Темир йўл трагедияси шоки сиёсий жиҳатдан парчаланган Испанияда қайғу ва ғазабга ўрин бўшатиб бермоқда

Сиёсий жиҳатдан бўлинган Испанияда темир йўл ҳалокатидан келиб чиққан шок қайғу ва ғазабга айланди

Испанияда жорий йилда юз берган иккинчи темир йўл ҳалокатининг тартибсизлиги ва даҳшати чоршанба куни камида 69 кишининг умрига замин бўлган юқори тезликдаги поезд ҳалокатидан омон қолганлар томонидан аниқ тафсилотлари билан тасвирлаб берилди.

Лекaин Испания уч кунлик мотам тутаётган бир пайтда, ҳалокатдан бир неча дақиқа олдин диспетчерлик хонасида инсон омили томонидан йўл қўйилган хатони кўрсатувчи сиздирилган аудиоёзувларнинг ошкор қилиниши, испанияликлар сайлов участкаларига боришига роса бир ой қолганда, кучли сиёсийлашган муҳитда жамоатчиликнинг ишончсизлиги ва ғазабига сабаб бўлди.

«Нима бўлаётганини билмайсиз, нима содир бўлганини билмайсиз, фақат бир неча сония ичида ҳар томонга урилаётганингизни биласиз, холос», — деди 60 ёшли Иньяки Гарсия.

У пойтахтдан тахминан 140 км (87 миль) жанубда жойлашган Урда яқинидаги Мадрид-Севилья йўналишида тўхтаб турган ва ортидан Renfe поезди урилган Iryo поездида бўлган.

«Жароҳатланганлар, атрофда юрганлар, ҳалок бўлганлар бор эди», — деди у. «Ёндаги вагонда жуда кўп одам ҳалок бўлган эди».

Атрофидаги даҳшатли манзараларни тасвирлар экан, бир йигит BBC га дириллаган овозда шундай деди: «Бундан қачондир ўзимга кела олишимни билмайман».

Фожиа ҳақида янги тафсилотлар чиқишда давом этмоқда. Урдалик фармацевт биринчи ёрдам ашёлари ва дори-дармонларни кўтариб, воқеа жойига биринчилардан бўлиб етиб келди.

«[Йўловчилардан] бири хотини ва болалари билан хайрлашаётган эди. Унинг охирги сўзлари 'Худо буюкдир' бўлди», — деди Антонио Гарсия Испания радиосига.

Шунга ўхшаш қайғули манзаралар бундан атиги тўққиз ой олдин жанубдаги Адамус қишлоғида, худди шу Мадрид-Севилья йўналишидаги тўқнашувда 46 киши ҳалок бўлганида ҳам юз берган эди.

Энди, Адамусда бўлгани каби, Урдада ҳам даҳшатли воқеалар меҳрибонлик ва ҳамжиҳатлик ҳаракатлари билан баҳам кўрилмоқда.

Аҳоли жароҳатланганларга ёрдам бериш учун кўчага чиқди, куннинг катта қисмида вақтинчалик шифохонага айлантирилган яқин орадаги спорт залига кўрпа-тўшак, озиқ-овқат ва сув келтирди.

Воқеа жойини «даҳшатли фильм» деб атаган маҳаллий аёл Роса Мария Домингес: «Ҳаммамиз ёрдам бериш учун чиқа бошладик ва қўлимиздан келганича уюшдик», — деди.

Шу билан бирга, ушбу икки фожиа келтириб чиқарган асосий туйғу бу — чалкашлик ва бундай ҳодиса қандай қилиб юз берганини тушуна олмасликдир.

Яқин-инагача Европадаги энг йирик бўлган Испания юқори тезликдаги темир йўл тармоғининг тезлиги, самарадорлиги ва хавфсизлигига қўшни мамлакатлар ҳавас билан қарар эди.

Адамусдаги ҳалокат бутун мамлакат бўйлаб ушбу тармоқнинг талабларга жавоб бериши ёки бермаслиги бўйича мунозараларга сабаб бўлган эди.

Ушбу охирги ҳалокат Педро Санчеснинг чапчи ҳукуматига бўлган босимни оширмоқда, чунки у сайловолди кампаниясининг оралиғида, унинг Социалистик PSOE партияси кўпчилик сўровномаларда консерваторлардан ортда қолмоқда.

Чоршанба куни кечқурун ҳукуматнинг темир йўл тармоғини бошқаришига қарши ўтказилган норозилик намойиши ўнг ашаддий гуруҳларни жалб қилди ва улар полиция билан тўқнашди.

Ашаддий ўнгчи Vox партиясидан ташқари асосий партиялар сайловолди кампаниясини тўхтатган бўлса-да, Санчес ҳалокат жойига икки марта ташриф буюрди, унинг Халқ партиясидан бўлган рақиби Альберто Нуньес Фейхоо эса пайшанба куни Урдага борди.

Санчеснинг транспорт вазири Оскар Пуэнте бошиданоқ компютердаги носозлик ва ундан кейинги инсон хатоси ҳалокатнинг эҳтимолий сабаби эканини аниқ айтди. Кечга яқин диспетчерлик хонаси операторининг поезд ҳайдовчилари билан суҳбати акс этган сиздирилган аудиоёзувлар ушбу қарашни тасдиқлаётгандек туюлди.

Пуэнте узоқ вақтдан бери ўнгчиларнинг нафрати нишони бўлиб келган ва Испания тарихидаги энг ёмон иккита темир йўл фожиаси унинг раҳбарлиги даврида содир бўлгани сабабли, танқидлар янада ортиши тайин.

Испаниянинг энг йирик поезд ҳайдовчилари касаба уюшмаси Semaf аудиоёзувларнинг сиздирилишини масъулиятсизлик ва холис эмас деб қоралади. Касаба уюшмаси пайшанба куни «саёҳат қилиш шошилинчлиги ҳеч қачон хавфсизликдан устун қўйилмаслигини» таъминлаш учун иш ташлашга чақирган эди.

Поезд ҳайдовчиларидан бири Висенте Альменар Испания оммавий ахборот воситаларига шундай деди: «Улар ҳамиша занжирнинг энг охирги, энг ожиз бўғинини излашади, лекин бу ерда бутун процедура муваффақиятсизликка учради, чунки биз ҳамкасбимиз экранда нимани кўрганини ҳам билмаймиз».

Санчес темир йўл хавфсизлиги унинг кампаниясида асосий мавзу бўлишини кутмаган эди, аммо энди бу эҳтимол тобора ортиб бораётгандек кўринади.

Худди шу юқори тезликдаги йўналишда иккита ҳалокат ва 100 дан ортиқ ўлимдан сўнг, Фейхоо пайшанба куни Урдада журналистларга шундай деди: «Испания халқига жавоблар керак. Улар ўз мамлакатларидаги юқори тезликдаги темир йўлда нима бўлаётганига ҳайрон бўлишмоқда».

Шунингдек, у сиёсат гапиришдан эмас, балки ҳаракат қилишдан иборат эканини таъкидлади.