилинг

Пиёда юриш организмини кислород билан тўйинтириш учун кўп вақтини ҳаво дим ва чангли хоналарда ўтказадиган инсонлар учун фойдали. Бундан ташқари, бу стрессни камайтириш, кайфиятни кўтариш ва атроф-муҳитни ўзгартиришнинг яхши усули, чунки стрессли ҳолат сизни совуққонликдан ҳимоя қилади. Шунинг учун мунтазам равишда энг яқин парк ёки майдонга сайр қилинг.

### Гавжум жойларда бўлмасликка ҳаракат қилинг

Инсонлар билан мулоқот қилаётганда камида бир метр масофани сақланг ва ўзингизни ҳимоя қилиш учун ниқоб тақинг.

### Бемор инсонлар билан алоқада бўлманг

Иложи бўлса, гриппга ўхшаш аломатлари бўлган инсон билан яқин алоқада бўлманг. Мулоқот пайтида шахсий ҳимоя воситаларидан фойдаланинг. Эпидемия йўқолгунча клиникага шошилинч бўлмаган ташрифни кечиктирган маъқул, акс ҳолда бошқа беморлардан инфексияни юқтириб олишингиз мумкин.

### Қўлингизни мунтазам равишда совун билан ювинг

Қўлингизга яхшилаб совун суртинг ва барча микробларни ўлдириш учун кўпикни йигирма сония қолдиринг. Агар қўлингизни ювиш имкони бўлмаса, антисептикдан фойдаланинг.

### Бир мартали ишлатиладиган салфеткалардан фойдаланинг

Аксириш ёки йўталаётганда, бактериялар кўпайишини олдини олиш учун қоғоз рўмолчалардан фойдаланинг ва уларни дарҳол ташлаб юборинг. Жамоат жойида йўталаётганингизда, микроблар тарқалмаслиги учун юзингизни кафтингиз билан эмас, тирсагингиз билан ёпинг.

### Хонани шамоллатинг

Инсон учун энг қулай хона ичидаги ҳаво ҳарорати — 20 даражадан 22 даражагача ҳисобланади. Юқори ҳароратларда шиллиқ пардалар вирусларга нисбатан заиф бўлади. Хонани шамоллатиш пайтида ҳаво тўпланган бактериялар, чанг ва карбонат ангидриддан тозаланади.

### Хонани чанглардан тозалашни унутманг

Эпидемия пайтида ҳафтасига камида икки марта чангни тозалаш ва полларни ювиш муҳим. Кир зарралари вируслар ва микробларни, шунингдек, йўтални келтириб чиқарадиган чангларни тўплайди. Патоген микроорганизмларни йўқ қиладиган сувга махсус дезинфексиялаш воситасини қўшиш мақсадга мувофиқ.

### Иммунитетни кучайтирувчи воситаларни қабул қилинг

Организмнинг вирусларга қарши ҳимоясини кучайтиришга ёрдам берадиган кўплаб дорилар мавжуд. Дори-дармонларни фақат шифокор кўрсатмасидан кейин қабул қилишингиз мумкин. Дори-дармонлар одатда йилига уч мартадан ортиқ касал бўлган инсонларга буюрилади.

### Халқ табобатидан фойдаланинг

Буларга антивирус компонентларини ўз ичига олган маҳсулотлар киради:

Саримсоқ — иммунитетни кўтаради, юрак ва қон-томирлар ишига фойдали таъсир кўрсатади. Уни қон босими паст бўлган инсонлар истеъмол қилиши тавсия этилмайди.

Асал қўшилган сут аниқ антибактериал таъсирга эга.

Занжабил — иммунитет тизимини мустаҳкамловчи ва тузалиш жараёнини тезлаштирадиган антиоксидантларни ўз ичига олади.

Мойчечак, ялпиз ва лимон балзамлари вирусларга қарши курашда ёрдам беради. Улар яллиғланишга қарши ва тинчлантирувчи таъсирга эга.

Эфир мойлари — чой дарахти ёғи, ялпиз, арча, лаванда ва мойчечак иммунитет тизими учун фойдали. Уларни ванна қабул қилаётганда ишлатиш мумкин.

Ушбу маҳсулотларни ишлатишдан олдин, сизда аллергия ёки индивидуал таъсир йўқлигини текшириб кўринг.